Studentki szkół artystycznych i artystki w Polsce okresu międzywojnia – wybrane aspekty profesji

Katarzyna Kulpińska

doi:10.18778/0208-600X.66.03

Autor

Katarzyna Kulpińska Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.66.03

Słowa kluczowe:

dwudziestolecie międzywojenne, kształcenie artystyczne, status i tożsamość artystki, udział w zinstytucjonalizowanym życiu artystycznym, uwikłania rodzinne

Abstrakt

Artykuł dotyczy polskich artystek tworzących w różnych dyscyplinach sztuk pięknych i sztuki użytkowej w dwudziestoleciu międzywojennym. Sygnalizuje zagadnienia z obszaru socjologii charakterystyczne dla trzech etapów życia: młodości (motywacja i decyzja o podjęciu studiów artystycznych, ich przebieg), dojrzałości (funkcjonowanie twórczyni w społeczeństwie i w rodzinie, miejsce w grupach artystycznych i status artystki; udział w zinstytucjonalizowanym życiu artystycznym, warunki odniesienia sukcesu, inne sposoby zarobkowania) i model życia w okresie starości.

Bibliografia

Alberti K. (1926), Wywiad specjalny „Świata Kobiecego” z Zofią Stryjeńską, „Świat Kobiecy”, nr 2, s. 54–55.

Bartoszewicz W. (1966), Buda na Powiślu, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Dutka L. (red.) (1990), Hanna Rudzka-Cybis, Plastyka-Art, Kraków.

Dutkiewicz J. E. (oprac.) (1969), Materiały do dziejów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie 1895–1939, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków.

Golka M. (1995), Socjologia artysty, Wydawnictwo ars nova, Poznań.

Kałwa D. (2000), Model kobiety aktywnej na tle sporów światopoglądowych. Ruch feministyczny w dwudziestoleciu międzywojennym, [w:] A. Żarnowska, A. Szwarc (red.), Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej, Wydawnictwo DiG, Warszawa, s. 135–154.

Konstantynow D. (red.) (2008), Sława i zapomnienie. Studia z historii sztuki XVIII–XX wieku, Instytut Sztuki PAN, Warszawa.

Kulpińska K. (2017), Matryce, odbitki – ślady kobiet. Polskie graficzki i ich twórczość w dwudziestoleciu międzywojennym, Wydawnictwo UMK, Toruń.

Lorentowicz I. (1975), Oczarowania, Wydawnictwo PAX, Warszawa.

Meducka M. (1996), Artystki o sobie. Pamiętniki polskich artystek sprzed 1939 roku, [w:] A. Żarnowska, A. Szwarc (red.), Kobieta i kultura życia codziennego. Wiek XIX i XX, Wydawnictwo DiG, Warszawa, s. 211–221.

Morawińska A. (2000), Malarki polskie między wojnami, [w:] A. Żarnowska, A. Szwarc (red.), Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej, Wydawnictwo DiG, Warszawa, s. 255–270.

Mulczyński J. (2009), Poznańska Zdobnicza: Historia Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Poznaniu w latach 1919–1939, ASP w Poznaniu, Poznań.

Od Grupy Czwartej do Keramosu. Z Martą Koch-Podoską rozmawiała M. Latawiec, „Artifex” 2002, nr 4.

Orynżyna J. (1933), Kobieta w sztuce ludowej i przemyśle artystycznym, [w:] Almanach spraw kobiecych. Informacje, postulaty, zagadnienia, Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet, Warszawa, s. 183–191.

Piwocki K. (1965), Historia Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie 1904–1964, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław–Warszawa–Kraków.

Poprzęcka M. (1991), Inne? Kobiety i historia sztuki, [w:] Artystki polskie, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa.

Poprzęcka M. (1996), Boznańska i inne, [w:] A. Żarnowska, A. Szwarc (red.), Kobieta i kultura. Kobiety wśród twórców kultury intelektualnej i artystycznej w dobie rozbiorów i w niepodległym państwie polskim. Zbiór studiów, Wydawnictwo DiG, Warszawa. Zakres stron?

Reutt-Witkowska Z., Problem kobiecej pracy zawodowej. Konieczność nowoczesnego układu sił roboczych w domu (cz. 1) (1931), „Bluszcz”, nr 4, z 24.01, s. 2.

[Romit], W pracowniach znanych artystek: Zofia Stryjeńska (1936), „As”, nr 45, s. 2.

Rychter-Janowska B. (2016), Mój dziennik 1912–1950, oprac. J. Różalska, IS PAN, Warszawa.

Samotyha N. (1933), Rzut oka na twórczość kobiet polskich w dziedzinie plastyki, [w:] Almanach spraw kobiecych. Informacje, postulaty, zagadnienia, Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet, Warszawa, s. 178–183.

Sopoćko K. (1989), Jadwiga w tle, Czytelnik, Warszawa.

Sosnowska J. (2003), Poza kanonem. Sztuka polskich artystek 1880–1939, Instytut Sztuki PAN, Warszawa.

Sosnowska J. (2011), Artystki w dwudziestoleciu, [w:] A. Jakubowska (red.), Artystki polskie, Dom Wydawniczy PWN, Warszawa–Bielsko-Biała, s. 66–81.

Stryjeńska Z. (1995), Chleb prawie że powszedni. Pamiętnik, t. I, II, oprac. M. Grońska, Gebethner i Ska, Warszawa.

Styrna N. (2005), Żydowscy studenci krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, [w:] M. Poprzęcka (red.), Polskie szkolnictwo artystyczne. Dzieje – teoria – praktyka, Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Warszawa, s. 133–144.

Świtalska J. (1927), Kobieta nowoczesna we wszystkich okresach jej życia, Tow. Wydawnicze Bluszcz, Warszawa.

Wallis M. (1975), Późna twórczość wielkich artystów, PIW, Warszawa.

Wasylewski S. (1927), O siedmiu duszach kobiety: impertynencje współczesne, Nakładem Wydawnictwa Polskiego, Lwów–Poznań.

Wordliczek Z. (1988), Młodzież wyznania mojżeszowego na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1918–1939, „Krzysztofory”, nr 15, s. 40–56.

Zientara M. (2007–2011), Artystki polskie i ich sztuka w latach 1900–1939. I. Nurt narodowej sztuki dekoracyjnej (2007), „Krzysztofory. Zeszyty Naukowe Muzeum Historycznego Miasta Krakowa”, nr 25, s. 149–169; II. Przedstawicielki awangardy (2008), nr 26, s. 201–222; III. Przedstawicielki koloryzmu (2010), nr 27, s. 257–290; IV. Przedstawicielki realizmu (2011), nr 29, s. 327–362.