Jak uczyć grać innych, nie gubiąc własnych nut. Wybrane zasoby osobiste a zespół wypalenia zawodowego u muzyków klasycznych

Jolanta Chanduszko-Salska; Anna Młynarczyk

doi:10.18778/1427-969X.16.07

Authors

Jolanta Chanduszko-Salska Instytut Psychologii, Uniwersytet Łódzki
Anna Młynarczyk Świętokrzyskie Centrum Psychiatrii w Morawicy k/Kielc

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-969X.16.07

Keywords:

stress in the workplace, professional burnout, personal resources

Abstract

Stress in the workplace, personal resources and professional burnout concern many workers in the contemporary world. These are common problems also among two groups of musicians: teaching musician and non-teaching musicians. The purpose of the study was to establish the dependence between occupational stress and burnout syndrome in these groups. The studied groups consisted of 94 musicians. The Perceived Job Stress Questionnaire, Maslach Burnout Inventory, Generalized Self- Efficacy Scale, The Resiliency Assessment Scale were used in this study. The data obtained revealed significant differentiation in a level of stress in the workplace among teaching musicians and non- teaching musicians. Teaching musicians differs in comparison with non-teaching musicians in general level of stress and four its factors: psychical balance of work, lack of rewards, social contacts and uncertainty at work. The data obtained revealed significant intensity of stress feeling at work in evaluated group. However, there are no significant differences in personal resources. To conclude: higher intensity of occupational stress is connected with the greater intensification of burnout syndrome and lower intensification of sense of personal achievements in investigated group of teaching musicians.

References

Anczewska M. (2006), Stres i wypalenie zawodowe u pracowników psychiatrycznej opieki zdrowotnej, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa.

Bernhard H.Ch. (2005), A Survey of Burnout Among College Music Majors, „College Student Journal”, 41, 2, 392–401.

Bernhard H.Ch. (2007), Burnout and the College Music Education Major, „Journal of Music Teachers Education”, 15, 143–151.

Bobek B. (2002),Teacher resiliency: A key to career longevity, „Clearing House”, 75, 4, 202–206. DOI: https://doi.org/10.1080/00098650209604932

Brown M., Ralph S. (1998), The identification of stress in teachers, [w:] Stress in Teachers: Past,Present and Future, J. Dunham, V. Varma (red.), Whurr Publishers Ltd., London, 37–56.

Chesky K., Kondraske G., Henoch M., Hipple J., Rubin B. (2002), Musiciansʼ Health, [w:] The New Handbook of Research on Music Teaching and Learning, R. Colwell, C. Richardson (red.),Oxford University Press, Oxford, 1023–1042.

Dudek B., Waszkowska M., Hanke W. (2005), Ochrona zdrowia pracowników przed skutkami stresu zawodowego, Wydawnictwo Instytutu Medycyny Pracy, Łódź.

Dworkin A.G. (1986), Teacher Burnout in the Public Schools: Structural Causes and Consequences for Children, State University of New York Press, New York

Griffith J., Steptoe A., Cropley M. (1999), An investigation of coping strategies associated with job stress in teachers, „British Journal of Educational Psychology”, Vol. 69, 517–531. DOI: https://doi.org/10.1348/000709999157879

Helgeson L. (2003), New teachers: Last to be hired, first to burn out.: http://www.aarp.org/Articles/a2003-10-09-burnout.html.

Heszen I., Sęk H. (2007), Psychologia zdrowia, PWN, Warszawa.

Hodge G.M., Jupp J.J., Taylor A.M. (1994), Work stress, distress and burnout in music and mathematics teachers, „British Journal of Educational Psychology”, Vol. 64, 1, 65–76. DOI: https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1994.tb01085.x

Jemielnik J. (2007), Czerpać radość z muzyki, „Edukacja i Dialog”, 5, 25–29.

Juczyński Z. (2001), Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia, Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Warszawa.

Kliś M., Kossewska J. (1998), Cechy osobowości nauczycieli a syndrom wypalenia zawodowego, „Psychologia Wychowawcza”, 2, 125–140.

Krawulska-Ptaszyńska A. (1992), Analiza czynników wypalenia zawodowego u nauczycieli szkół średnich, „Przegląd Psychologiczny”, 3, 403–410.

