Miasta nasze a w nich... Refelksje o wpływie reklamy zewnętrznej na miejską ikonosferę

Tomasz Nawrocki

doi:10.18778/0208-600X.36.08

Autor

Tomasz Nawrocki Uniwersytet Śląski https://orcid.org/0000-0001-5988-8006

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.36.08

Słowa kluczowe:

miasto, przestrzeń, wizualne skażenie, reklama zewnętrzna

Abstrakt

W najnowszych studiach nad przestrzenią polskich miast coraz częściej podnosi się problem narastającego chaosu w miejskiej ikonosferze. Reklama zewnętrzna stała się nie tylko „niezbędnym dla codziennego funkcjonowania miasta środkiem porozumienia” (Wallis), ale coraz częściej utrudnia funkcjonowanie mieszkańców, wywołując chaos informacyjny, a także prowadząc do wizualnego skażenia przestrzeni publicznej. Autor podjął badania nad wpływem reklamy zewnętrznej na stan wizualnego skażenia przestrzeni trzech śląskich miast: Rybnika, Katowic i Bielska-Białej, oraz przeprowadził wywiady nt. stosunku mieszkańców Rybnika do reklamy zewnętrznej w ich mieście. Wyniki badań wskazują, że reklama zewnętrzna w istotny sposób przyczynia się do wizualnego skażenia miasta. Zaprezentowane zostały też formy wizualnego skażenia w centrum miasta i poza nim oraz opinie mieszkańców Rybnika o funkcjonowaniu reklamy zewnętrznej w mieście.

Bibliografia

Asa (2005), Rozebrane dziewczyny bulwersują katowiczan, „Gazeta Wyborcza” (Katowice), 28 kwietnia.

Dudek-Mańkowska S. (2007), Instytucjonalne metody kreowania wizualnego wymiaru miasta. Reklama zewnętrzna w Warszawie, [w:] Krajewski M. (red.), Wizualność miasta. Wytwarzanie miejskiej ikonosfery, Poznań: Wyd. UAM.

Dunn M. (2006), Educating For a Sustainable Community. Environmental Topic: Visual Pollution, Retrieved March, http://www.cabq.gov/aes/s5vp.html

Frąckiewicz S. (2008), Rekonkiwsta przestrzeni, „Visual Communication”, nr 6.

Furtak E. (2008a), Bielski zamek już bez modelki na murach, „Gazeta Wyborcza” (Bielsko Biała), 6 maja.

Furtak E. (2008b), Reklamy szpecą, ale na brzydotę nie ma rady, „Gazeta Wyborcza” (Bielsko Biała), 30 maja.

Gądecki J. (2005), „Apator kocha Polonię” – o galeriach zewnętrznych w przestrzeni polskich miast, [w:] Jałowiecki B., Majer A., Szczepański M. S. (red.), Przemiany miasta. Wokół socjologii Aleksandra Wallisa, Warszawa: Scholar.

Jałowiecki B. (2007), Globalny świat metropolii, Warszawa: Scholar.

Kaczoń L. (2006), Outdoor u progu zmian?, „Marketing w Praktyce”, nr 10.

Klein N. (2000), No Logo, Warszawa: Świat Literacki.

Konecki K. (2005), Wizualne wyobrażenia. Główne strategie badawcze w socjologii wizualnej a metodologia teorii ugruntowanej, „QSR – Edycja Polska Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 1 (1). DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.1.1.04

Kuc M. (2007), Bije po oczach, krzyczy do ludzi i za to płaci, „Rzeczpospolita”, 12 listopada.

Kuzaka M. (2008), Reklama zewnętrzna, przestrzeń publiczna i prawo – wiele do zrobienia, http://www.marketing-news.pl/theme.php?art=815

Malikowski M. (1999), Miasto polskie w okresie transformacji. Główne kierunki przemian społeczno-przestrzennych, [w:] Malikowski M., Solecki S., Socjologia miasta. Wybór tekstów, Rzeszów: Mana.

