Uciążliwość i psychologiczne koszty pracy. Negatywne aspekty funkcjonowania w roli właściciela firmy

Katarzyna Biegańska

doi:10.18778/1427-969X.12.05

Authors

Katarzyna Biegańska Uniwersytet Łódzki, Instytut Psychologii

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-969X.12.05

Keywords:

job onerousness, psychological costs of work

Abstract

In the field of work psychology there are posed questions and solved problems which concern individual effectiveness and satisfaction in one's occupational activity. Job is many times related with onerousness, the size of which is modified by personal and situational determinants. The current article contains presentation of theoretical and empirical analyses regarding job onerousness characteristic for the situation of managing one's own enterprise. Two aspects of that onerousness have been distinguished: perceived onerousness (job onerousness perception) and onerousness experienced as psychological costs (psychological costs of work). Researches have been made to examine whether these aspects are modified by some other determinants (both personal and situational determinants have been included). The performed analyses have proved that perceived onerousness depends on temporary engagement in job and financial gratification, and psychological costs of work are determined by neuroticism mainly.

References

Antonovsky A. (1995), Jak rozwikłać tajemnicę zdrowia, Wydawnictwo Fundacji IpiN, Warszawa

Bańka A. (1996), Psychopatologia pracy, Wydawnictwo Gemini, Poznań

Bańka A. (2000), Psychologia pracy, [w:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, GWP, Gdańsk: 3, 283–320

Cieślak R. (1998), Wsparcie społeczne a stres w pracy kierowniczej, „Czasopismo Psychologiczne”, 4, 1, 29–46

Cooper C. L., Marshall J. (1987), Źródła stresu w pracy kierowniczej i umysłowej, [w:] C. L. Cooper, Stres w pracy, PWN, Warszawa, 123–159

Franaszuk I., Gadomska A. (1977), Analiza obciążenia psychicznego podczas pracy, [w:] A. Hansen (red.), Ergonomiczna analiza uciążliwości pracy, Warszawa

Karney J. E. (1998), Człowiek i praca, Międzynarodowa Szkoła Menedżerów, Warszawa

Kuhl J. (1984), Volitional aspects of achievement motivation and learned helplessness: Toward a comprehensive theory of action control, [w:] B. A. Maher (red.), Progress in experi-mental personality research, Academic Press, New York, 99–171 DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-541413-5.50007-3

Lazarus R. S., Folkman S. (1984), Stress Appraisal and Coping, Springer, New York

Marek T. (1995), Stres i obciążenie psychiczne pracą, „Ergonomia”, 18, 2, 159–171

Marek T. (1999), Werońska koncepcja źródeł stresu, [w:] J. W. Terelak (red.), Źródła stresu, Wyd. Akademii Teologii Katolickiej, Warszawa

Marek T. (2000), Stres i zmęczenie psychiczne w procesie pracy, „Czasopismo Psychologiczne”, 6, 1–2, 35–40

Marszał-Wiśniewska M. (1999), Siła woli a temperament, WIP PAN, Warszawa

Obłój K. (1993), Strategia sukcesu firmy, PWE, Warszawa

Strelau J. (1998), Psychologia temperamentu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa

Tomaszewski T. (1975), Psychologia, PWN, Warszawa

Tyszka T. (2004), Psychologia ekonomiczna, GWP, Gdańsk

Van Harrison R. (1987), Indywidualno-środowiskowe dopasowanie a stres w pracy, [w:] C. L. Cooper (red.), Stres w pracy, PWN, Warszawa, 260–303

Warneryd K. E. (1988), The Psychology of Innovative Enterpreneuship, [w:] W. F. van Raaij, G. M. Veldhoven, K. E. Wärneryd (eds), Handbook of Economic Psychol-ogy, Kluwer, Dordrecht, 405–447

Zawadzki B., Strelau J., Szczepaniak P., Śliwińska M. (1998), Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae, PTP, Warszawa

Zaleśkiewicz T. (2004), Przedsiębiorczość i podejmowanie ryzyka, [w:] T. Tyszka (red.), Psychologia ekonomiczna, GWP, Gdańsk, 303–333

Zuber-Dzikowa L. (1991), Człowiek w sytuacjach kosztorodnych. Doświadczanie psychologicznych kosztów aktywności zawodowej, [w:] Z. Ratajczak, W. Wosińska (red.), Teoria sytuacji a badanie aktywności człowieka, Uniwersytet Śląski, Katowice, 78–93