Postawy polskich kobiet wobec feminizmu. O samoograniczającej się świadomości feministycznej kobiet

Monika  Frąckowiak-Sochańska

doi:10.18778/0208-600X.39.09

Authors

Monika Frąckowiak-Sochańska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.39.09

Keywords:

attitudes, feminism, gender, contemporary Polish society

Abstract

This article is aiming at the analysis of attitudes of Polish women towards feminism. Above mentioned attitudes are shaped by global as well as local (specific Polish) socio-cultural factors.

The text is based on the empirical research – quantitative survey poll carried out on the quote sample of adult women living in Poznań and qualitative interview with women representing different social categories.

The empirical data enable to distinguish between the feministic ideas and postulates which are attractive for Polish women and those which seem to be inacceptable for them. The attitudes of Polish women towards feminism are incoherent. Polish women declare the distance to the feminism ‘in general’, but on the other hand they support the specific feministic postulates.

The reasons of above mentioned incoherence are strongly connected with historical, political, economic and cultural mechanisms, which constantly interact each other. The most important factor which influence the attitudes towards feminism are linked to different rhythms and trajectories of modernisation in public and private sphere. In consequence women learn and integrate the contradictory role patterns and attitudes.

References

Aronson E., Wilskon T., Ackert R. (1997), Psychologia społeczne. Serce i umysł, Poznań: Zysk i S-ka.

Beck U. (2002), Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Warszawa: Scholar.

Budrowska B. (2000), Macierzyństwo jako punkt zwrotny w życiu kobiety, Wrocław: Funna.

CBOS (2006a), Opinie o pracy zawodowej kobiet, Warszawa.

CBOS (2006b), Udział kobiet w życiu publicznym, Komunikat z badań, Warszawa.

CBOS (2010), Parytety prawną gwarancją większego udziału kobiet w polityce, Warszawa.

Chmura-Rutkowska I. (2010), „Poznaj swego wroga” – reprezentacje kobiecości i męskości w wybranych popularnych czasopismach wydawanych w Polsce po 1989 roku, [w:] FrąckowiakSochańska M., Królikowska S. (red.), Kobiety w polskiej transformacji 1989–2009. Podsumowania, interpretacje, prognozy, Toruń: Adam Marszałek.

Duch-Krzystoszek D. (2007), Kto rządzi w rodzinie. Socjologiczna analiza relacji w małżeństwie, Warszawa: IFiS PAN.

Faludi S. (1991), Backlash. The Undeclared War Against American Women, New York: Crown Publishers.

Frąckowiak-Sochańska M. (2009a), (Post)feminizm – dyskurs egalitarny czy narzędzie generowania nierówności? Spór o obszary (nie)równości płci, [w:] Podemski K. (red.), Spór o społeczne znaczenie społecznych nierówności, Poznań: Wyd. UAM.

Frąckowiak-Sochańska M. (2009b), Preferencje ładów normatywnych w postawach kobiet wobec wartości w Polsce na przełomie XX i XXI wieku, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Frąckowiak-Sochańska M. (2010), Aksjologiczny wymiar tożsamości kobiet polskich – obszary ciągłości i zmiany, [w:] Frąckowiak-Sochańska M., Królikowska S. (red.), Kobiety w polskiej transformacji 1989–2009. Podsumowania, interpretacje, prognozy, Toruń: Adam Marszałek.

Friedan B. (1963), The Feminine Mistique, New York: W. W. Horton.

Friedan B. (1998), The Second Stage. With a New Introduction, Cambridge: Harvard University Press.

Fuszara M. (2010), Kobiety w polityce w okresie transformacji w Polsce, [w:] Frąckowiak-Sochańska M., Królikowska S. (red.), Kobiety w polskiej transformacji 1989–2009. Podsumowania, interpretacje, prognozy, Toruń: Adam Marszałek.

Graff A. (2001), Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym, Warszawa: WAB.

Graff A. (2003), Feministki – córki feministek, czyli trzecia fala dobija do brzegu, [w:] Kowalczyk I.. Zierkiewicz E. (red.), W poszukiwaniu małej dziewczynki, Poznań: Stowarzyszenie Kobiet Konsola.

Graff A. (2008), Rykoszetem. Rzecz o płci, seksualności i narodzie, Warszawa: WAB.

Gromkowska A. (2000), Kobiecość w kulturze globalnej. Rekonstrukcje i reprodukcje, Poznań: Wolumin.

Hansen-Shaevitz M. (1984), The Superwoman Syndrome, New York: Warner Books.

Korolczuk E. (2010), Z matki na córkę? Ku międzygeneracyjnemu modelowi przemian kobiecej tożsamości we współczesnej Polsce, [w:] Frąckowiak-Sochańska M., Królikowska S. (red.), Kobiety w polskiej transformacji 1989–2009. Podsumowania, interpretacje, prognozy, Toruń: Adam Marszałek.

Kwak A. (2010), Niedokończony proces indywidualizacji kobiet – czy Ulrich Beck ma rację?, [w:] Frąckowiak-Sochańska M., Królikowska S. (red.), Kobiety w polskiej transformacji 1989– 2009. Podsumowania, interpretacje, prognozy, Toruń: Adam Marszałek.

Malinowska E. (2001), Kobiety i feministki, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 2.

Marody M., Giza-Poleszczuk A. (2000), Być kobietą, być mężczyzną – czyli o przemianach tożsamości związanej z płcią we współczesnej Polsce, [w:] Marody M. (red.), Między rynkiem a etatem. Społeczne negocjowanie polskiej rzeczywistości, Warszawa: Scholar.

Nowak S. (1979), System wartości społeczeństwa polskiego, „Studia Socjologiczne”, nr 4.

Penn S. (1994), Tajemnica państwowa, „Pełnym Głosem”, nr 2.

Penn S. (2003), Podziemie kobiet, Warszawa: Rosner & Wspólnicy.

Putnam Tong R. (2002), Myśl feministyczna. Wprowadzenie, Warszawa: PWN.

Siemieńska R. (2003), Polacy i Polki w życiu publicznym – podobni czy różni od mieszkańców Unii Europejskiej, [w:] Siemieńska R. (red), Aktorzy życia publicznego. Płeć jako czynnik różnicujący, Warszawa: Scholar.

Titkow A. (1995), Kobiety pod presją? Proces kształtowania się tożsamości, [w:] Titkow A., Domański H. (red.), Co to znaczy być kobietą w Polsce, Warszawa: IFiS PAN.

Titkow A., Duch-Krzystoszek D., Budrowska B. (2004), Nieodpłatna praca kobiet. Mity, realia, perspektywy, Warszawa: IFiS PAN.

Wincławska M., Brodzińska B. (2010), Kobiety i mężczyźni w reklamie telewizyjnej wczoraj i dziś, [w:] Frąckowiak-Sochańska M., Królikowska S. (red.), Kobiety w polskiej transformacji 1989–2009. Podsumowania, interpretacje, prognozy, Toruń: Adam Marszałek.

Ziółkowski M. (1994), Pragmatyzacja świadomości społeczeństwa polskiego, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 4.