Malinowska A. (2008), Reklamy nie będą już mogły zasłaniać miast, „Gazeta Wyborcza” (Katowice), 2 września.

Mikołajczak Ł. (2007), Regulacje prawne dotyczące komunikacji wizualnej, „Visual Communication”, nr 1.

Mikołajczak Ł., Tabin Ł. (2007), Regulacje prawne w aspekcie krajowym i lokalnym, „Visual Communication”, nr 1.

Murawski J. (2007), Zabilbordowani, „Polityka”, nr 36.

Nawrocki T. (2005), Miasto bez centrum. Centrum Katowic w oczach mieszkańców, [w:] Jałowiecki B., Majer A., Szczepański M. S. (red.), Przemiany miasta. Wokół socjologii Aleksandra Wallisa, Warszawa: Scholar.

Nawrocki T. (2007), Postrzeganie przestrzeni Rybnika, Katowice UŚ.

Nawrocki T. (2008), Między akceptacją a odrzuceniem. Reklama zewnętrzna w przestrzeni miasta (na przykładzie badań postrzegania przestrzeni Rybnika), [w:] Limański A., Milic-Czerniak R. (red.), Badania marketingowe zachowań podmiotów rynkowych, Katowice: Wyższa Szkołą Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych.

Pluciński P. (2007), Prywatne, publiczne i to co naoczne, [w:] Krajewski M. (red.), Wizualność miasta. Wytwarzanie miejskiej ikonosfery, Poznań: Wyd. UAM.

Plummer R. (2006), Brazil’s ad Men Face Billboard Ban, BBC News, 19 September, http://news.bbc.co.uk/go/pr/fr/-/1/hi/business/5355692.stm

Portella A. A. (2007), Evaluating Commercial Signs in Historic Streetscapes: The Effects of the Control of Advertising and Signage on User’s Sense of Environmental Quality, Oxford: OxfordBrookes University, School of Built Environment.

Portella A. A., Reeve A. R. (2006), Visual Pollution in Historic City Centers: Theoretical Concepts to Develop Commercial Signage Controls in Different Cultural Contexts, [w:] Books of Abstracts of IAPS – International Association for People-Environment Studies – Environment, Health and Sustainable Development, Alexandria, September.

Rother L. (2006), Billboard ban in São Paulo angers advertisers, 12 December, http://www.iht.com/articles/2006/12/12/news/brazil.php

Rutkiewicz M. (2008), Katastrofa estetyczna. Reklama w przestrzeni publicznej, „Kultura Enter. Miesięcznik Wymiany Idei”, listopad, http://kulturaenter.pl/04mm1.html

Rykiel Z. (2008), Szata dezinformacyjna miasta, [w:] Jałowiecki B., Łukowski W., Szata informacyjna miasta, Warszawa: Scholar.

Sarzyński P. (2008), Wrzask w przestrzeni, „Polityka”, nr 5.

Scruton R. (2004), Estetyczne skażenie, „Dziennik”, 27 października.

Sławek T. (2007), Genius loci jako doświadczenia. Prolegomena, [w:] Kadłubek Z., Genius loci. Studia o człowieku w przestrzeni, Katowice: FaArt.

Sopyło J. (2008), Żadna reklama (nie)jest nielegalna, „Brief”, nr 9.

Tabin Ł. (2007), Aspekty prawne 2006 roku, „Visual Communication”, nr 1.

Wallis A. (1977), Miasto i przestrzeń, Warszawa: PWN.

Wallis A. (1979), Informacja i gwar, Warszawa: PIW.

Zbonikowska I. (2008), Outdoor czeka na prawo, „Brief”, nr 3.

Demoskop (2000), Postawy konsumentów wobec reklamy zewnętrznej. Raport z badań ilościowych, Warszawa.

IGRZ (2000), Kodeks postępowania w dziedzinie reklamy zewnętrznej, przyjęty przez Izbę Gospodarczą Reklamy Zewnętrznej.

IPSOS (2003), Opinie Polaków na temat reklamy alkoholu. Raport, http://www.ipsos.pl/3_2_007.html