Nowa przestrzeń miejska dla nowych mieszczan. Studium ulicy Mariackiej w Katowicach

Tomasz Nawrocki

doi:10.18778/0208-600X.52.04

Autor

Tomasz Nawrocki Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.52.04

Słowa kluczowe:

nowi mieszczanie, przestrzeń publiczna, funkcje przestrzeni publicznej

Abstrakt

Autor od kilkunastu lat samodzielnie lub w zespołach badawczych prowadzi badania nad funkcjonowaniem przestrzeni publicznych miast Górnego Śląska. Poniższy tekst jest próbą refleksji, która zrodziła się podczas ich trwania. Autor skoncentrował się w nim na problematyce nowych mieszczan i funkcji, które przestrzeń publiczna pełni wobec nich. Celem tekstu jest pokazanie katowickiej ulicy Mariackiej jako przestrzeni dla tej grupy społecznej. W początkowej części tekstu podjęta została próba pokazania problematyki tworzenia się nowych mieszczan w Polsce. Następnie autor przedstawia specyfikę ulicy Mariackiej. W kolejnej części omówione zostały funkcje przestrzeni publicznych. W zasadniczej części tekstu przedstawiono funkcje, które spełnia wobec nowych mieszczan katowicka ulica Mariacka.

Bibliografia

Bauman Z. (2000), Globalizacja i co z tego dla ludzi wynika, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Błaszczyk M., Kłopot St. W., Pluta J. (2010), Stare i nowe problemy społeczne wielkiego miasta. Socjologiczne studium konsumpcji na przykładzie Wrocławia, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa.

Bierwiaczonek K., Lewicka B., Nawrocki T (2012), Rynki, malle i cmentarze. Przestrzeń publiczna miast śląskich w ujęciu socjologicznym, Nomos, Kraków.

Buszman M. (2010), Ulica Mariacka w Katowicach – przestrzeń pusta, ludyczna czy publiczna,praca semestralna przygotowana w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Śląskiego pod opieką Krzysztofa Bierwiaczonka.

Carr S., Francis M., Rivlin L. G., Stone A. (1992), Public Space, Cambridge University Press, Cambridge.

Dębińska M. (2014), Schabowy, miasta i mieszczanie, [w:] Ł. Bukowiecki, M. Obarska, X. Stańczyk, Miasto na żądanie. Aktywizm, polityki miejskie, doświadczenia, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, s. 246–254. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323514206.pp.246-254

Domański H. (2002), Polska klasa średnia, Fundacja Na Rzecz Nauki Polskiej, Wrocław.

Domański H. (2004), Struktura społeczna, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa.

Dymnicka M. (2009), Przestrzeń dla obywateli. O uniwersalności helleńskiego modelu przestrzeni publicznej, [w:] G. Gorzelak, M. S. Szczepański, W. Ślęzak-Tazbir (red.), Człowiek – miasto – region. Związki i interakcje. Księga jubileuszowa profesora Bohdana Jałowieckiego, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa.

Gądecki J. (2014), Komentarz: Gdzie ci mieszczanie?, Instytut Obywatelski, http://www.instytutobywatelski.pl/21476/ komentarze/gdzie-ci-mieszczanie (dostęp 15.09.2014).

Gehl J. (2009), Życie między budynkami. Użytkowanie przestrzeni publicznych, Wydawnictwo RAM, Kraków.

Giddens A. (2002), Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Golka M. (2005), Przemiany polskiej ulicy, [w:] B. Jałowiecki, A. Majer, M. S. Szczepański (red.), Przemiany miasta. Wokół socjologii Aleksandra Wallisa, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa, s. 159–167.

Goślińska M. (2008), Koniec epoki Mariackiej, „Gazeta Wyborcza”, nr 178, z dnia 31.07.2008.

Grabowska A. (2012), Trashbook, http://trashbook.pl/TrashBook_by_Agata_Grabowska.pdf (dostęp 15.01.2015).

Jałowiecki B. (2012), Czytanie przestrzeni, Konsorcjum Akademickie, Kraków.

Jawłowska A., Mokrzycki E. (1978), Style życia a przemiany struktury społecznej. Propozycja typologii historyczno-socjologicznej, [w:] A. Siciński (red.), Styl życia. Przemiany we współczesnej Polsce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, s. 145–176.

Kochanowicz J. (1999), Mieszczaństwo, [w:] W. Kwaśniewicz i in. (red.), Encyklopedia socjologii, t. II, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 233–238.

Kotus J. (2012), Współczesny wymiar ulicy dużego miasta, [w:] M. Szmytkowska, I. Sagan (red.), Miasto w dobie neoliberalnego urbanizmu, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk, s. 106–118.

Kowalewski M. (2013), Organizowanie miejskiego aktywizmu w Polsce, „Przestrzeń Społeczna”, nr 2, s. 99–126.

Kubicki P. (2011), Nowi mieszczanie w nowej Polsce, Instytut Obywatelski, Warszawa.

Lofland L. H. (2007), The PUBLIC REALM. Exploring the City’s Quintessential Social Territory, Aldine Transaction A Division of Transaction Publishers, London.

Majer A. (2014), Odrodzenie miast, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Łódź, Warszawa.

Mosińska Z. (2014), Ulica Mariacka – serce Katowic czy nieudany eksperyment?, praca magisterska przygotowana w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Śląskiego pod opieką Tomasza Nawrockiego, Katowice.

Nawratek K. (2008), Miasto jako idea polityczna, Korporacja Ha!Art, Kraków.

Nawratek K. (2012), Przestrzenie i ciała. Blog, http://krzysztofnawratek.blox.pl/html (dostęp 15.09.2014).

Pluciński P. (2013), Miejskie (r)ewolucje. Radykalizm retoryki a praktyka reformy, „Praktyka Teoretyczna”, nr 3(9), s. 133–157. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2013.3.6

Porozmawiajmy o Mariackiej. Raport z badań i warsztatów PPS (2013), Fundacja Ludzi i Miejsc Aktywnych, Międzynarodowe Centrum Kształcenia Politechniki Krakowskiej, Katowice, Kraków, http://www.mila.org.pl/attachments/ article/226/MILA+MCK-PK%282013%29Mariacka-RAPORT.pdf (dostęp 15.09.2014).

Przybytek J. (2011), Murale nie są złe, ale nie pasują do miejsc, w których się znalazły, http://www.dziennikzachodni. pl/artykul/428106,murale-nie-sa-zle-ale-nie-pasuja-do-miejsc--w-ktorych-sie-znalazly,id,t.html (dostęp 15.09.2014).

Rewers E. (2005), Post-Polis. Wstęp do filozofii ponowoczesnego miasta, Universitas, Kraków.

Sennett R. (2009), Upadek człowieka publicznego, Muza, Warszawa.

Siciński A. (2002), Styl życia, [w:] W. Kwaśniewicz i in. (red.), Encyklopedia socjologii, t. IV, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 137–140.

Śpiewak J. (2010), Warszawscy hipsterzy, „Kultura Liberalna”, nr 87(37), http://kulturaliberalna.pl/tag/hipster/ (dostęp 15.09.2014).

Wallis A. (1977), Miasto i przestrzeń, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

http://kulturaliberalna.pl/tag/hipster/ (dostęp 15.09.2014).