Uznaniowość i niespójność jako potencjalne źródła nierówności w procesie usamodzielniania osób opuszczających socjalizacyjne placówki opiekuńczo-wychowawcze

Patrycja Chrzanowska

doi:10.18778/0208-600X.62.07

Authors

Patrycja Chrzanowska Stacjonarne Studia Doktoranckie Socjologii, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.62.07

Keywords:

residential care, transition into adulthood, pupils of care and educational centres, street level bureaucracy

Abstract

The article discusses the issue of the implementation of the statutory design of the transition into adulthood of residents leaving socialization institutions. Independence preperation of foster care pupils, both institutional and familial, has been largely covered by two legal acts – The Social Welfare Act and The Act on Supporting Families and the Foster Care System. Moving from a 24-hour care institution to an independent household is a big change in life, significantly influencing the course of the biography of a transitioning pupil. The article provides a voice in the discussion on the said transition in particular focusing on discussing imperfections in the statutory criteria and support system for care leavers. The course of the process in practical terms was presented on the basis of selected results of quantitative and qualitative research, including those conducted for projects carried out by the Gdańsk Foundation for Social Innovation, SOS Children’s Villages and The “ Robinson Crusoe ” Foundation. The article makes reference to Michael Lipsky’s theory – Street level bureaucracy – which was used by Author to develop recommendations aimed at mitigating or eliminating the inconsistencies that arise in the transition into adulthood and which, through their presence, can lead to inequalities resulting in a deterioration in the living conditions of those leaving the residential care system.

References

Abramowicz M., Strzałkowska A. (2014), Upragniona i nieznośna dorosłość. Sytuacja psychospołeczna usamodzielnionych wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych, Gdańska Fundacja Innowacji Społecznej, Gdańsk

Abramowicz M., Strzałkowska A., Tobis T. (2012), Sytuacja psychospołeczna i materialna usamodzielnionych wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych, Gdańska Fundacja Innowacji Społecznych, Gdańsk

Andrzejewski M. (2015), Legal and Axiological Standards in the Functioning of Foster Care in Poland, Horyzonty Wychowania, Akademia Ignatianum, Kraków

Chmielewska I. (1957), O niektórych błędach w wychowaniu postawy ideowej dzieci, „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 1

Chrzanowska P. (2017), Wchodzenie w dorosłość w warunkach instytucjonalnych – na przykładzie procesu usamodzielnienia wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych, Studia Biura Analiz Sejmowych, Warszawa (w druku)

Dobrzycka E., Kozdrowicz E. (1997), Dom dziecka, [w:] W. Pomykało (red.), Encyklopedia pedagogiczna, Warszawa

Domańska J. (2009), Przemiany organizacyjne domów dziecka w latach 1945–1989, Wydawnictwo Akademii Marynarki Wojennej im. Obrońców Westerplatte, Gdynia

Głąbicka K., Gościniewicz M. (red.) (2014), Praca socjalna z młodzieżą opuszczającą placówki opiekuńczo-wychowawcze i ich rodziną, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa

Goffman E. (2005), Piętno. Rozważania o tożsamości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk

Goffman E. (2008), Człowiek w teatrze życia codziennego, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa

Golczyńska-Grondas A. (2014), Wychowało nas państwo. Rzecz o tożsamości dorosłych wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych, Nomos, Kraków

Hejnicka-Bezwińska T. (2000), O zmianach w edukacji, konteksty, zagrożenia i możliwości, Wydawnictwo Uczelniane Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz

Hrynkiewicz J. (2006), Odrzuceni. Analiza procesu umieszczania dzieci w placówkach opieki, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa

Juros A., Biały A. (2010), Lepsze jutro. Diagnoza sytuacji osób opuszczających rodziny zastępcze i placówki opiekuńczo-wychowawcze na Lubelszczyźnie, Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej, Lublin

Kaczmarek M. (2006), Reforma opieki zastępczej. Założenia a rzeczywistość, [w:] A. Kwak (red.), Z opieki zastępczej w dorosłe życie. Założenia a rzeczywistość, Fundacja Instytutu Spraw Publicznych, Warszawa

Kelm A. (1983), Formy opieki nad dzieckiem w Polsce Ludowej, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa

Kolankiewicz M. (2006), Zapiski o instytucjonalnej opiece nad dziećmi. Dziecko krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, Wydział Pedagogiczny, Uniwersytet Warszawski

Kowalski W. (2015), System opieki zastępczej w Polsce po 1989 r., [w:] W. Kowalski, M. Dubis (red.), Piecza zastępcza: od wsparcia do usamodzielnienia, Innovatio Press Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji, Lublin, s. 29–41

Kudlińska I. (2014), Socjologia a praktyka rozwiązywania problemów społecznych – między naukowymi a nieformalnymi teoriami problemów społecznych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, z. 50, s. 137–151

Lipsky M. (2010), Street-level bureaucracy. Dilemmas of indyvidual in public services. 30th Anniversary Expandet Edition, The Russel Sage Foundation, New York

Mickiewicz-Stopa K. (2016), Problemy usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa

Moskal F. (1985), Dom dziecka w czterdziestoleciu Polski Ludowej, „Problemy Opiekuńczo Wychowawcze”, R. 25, Warszawa, s. 64–65

Najwyższa Izba Kontroli (2014), Pomoc w usamodzielnianiu się pełnoletnich wychowanków pieczy zastępczej. Informacja o wynikach kontroli, Warszawa, https://www.nik.gov.pl/plik/id,7849,vp,9839.pdf [dostęp 10.06.2017]

Radlińska H. (1961), Pisma pedagogiczne, t. 1–3, Warszawa

Regulska A. (2015), Educational care centers in the system of foster care in Poland, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa

Szczepaniak J. (2004), Problem zwalczania i kompensacji sieroctwa społecznego w Polsce, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, nr 4, Uniwersytet Rzeszowski

Sołtys A., Kulig B. (2012), Usamodzielnienie oczami młodzieży. Raport z badań nt. doświadczeń usamodzielniających się wychowanków pieczy zastępczej zrealizowany w ramach projektu „Prawa dziecka w opiece zastępczej, od teorii do praktyki: nowe spojrzenie poprzez badania rówieśnicze”, Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce, Warszawa

Staręga-Piasek J. (2001), Opieka nad dzieckiem w systemie pomocy społecznej, [w:] Z. Stelmaszuk (red.), Zmiany w systemie opieki nad dzieckiem i młodzieżą. Perspektywa europejska, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice, s. 49–50

Sztandar-Sztanderska K. (2014), Praktyki administracyjne wobec bezrobotnych w Polsce, rozprawa doktorska, Uniwersytet Warszawski i Institut d’Études Politiques de Paris

Tryniszewska K. (2015), Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. 2, Wolters Kluwer S.A., Warszawa

Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, Dz. U. 2004, Nr 64, poz. 593, http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040640593 [dostęp 10.06.2016]

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, Dz. U. 2011, Nr 149, poz. 887, http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111490887 [dostęp 10.06.2016]