Miejsce słowotwórstwa w nauczaniu języka polskiego jako obcego – głos w dyskusji

Mateusz Gaze

doi:10.18778/0860-6587.29.16

Authors

Mateusz Gaze Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Zakład Lingwistyki Stosowanej i Kulturowej, Instytut Filologii Polskiej i Logopedii, ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź https://orcid.org/0000-0003-3560-7251

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.29.16

Keywords:

word formation, language subsystems, categoriality, Polish as a foreign language

Abstract

The article is a voice in the discussion on teaching Polish word formation as a foreign language. The author notes that in teaching Polish as a foreign language, there are two positions regarding teaching derivations: systemic and lexical (semantic). The author claims that word formation is both a regular and irregular system, which is why the researcher shows that the systemic and lexical approach to derivation can be combined in teaching Polish as a foreign language. In addition, the author suggests to remember about the relationships between linguistic subsystems, i.e. between word formation and phonetics, graphics, inflection, syntax, and even textology.

References

Biernacka M., 2016, Znajdź z polskim wspólny język. Fonetyka w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Poradnik metodyczny, Łódź.

Cieślak M., Czarnecka J., Jackowska A., Sikorski L., 2002, ABC ekonomii dla cudzoziemców. Podręcznik dwupoziomowy, Łódź.

Dembińska K., Fastyn-Pleger K., Małyska A., Ułańska M., 2017, Gramatyka dla praktyka. Fleksja i słowotwórstwo, Potsdam.

Dembińska K., Fastyn-Pleger K., Małyska A., Ułańska M., 2021, Gramatyka dla praktyka. Czasownik, Potsdam.

Dembińska K., Fastyn-Pleger K., Małyska A., Ułańska M., 2022, Gramatyka dla praktyka. Składnia, Potsdam.

Gaze M., 2013, Związki między słowotwórstwem a grafią w nauczaniu języka polskiego jako obcego, w: O. Majchrzak (red.), PLEJ_2 czyli PsychoLingwistyczne Eksploracje Językowe, Łódź, s. 231–247.

Gaze M., 2014, Słowotwórstwo w wybranych gramatykach do nauczania języka polskiego jako obcego, w: O. Majchrzak (red.), PLEJ_3 czyli PsychoLingwistyczne Eksploracje Językowe, Łódź, s. 259–273.

Gaze M., 2015, Słowotwórstwo w wybranych pomocach do nauczania leksyki języka polskiego jako obcego, w: M. Gaze, P. Góralczyk-Mowczan (red.), Bogactwo językowe i kulturowe Europy w oczach Polaków i cudzoziemców 3, Łódź, s. 56–65.

Gaze M., 2016a, Rola słowotwórstwa w przyswajaniu innych podsystemów języka, w: D. Gonigroszek, A. Stanecka (red.), Interdyscyplinarność i wielowymiarowość nauk filologicznych. Philological Studies: Interdisciplinary and Multidimensional Approaches, Piotrków Trybunalski, s. 173–186.

Gaze M., 2016b, Słowotwórstwo w serii podręczników do nauczania języka polskiego jako obcego „Hurra!!! Po polsku”, w: I. Czwenar, D. Gonigroszek, A. Stanecka (red.), Języki obce i kultura: współczesne konteksty. Foreign languages and cultures: Contemporary Contexts, Piotrków Trybunalski, s. 193–208. DOI: https://doi.org/10.18778/8088-034-4.06

Gębka-Wolak M., 2021, Słowotwórstwo a składnia w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Część 1. Wprowadzenie teoretyczne, „Roczniki Humanistyczne”, t. LXIX/10, s. 23–39. DOI: https://doi.org/10.18290/rh216910-2 DOI: https://doi.org/10.18290/rh216910-2

Gołąb Z., Heinz A., Polański K., 1968, Słownik terminologii językoznawczej, Warszawa.

Grzegorczykowa R., 2007, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa.

Grzegorczykowa R., Laskowski R., Wróbel H. (red.), 1984, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa.

Grzegorczykowa R., Puzynina J., 1984, Problemy ogólne słowotwórstwa, w: R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa, s. 307–331.

Heinz A., 1961, Fleksja a derywacja, „Język Polski”, nr XLI, z. 5, s. 343–354.

Janowska B., 1989, Wyzyskanie metody gniazd słowotwórczych w nauczaniu języka polskiego jako obcego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 2, s. 59–68.

Kleszczowa K., 2001, O historycznej ciągłości kompetencji językowej, w: Z. Krążyńska, Z. Zagórski (red.), Poznańskie spotkania językoznawcze, t. VI, Poznań, s. 17–29.

Kobos Z., 2011, Mów do mnie kotku...czyli o uczuciach po polsku i słoweńsku, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 18, s. 261–267.

Lechowicz J., Podsiadły J., 2004, Chcę studiować medycynę, Łódź.

Lipińska E., Dąmbska E.G., 2022, Kiedyś wrócisz tu..., cz. I i cz. II, Kraków.

Lisowski T., 2004, Ideografizacja polskiego pisma a interpretacja historycznojęzykowa, czyli co wiemy o dawnym systemie graficznym, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” Z. LX, s. 17–27.

Maciołek M., 2021, Słowotwórstwo w nauczaniu języka polskiego jako obcego – ograniczenia i możliwości, „Roczniki Humanistyczne”, t. 69, z. 10,, s. 57–72. DOI:10.18290/rh216910-4 DOI: https://doi.org/10.18290/rh216910-4

Mańczak W., 2008, O akcentuacji polskiej, „Poradnik Językowy”, z. 3, s. 6–11.

Ostromęcka-Frączak B., Czasowniki polskie z formantem rozdzielonym, Łódź.

Pančiková M., 2010, Tłumaczenie tekstów specjalistycznych, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 17, s. 449 – 455.

Pastuch M., 2004, Formacja słowotwórcza jako leksem. O nauczaniu słowotwórstwa polskiego, w: A. Dąbrowska (red.), Wrocławska dyskusja o języku polskim jako obcym, Wrocław, 185–189.

Pyzik J., 2003, Przygoda z gramatyką. Fleksja i słowotwórstwo imion. Ćwiczenia funkcjonalno-gramatyczne dla cudzoziemców (B2, C1), Kraków.

Seretny A., 2021, O semantyczny wymiar słowotwórstwa, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 28, s. 221–238. DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.28.15 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.28.15

Seretny A., Stefańczyk W., 2015, Między gramatyką a słownikiem – słowotwórstwo w perspektywie glottodydaktycznej, „Postscriptum Polonistyczne”, nr 2, s. 45–61.

Stefańczyk W.T., 2010, Kilka uwag o słowotwórstwie polskiego przysłówka, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 17, s. 223–227.

Szafraniec K., 2011, Internacjonalizmy i inne zapożyczenia w nauczaniu języka polskiego jako obcego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 18, s. 229–234.

Śmiech W., 1986, Derywacja prefiksalna czasowników polskich, Wrocław.

Walkiewicz A., 2021, Słowotwórstwo a składnia w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Część 2. Rozwiązania dydaktyczne, „Roczniki Humanistyczne”, t. LXIX/10, s. 41–56. DOI: https://doi.org/10.18290/rh216910-3 DOI: https://doi.org/10.18290/rh216910-3

Zgółkowa H., 1998, Gniazdowe rozszerzenia podstawowego słownika języka polskiego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 10, Łódź, s. 423–427.