Kędracka E. (1999), Wypalanie się zawodowe nauczycieli, [w:] Szkoła a wypalenie zawodowe, J. Kropiwnicki (red.), Wydawnictwo Nauczycielskie, Jelenia Góra, 29–41.

Kitzrow, M.A. (2003), The mental health needs of today’s college students: Challenges and recommendations, „NASPA Journal”, 41(1), 165–179. DOI: https://doi.org/10.2202/0027-6014.1310

Konaszkiewicz Z. (2008), Edukacja muzyczna w Polsce – samotna wyspa czy integralny element lądu wychowania, „Wychowanie Muzyczne w Szkole”, 2, 4–15.

Kretscgmann R. (2003), Stres w zawodzie nauczyciela, GWP, Gdańsk.

Kyriacou C. (2001), Teacher stress: directions for future research, „Educational Review”, Vol. 53 (1), 27–35. DOI: https://doi.org/10.1080/00131910120033628

Maslach Ch. (2000), Wypalenie – w perspektywie wielowymiarowej, [w:] Wypalenie zawodowe. Przyczyny, mechanizmy, zapobieganie, H. Sęk (red.), PWN, Warszawa, 13–31.

Niemierko W. (2007), Kształcenie szkolne: Podręcznik skutecznej dydaktyki, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.

Ogińska-Bulik N. (2006), Stres zawodowy w zawodach usług społecznych. Źródła – konsekwencje – zapobieganie, Wydawnictwo Difin, Warszawa.

Ogińska-Bulik N., Juczyński Z. (2008a), Osobowość: stres a zdrowie, Wydawnictwo Difin, Warszawa.

Ogińska-Bulik N., Juczyński Z. (2008b), Skala Pomiaru Prężności (SPP-25), „Nowiny Psychologiczne”, 3, 39–56.

Paine-McLang B. (2005), Environmental Support and Music Teacher Burnout, „Bulletin of the Counsil for Research in Music Education”, 164, 71–84.

Pasikowski T. (2000), Polska adaptacja kwestionariusza Maslach Burnout Inventory, [w:] Wypalenie zawodowe. Przyczyny, mechanizmy, zapobieganie, H. Sęk (red.), PWN, Warszawa, 135–148.

Piątek J. (1998), Stres pomaga ludziom w kryzysach, „Nowiny Psychologiczne”, 1, 15–23.

Saufeli W.B., Enzmann D. (1998), The burnout companion to study and practice – a critical analysis, Taylor & Francis, London.

Semmer N. (2006), Personality, stress and coping, [w:] Handbook of personality and health, M. Vollrath (red.), Wiley, Chichester, 73–113. DOI: https://doi.org/10.1002/9780470713860.ch4

Sęk H. (2000a), Uwarunkowania i mechanizmy wypalenia zawodowego w modelu społecznej psychologii poznawczej, [w:] Wypalenie zawodowe. Przyczyny, mechanizmy, zapobieganie, H. Sęk (red.), PWN, Warszawa, 83–112.

Sęk H. (2000b), Wypalenie zawodowe u nauczycieli. Uwarunkowania i możliwości zapobiegania, [w:] Wypalenie zawodowe. Przyczyny, mechanizmy, zapobieganie, H. Sęk (red.), PWN,Warszawa, 149–167.

Sęk H. (2008), Udział pozytywnych emocji w osiąganiu zdrowia, [w:] Psychologia zdrowia. W poszukiwaniu pozytywnych inspiracji, I. Heszen, J. Życińska (red.), Wydawnictwo SWPS Academica, Warszawa, 73–88.

Sternbach D.J. (2008), Stress in the Lives of Music Students, „Music Educators Journal”, 94, 3. DOI: https://doi.org/10.1177/002743210809400309

Śliwerski B. (1999), Wypalenie zawodowe nauczycieli, [w:] Szkoła a wypalenie zawodowe, J. Kropiwnicki (red.), Wydawnictwo Nauczycielskie, Jelenia Góra, 5–15.

Tucholska S. (2009), Wypalenie zawodowe u nauczycieli, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin.

Wrona-Polańska H. (2003), Zdrowie jako funkcja twórczego radzenia sobie ze stresem: psychologiczne mechanizmy i uwarunkowania zdrowia w zawodzie nauczyciela, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków.