Relacja praca–rodzina, komunikacja małżeńska i zdrowie pracowników zatrudnionych w systemie rotującym wstecz

Patrycja Siemiginowska; Joanna Wątroba

doi:10.18778/1427-969X.21.05

Authors

Patrycja Siemiginowska Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Instytut Psychologii Stosowanej, Zakład Psychologii Pracy i Organizacji, 30-348 Kraków, ul. Łojasiewicza 4
Joanna Wątroba

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-969X.21.05

Keywords:

work–family conflict, work–family facilitation, marital communication, mental health, shift work

Abstract

Shift workers (N = 42) of a large Polish production company took part in the study investigating linkages between work-family interface, marital communication and health. The following instruments were used in the study: the Work-Family Spillover Scale, the Marital Communication Questionnaire and GHQ-28. The obtained results point to a few phenomena: (1) mental health complaints in shift workers (somatic symptoms, anxiety and sleeplessness, social dysfunction, acute depression, and general health) correlate with work-family conflict (Pearson r coefficients: 0.32; 0.43; 0.41; 0.52; 0.52, respectively); (2) family–work facilitation correlates with constructive styles of marital communication (support, engagement – 0.40 and 0.36, respectively) and work–family conflict presents a moderate correlation with a destructive communication style: depreciation (r = 0.31). Work–family interface is therefore related to marital communication and health of shift workers.

References

Akerstedt T. (1998). Shift work and disturbed sleep/wakefulness. Sleep Medicine Reviews, 2 (2), 117–128

Åkerstedt T., Wright K. P. (2009). Sleep loss and fatigue in shift work and shift work disorder. Sleep Medicine Clinics, 4 (2), 257–271

Aryee S., Srinivas E. S., Tan H. H. (2005). Rhythms of life: Antecedents and outcomes of work–family balance in employed parents. Journal of Applied Psychology, 90 (1), 132–146

Byron K. (2005). A meta-analytic review of work–family conflict and its antecedents. Journal of Vocational Behavior, 67, 169–198

Carroll S. J., Hill E., Yorgason J. B., Larrson J. H, Sandberg J. G. (2013). Couple Communication as a Mediator Between Work–Family Conflict and Marital Satisfaction. W: Marriage and FamilyTherapy, http://hdl.lib.byu.edu/1877/etd5514 [dostęp 02.28.2013] Diskussionspapier, No. 11. Dissertations, Paper 93.

Czeisler C. A., Moore-Ede M. C., Coleman, R. H. (1982). Rotating shift work schedules that disrupt sleep are improved by applying circadian principles. Science, 30, 217(4558), 460–463

Chung F. F., Yao C. C., Wan G. H. (2005). The associations between menstrual function and life style/working conditions among nurses in Taiwan. Journal of Occupational Health, 47 (2), 149–156

De Gaudemaris R., Levant A., Ehlinger V., Herin F., Lepage B., Soulat J.-M., Sobaszek A., Kelly-Irving M., Lang T. (2011). Blood pressure and working conditions in hospital nurses and nursing assistants. The ORSOSA study. Archives of Cardiovascular Diseases, 104(2), 97–103

Demerouti E., Guert A. E., Bakker A. B., Eurema M. (2004). The impact of shift work on work–home conflict, job attitudes and health. Ergonomics, 47, 987–1002

Dmochowska H. (red.). (2015). Rocznik statystyczny pracy. Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych

Eurofound (2012). Fifth European Working Conditions Survey. Publication Office of the European Union. Luxemburg

Fenwick R., Tausig M. (2001). Scheduling stress: Family and health outcomes of shift work and schedule control. American Behavioral Scientist, 44, 1179–1198

Frone M. (2002). Work–Family Balance. W: J. C. Quick, L. E. Tetrick (eds.) (2002). Handbook of Occupational Health Psychology (s. 143–162). Washington: American Psychological Association

Gerlach R. (2014). Przemiany pracy i ich konsekwencje dla relacji praca–życie pozazawodowe. W: R. Tomaszewska-Lipiec (red.), Relacje praca–życie pozazawodowe drogą do zrównoważonegorozwoju (s. 72–93). Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW

Gottman J. (1994). Why Marriages Succeed or Fail: And How You Can Make Yours Last. New York: Simon and Schuster

Grzesiuk L. (1994). Studia nad komunikacją interpersonalną. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego

Greenhaus J. H., Beutell N. J. (1985). Sources of conflict between work and family roles. Academy of Management Review, 10, 76–88

Grzywacz J., Marks N. (2000). Reconceptualizing the Work–Family Interface: An Ecological Perspective on the Correlates of Positive and Negative Spill over Between Work and Family. Journal of Occupational Health Psychology, 5 (1), 111–126

Holman A. (2001). ‘That’s just not acceptable’. Journal of Learning Disabilities, 29 (1), 3–4

Iskra-Golec I. (1998). Życie społeczne i rodzinne pracownika zmianowego. W: I. Iskra-Golec, G. Costa, S. Folkard, T. Marek, J. Pokorski, L. Smith (red.), Stres pracy zmianowej – przyczyny,skutki, strategie przeciwdziałania (s. 129–134). Kraków: Universitas

Iskra-Golec I. M., Osikowska W., Siemiginowska P., Przetacznik J. (2014). Relacja praca/rodzina, wypalenie zawodowe i zdrowie u pracujących na zmiany strażników miejskich. CzasopismoPsychologiczne, 20 (2), 281–292

Kaźmierczak M., Plopa M. (2012). Komunikacja w bliskich związkach. Teoria i metoda badania. Warszawa: VIZJA PRESS & IT

Kinnunen U., Feldt T., Geuruts S., Pulkkinen L. (2006). Types of work–family interface: Well-being correlates of negative and positive spillover between work and family. Scandinavian Journalof Psychology, 47, 149–162

Knauth P., Hornberger S. (1998). Changes from weekly backward to quicker forward rotating shift systems in the steel industry. International Journal of Industrial Ergonomics, 21, 3–4, 267–273

Kodeks pracy, Ustawa z dn. 26.06.1974 roku z późniejszymi zmianami (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666, 2138, 2255; z 2017 r., poz. 60.962)

Lachowska B. (2008). Wzajemne oddziaływania pracy i rodziny – perspektywa konfliktu i facylitacji (raport z badań pilotażowych). W: L. Golińska, B. Dudek (red.), Rodzina i praca z perspektywywyzwań i zagrożeń (s. 431–444). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego

Lewandowska A., Paradowski L. (2008). Zespół jelita drażliwego – jedno schorzenie czy wiele chorób? Uwagi o ewolucji kryteriów diagnostycznych IBS. Gastroenterologia Polska, 15(1), 37–41

Lu W. Z., Gwee K. A., Ho K. Y. (2006). Functional bowel disorders in rotating shift nurses may be related to sleep disturbances. European Journal of Gastroenterology and Hepatology, 18 (6), 623–627

Makowska Z., Merecz D. (2001). Ocena Zdrowia Psychicznego na podstawie badań Kwestionariuszami Davida Goldberga. Podręcznik dla użytkowników Kwestionariuszy GHQ-12 i GHQ-28.Łódź: Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera

Plopa M. (2005). Więzi w małżeństwie i rodzinie. Metody badań. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls

Pokorski J., Costa G. (1998). Wpływ pracy zmianowej na zdrowie. W: I. Iskra-Golec, G. Costa, S. Folkard, T. Marek, J. Pokorski, L. Smith (red.), Stres pracy zmianowej – przyczyny, skutki,strategie przeciwdziałania (s. 75–97). Kraków: Universitas

Repetti L. R. (1989). Effects of Daily Workload on Subsequent Behavior During Marital Interaction: The Roles of Social Withdrawal and Spouse Support, Journal of Personality and SocialPsychology, 57 (4), 651–659

Schokker M. C., Links T. P., Luttik M. L., Hagedoorn M. (2010). The association between regulatory focus and distress in patients with a chronic disease: The moderating role of partner support. British Journal of Health Psychology, 15 (1), 63–78

Shields M. (2002). Shift work and health. Health Reports, 13 (4), 11–33

Soldatos C. R., Dikeos D. G., Paparrigopoulos T. J. (2003). The diagnostic validity of the Athens Insomnia Scale. Journal of Psychosomatic Research, 55 (3), 263–267

Wayne J. H., Musica N., Fleeson W. (2004). Considering the role of personality in the work family experience. Journal of Vocational Behavior, 64, 108–130