Psychologiczne konsekwencje poczucia zagrożenia doświadczanego w sytuacji pracy

Piotr Mamcarz; Izabela Mamcarz; Lilia Suchocka

doi:10.18778/1427-969X.16.02

Autor

Piotr Mamcarz Katedra Psychologii Zarządzania i Organizacji, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Izabela Mamcarz Katedra Psychologii Zarządzania i Organizacji, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Lilia Suchocka Katedra Psychoterapii i Psychologii Zdrowia, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-969X.16.02

Słowa kluczowe:

feeling of threat, high-risk occupation, stress, existence, personality

Abstrakt

This article is an attempt of presenting feeling of threat problem as well as connecting this phenomenon with psychological components of persons functioning in dangerous work environment conditions. Subject of feeling of threat can be understood as “experiencing apprehension concerning results of potential/actual dangers”, oscillates in terminological area of anxiety, fear, stress, restlessness and it highlights a cognitive process distinctive for listed phenomenon’s. Together with technological and organization changes increases number of health problems affecting workers in different institutions. The hardest work conditions affect people working in high-risk occupation. Physical factors of work environment as well as coexisting psychic occurrence affects multidimensional functioning of worker not only in terms of working conditions. The analysis of feeling of threat and its correlates is going to be presented based on empirical study executed on group of 304 (100 firefighters, 100 miners, and 104 employees of chemical factory). Obtained results will be used to present dependence between multidimensional functioning of person in dangerous work environment and feeling of threat.

Bibliografia

Anderson J.R., Bothell D., Byrne M.D., Douglass S., Lebiere C., Qin Y. (2004), An integrated theory of the mind, „Psychological Review”, 111, 4, 1036–1060. DOI: https://doi.org/10.1037/0033-295X.111.4.1036

Bulska J. (2008), Budowanie kompetencji zdrowotnych ludzi w środowisku ich życia, Wydawnictwo Akapit, Toruń.

Byrne M.D., & Kirlik A. (2005), Using computational cognitive modeling to diagnose possible sources of aviation error, „International Journal of Aviation Psychology”, 15, 135–155. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327108ijap1502_2

Cekiera Cz. (1999), Zagrożenia dzieci i młodzieży w środowisku wychowawczym, [w:] S. Kawula, H. Machel, Podkultury młodzieżowe w środowisku szkolnym i pozaszkolnym, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Cervera J.A. (1999), Zagrożenia cywilizacji XX wieku, Wydawnictwo Nortom.

Clark D.A., Reinecke M.A. (2005), Psychoterapia poznawcza w teorii i praktyce, Wydawnictwo GWP, Gdańsk.

Craik F.I.M., & Lockhart R.S. (1972), Levels of processing: A framework for memory research, „Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior”, 11, 671–684. DOI: https://doi.org/10.1016/S0022-5371(72)80001-X

Dróżdż A. (2009), Esej o zagrożeniu dehumanizacją zawodu bibliotekarza, [w:] Księga pamiątkowa złożona Prof. J. Sowińskiemu: Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis, Studia Ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia, Kraków.

Davis E.T., Palmer J. (2004), Visual search and attention: An overview, „Spatial Vision”, 17, 249–256. DOI: https://doi.org/10.1163/1568568041920168

Frischen A., & Tippe S.P. (2004), Orienting attention via observed gaze shift evokes longer-term inhibitory effects: Implications for social interactions, attention and memory, „Journal of Experimental Psychology: General”, 133, 516–533. DOI: https://doi.org/10.1037/0096-3445.133.4.516

Goldstein E.B. (2001), Sensation and Perception, Wadsworth Publishing Company.

Hołyst B. (1991), Przywróceni życiu, Wydawnictwo PWN, Warszawa.

Laundau-Czajka A. (2003), Historia i wiedza o społeczeństwie, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa.

Marcus Gary F. (2001), The Algebraic Mind: Integrating Connectionism and Cognitive Science (Learning, Development, and Conceptual Change), MIT Press, Cambridge. DOI: https://doi.org/10.7551/mitpress/1187.001.0001

Maruszewski T. (2001), Psychologia poznania, Wydawnictwo GWP, Gdańsk.

Mather G. (2006), Foudations of Perception Psychology, Psychology Press. DOI: https://doi.org/10.1002/0470018860.s00581

McClelland J.L, Rumelhart D.E. and the PDP Research Group (1986), Parallel Distributed Processing: Explorations in the icrostructures of Cognition, MIT Press, Cambridge. DOI: https://doi.org/10.7551/mitpress/5236.001.0001

Nęcka E., Orzechowski J., Szymura B. (2008), Psychologia poznawcza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Nowak A. (2000), Wybrane zjawiska powodujące zagrożenia społeczne, Wydawnictwo Impuls, Kraków.

Oliva A., & Torralba A. (2007), The Role of Context in Object Recognition, „Trends in Cognitive Sciences”, 11, 12, 520–527. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tics.2007.09.009

Paivio A. (1990), Mental Representations: A Dual Coding Approach, Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780195066661.001.0001

Palmer J., & Jonides J. (1988), Automatic memory search and the effects of information load and irrelevant information, „Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition”, 14, 136–144. DOI: https://doi.org/10.1037/0278-7393.14.1.136

Palmer J. (1990), Attentional limits on the perception and memory of visual information, „Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance”, 16, 332–350. DOI: https://doi.org/10.1037/0096-1523.16.2.332

Palmer J., Ames C.T., & Lindsey D.T. (1993), Measuring the effect of attention on simple visual search, „Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance”, 19, 108–130. DOI: https://doi.org/10.1037/0096-1523.19.1.108

Pashler H. (1999), Dual-task interference and cognitive architecture. Keynote address to the Cognitive Section, British Psychological Society, York.

Popielski K. (2008), Wartości w życiu, Wydawnictwo Uniwersyteckie KUL, Lublin.

Pospiszyl I. (2010), Patologie społeczne, Wydawnictwo PWN, Warszawa.

Somasundaram D. (2003), Collective Trauma. „Intervention”, 1, 1, 4–13.

Sternberg R.J. (2002), Cognitive psychology, Wadsworth Publishing Co Inc.

Stępień A., Kantorska-Janiec M. (2005), Zespół stresu pourazowego jako skutek powodzi z 1997 r. – występowanie i obraz zaburzenia, „Psychiatria Polska”, 1/2005, 103–115.

Strelau J., Zawadzki B. (2005), Trauma and temperament as predictors of posttraumatic stress disorder after disaster, „European Psychologist”, 10, 124–135. DOI: https://doi.org/10.1027/1016-9040.10.2.124

Suchocka L., Jankowska M. (2004), Problemy i zagrożenia egzystencjalne współczesnej młodzieży szkolnej. Analiza pedagogiczna, [w:] Výzvy pre psychológiu tretieho tisícročia. Perspektiva z pohľadu logoterapie, Stempelová J., Timuľák L. (red.), Wydawnictwo UT, Trnava, 170–175.