Poczucie koherencji a zadowolenie z życia u kobiet i mężczyzn na emeryturze

Maria Pasik

doi:10.18778/1427-969X.11.06

Autor

Maria Pasik Uniwersytet Łódzki, Instytut Psychologii, Zakład Psychologii Osobowości i Różnic Indywidualnych

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-969X.11.06

Słowa kluczowe:

retirement, sense of coherence, life satisfaction

Abstrakt

The aim of the study was to analyze the relationship between sense of coherence (SOC) and life satisfaction in retired men and women, who stopped working. 120 retirees (60 men, 60 women) were examined using following techniques: The Sense of Coherence Questionnaire (SOC- 29) by A. Antonovsky, The Satisfaction with Life Scale (SWLS) by Diener et al. and The Scale “Emotions” by Wojciszke et al. The results point on differences between retired men and woman in the level of life satisfaction and sense of coherence (in favor of men). Moreover the relationship between sense of coherence (SOC) and life satisfaction was found in both groups. But the results suggest, that this relationship looks different in retired men then women.

Bibliografia

Antonovsky A. (1995), Rozwikłanie tajemnicy zdrowia, Fundacja IPN, Warszawa

Brandstätter H. (1991), Emotions in everyday life situations. Time sampling of subjective experience, [w:] F. Strack, M. Argyle, N. Schwarz (eds.), Subjective well-being. An interdisciplinary perspective, Pergamon Press, Oxford, 173–192

Calasanti T. M. (1996), Gender and Life Satisfaction in Retirement: An Assessment of the Male Model, „Journal of Gerontology: Social Sciences”, 51B, 1, S18–29 DOI: https://doi.org/10.1093/geronb/51B.1.S18

Czapiński J. (1994), Psychologia szczęścia: przegląd badań i zarys teorii cebulowej, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa

Diener E., Emmons R. A., Larsen R. J., Griffin S. (1985), The Satisfaction with Life Scale, „Journal of Personality Assessment, 49, 1, 71–75 DOI: https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13

Golińska L. (2003), Poczucie koherencji a zadowolenie z życia w różnych jego fazach, „Nowiny Psychologiczne”, 4, 33–46

Headey B., Wearing A. (1991), Subjective well-being: a stocks and flows framework, [w:] F. Strack, M. Argyle, N. Schwarz (eds.), Subjective well-being. An interdisciplinary perspective, Pergamon Press, Oxford, 49–76

Juczyński Z. (2001), Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa

Klonowicz T. (2001), Discontented people: reactivity and locus of control as determinants of subjective well-being, „European Journal of Personality”, 15, 29–47 DOI: https://doi.org/10.1002/per.387

Klonowicz T. (2002), Ucieczka do przeszłości: bezrobocie i satysfakcja z życia, „Psychologia Jakości Życia”, 1, 1, 53–77

Langlois M. W., Cramer K. M. (2005), The Relationship between Household Composition and Retirement Stress, „Guidance & Counseling”, 20, 2, 89–98

Mroziak B. (2001), Poczucie koherencji (SOC) osób uzależnionych od alkoholu – zmiany po psychoterapii, [w:] H. Sęk, T. Pasikowski (red.), Zdrowie – Stres – Zasoby, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań, 65–176

Pasik M. (2005), Wyznaczniki jakości życia u osób w wieku emerytalnym, „Acta Universitatis Lodziensis”, Folia Psychologica, 8, 65–79

Pasik M. (2006), Sytuacyjne i podmiotowe uwarunkowania przystosowania do emerytury, [w:] S. Steuden, M. Marczuk (red.), Starzenie się a satysfakcja z życia, Wydawnictwo KUL, Lublin, s. 301–312

Pinqwart M., Sörensen S. (2001), Gender differences in self-concept and psychological well-being in old age: a meta-analysis, „Journal of Gerontology: Psychological Science”, 56B, 4, P195–213 DOI: https://doi.org/10.1093/geronb/56.4.P195

Quick H. E., Moen P. (1998), Gender, employment, and retirement quality: a life course approach to the differential experiences of men and women, „Journal of Occupational Health Psychology”, 3, 1, 44–64 DOI: https://doi.org/10.1037//1076-8998.3.1.44

Sęk H. (2001), Salutogeneza i funkcjonowanie właściwości poczucia koherencji, [w:] H. Sęk, T. Pasikowski (red.), Zdrowie – Stres – Zasoby, Wydawnictwo Fundacji Humaniora, Poznań, 13–32

Sęk H., Ścigalska I. (2000), Stres i radzenie sobie w modelu salutogenetycznym, [w:] I. Heszen-Niejodek, Z. Ratajczak (red.), Człowiek w sytuacji stresu, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 133–150

Skrzypińska K. (2002), Pogląd na świat a poczucie sensu i zadowolenie z życia, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków

Susłowska M. (1989), Psychologia starzenia się i starości, PWN, Warszawa

Turner S. J., Helms D. B. (1999), Rozwój człowieka, WSiP, Warszawa

Veenhoven R. (1991), Questions on happiness: classical topics, modern answers, blind spots, [w:] F. Strack, M. Argyle, N. Schwarz (eds.), Subjective well-being. An interdisciplinary perspective, Pergamon Press, Oxford, 7–26

Wiśniewska-Roszkowska K. (1989), Starość jako zadanie, PAX, Warszawa

Zając L. (2002), Psychologiczna sytuacja człowieka starszego oraz jej determinanty, [w:] K. Obuchowski (red.), Starość i osobowość, Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej, Bydgoszcz, 53–112

Zalewska A. (2003), Dwa światy. Emocjonalne i poznawcze oceny jakości życia i ich uwarunkowania u osób o wysokiej i niskiej reaktywności, Wydawnictwo Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej „Academica”, Warszawa