„Gdy nie można zawrócić, trzeba iść do przodu”. Drogi życia i myśli krytycznych o polskim szkolnictwie Mikołaja Kozakiewicza
DOI:
https://doi.org/10.18778/1506-6541.30.05Słowa kluczowe:
Mikołaj Kozakiewicz, Sejm kontraktowy, reforma edukacji, krytyka szkolnictwa, oświata w PRL, Okrągły Stół, socjologia wychowaniaAbstrakt
Artykuł poświęcony jest sylwetce Mikołaja Kozakiewicza, Marszałka Sejmu kontraktowego (1989–1991), którego postać, choć zasłużona, jest dziś mało znana, szczególnie młodszym pokoleniom. Celem autorów jest przybliżenie jego życia i działalności społeczno-politycznej, ze szczególnym uwzględnieniem krytyki systemu edukacji w Polsce Ludowej, który Kozakiewicz analizował jako socjolog i pedagog. Kozakiewicz opowiadał się za reformami edukacyjnymi i zmianami w systemie nauczania, krytykując jego organizację i treści dydaktyczne. W artykule przedstawiono również jego działalność polityczną, zwłaszcza w kontekście przemian związanych z Okrągłym Stołem i Sejmem kontraktowym. Cytując słowa Marco Polo, Kozakiewicz podkreślał konieczność postępu i dążenia do poprawy, mimo trudnych okoliczności. Jego spuścizna obejmuje kilkadziesiąt książek i artykułów, w których podejmował kwestie oświaty, reform i praw obywatelskich. Artykuł jest próbą przypomnienia o jego wkładzie w rozwój edukacji i polityki.
Pobrania
Bibliografia
Kozakiewicz M., 120 tysięcy nauczycieli, „Polityka” 1963, nr 11.
Kozakiewicz M., Drogi wyjścia z kryzysu oświatowego, „Wieś Współczesna” 1981, nr 4.
Kozakiewicz M., I co dalej z 1000 szkół, „Życie Warszawy” 1965, nr 204.
Kozakiewicz M., Na to nas stać, „Życie Warszawy” 1963, nr 222.
Kozakiewicz M., Nauczycielowi należy się mieszkanie, „Głos Nauczycielski” 1951, nr 48.
Kozakiewicz M., Nauczycielskie paradoksy, „Życie Warszawy” 1965, nr 280.
Kozakiewicz M., Nie „czy” lecz „jak” oszczędzać, „Głos Nauczycielski” 1969, nr 41.
Kozakiewicz M., O inwestycje… w nauczyciela, „Tygodnik Kulturalny” 1965, nr 35.
Kozakiewicz M., O reformie kształcenia nauczycieli dyskusyjnie, „Kwartalnik Pedagogiczny” 1965, nr 3.
Kozakiewicz M., Przyczyny groźniejsze od skutków, „Głos Nauczycielski” 1963, nr 44.
Kozakiewicz M., Reforma treści nauczania też kosztuje, „Kwartalnik Pedagogiczny” 1959, nr 4.
Kozakiewicz M., Z aktualnej problematyki oświatowej, „Kwartalnik Pedagogiczny” 1962, nr 3.
Kozakiewicz M., Zmierzch liceów, „Polityka” 1965, nr 9.
Gimnazjum im. Króla Zygmunta Augusta w Wilnie. Wspomnienia wychowawców i wychowanków, red. L.J. Malinowski, Bydgoszcz 1999.
Izdebski Z., Wspomnienie o Profesorze Mikołaju Kozakiewiczu (24 grudnia 1923–22 listopada 1998), „Kwartalnik Pedagogiczny” 1997, nr 3/4.
Kisielewski T., Zapiski historyczno-polityczne z lat 1981–1991, Częstochowa 1994.
Kozakiewicz M., Byłem marszałkiem kontraktowego, Warszawa 1991.
Kozakiewicz M., Co śmiem sądzić. Wybór publicystyki z lat 1980–1985, Warszawa 1987.
Kozakiewicz M., Lata posłowania 1985–1993, „Rocznik Historyczny Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego” 1996, z. 10.
Kozakiewicz M., W cieniu bezpieki, „Dziś” 1994, nr 4.
Białokur M., Od Mikołaja Kozakiewicza do Macieja Płażyńskiego. Szkice do portretu Marszałków Sejmu w latach 1989–2011, „Annales Collegii Nobilium Opolienses” 2020, t. 9.
Gałaj D., Pisał i godził, „Przegląd Tygodniowy” 1998, z. 47.
Mikołaj Kozakiewicz umarł, „Rzeczpospolita” 1998, nr 274.
Pajka S., Mikołaj Kozakiewicz 1923–1998, „Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego” 1998, nr 12.
Początki parlamentarnej elity. Posłowie kontraktowego sejmu, pod red. J. Wasilewskiego i W. Wesołowskiego, Warszawa 1992.
Sokala A., Wybory parlamentarne – czerwiec 1989 r., „Przegląd Sejmowy” 2009, nr 3.
Szot A., Sodalicje Mariańskie w Wilnie w okresie międzywojennym, „Soter” 2010, nr 34 (62). DOI: https://doi.org/10.7220/2335-8785.34(62).8
Trembicka K., Okrągły Stół w Polsce. Ustrój polityczny w koncepcjach Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego, „Annales Universitas Mariae Curie-Skłodowska” 1999, sectio K, vol. VI, Lublin.
Uss A., Biblioteka w sidłach bezpieki. Mało znana historia działalności Mikołaja Kozakiewicza, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2008, t. 5.
Uss A., Wschodnie korzenie prof. Mikołaja Kozakiewicza (1923–1998), „Podlaski Kwartalnik Kulturalny” 2008, nr 2.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
