Pokolenie Z na rynku pracy – strukturalne uwarunkowania i oczekiwania

Karolina Messyasz

doi:10.18778/0208-600X.76.06

Authors

Karolina Messyasz Katedra Socjologii Polityki i Moralności, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź https://orcid.org/0000-0003-4534-3739

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.76.06

Keywords:

generation Z, work, employment, labour market

Abstract

The main aim of this article is to provide an insight into the situation on the labour market and professional perspectives related to the education and qualifications of young Poles, representatives of the so-called Z generation (people born after 1995). I review the situation on the basis of an analysis of the existing data and an analysis of the labour market and youth employment.

The aim of the analysis is to answer questions about the value of work for young people, its place in the hierarchy of values, attitude to work, how it is described and evaluated by them, what conditions it should meet. The second objective is to describe the reality of work and employment of the youngest generation. The analysis is carried out using political ecology theory and the category of generation, but only at the level of the generation location. In the article I try to reconstruct the way of structural shaping of young people’s lives and choices, assuming that it is the social context that mainly influences young people’s attitudes and views, creating specific structural opportunities and providing them with specific resources.

References

Bauman Z., Leoncini T. (2018), Płynne pokolenie, przeł. S. Żuchowski, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa.

Beck U. (2002), Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, przeł. S. Cieśla, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Beck U. (2007), Beyond Class and Nation: Reframing Social Inequalities in a Globalizing World, „The British Journal of Sociology”, nr 58(4), s. 679–705. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-4446.2007.00171.x

Bessant J. (2018), Young Precariat and a New Work Order? A Case for Historical Sociology, „Journal of Youth Studies”, t. 21, nr 6, s. 780–798. DOI: https://doi.org/10.1080/13676261.2017.1420762

Bochenek M., Lange R. (red.) (2019), Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów, NASK, Warszawa, https://www.nask.pl/pl/raporty/raporty/2593,Raport-z-badan-quotNastolatki-30quot-2019.html (dostęp: 7.05.2020).

Carr N. (2010), The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains, W.W. Norton & Company, New York–London.

CBOS (2019), Młodzież 2018, „Opinie i Diagnozy”, nr 43.

Defratyka A., Morawski I. (2019), Pokolenie Z w finansach i na rynku pracy. Jak pokolenia Z, X i Y różnią się w świetle danych i badań, Spotdata, https://media.spotdata.pl/aktualnosci/pr/444122/pokolenie-z-w-finansach-i-na-rynku-pracy (dostęp: 1.05.2020).

Employment and Social Development in Europe (2019), Eurostat, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/747fefa1-d085-11e9-b4bf-01aa75ed71a1/language-en (dostęp: 2.03.2020).

Foucault M. (2008), The Birth of Biopolitics, Lectures at the College de France, 1978–1979, Palgrave Macmillan, London.

France A. (2007), Understanding Youth in Late Modernity, Open University Press, London.

France A. (2016), Understanding Youth in the Global Economic Crisis, Policy Press, Bristol. DOI: https://doi.org/10.1332/policypress/9781447315759.001.0001

France A., Roberts S. (2015), The problem of social generations: a critique of the New Emerging Orthodoxy in Youth Studies, „Journal of Youth Studies”, nr 18(2), s. 215–230. DOI: https://doi.org/10.1080/13676261.2014.944122

Furlong A. (2013), Youth Studies. An Introduction, Routledge, New York.

Furlong A., Cartmel F. (2007), Young People and Social Change. New Perspective, Open University Press, Maidenhead.

Giddens A. (2006), Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach, przeł. A. Szulżycka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Giza-Poleszczuk A. (2007), Rodzina i system społeczny, [w:] M. Marody (red.), Wymiary życia społecznego, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 290–317.

Harvey D. (2005), A Brief History of Neoliberalism, Oxford University Press, Oxford. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780199283262.003.0010

Hatalska N. (2016), Rola blogerów i youtuberów we współczesnym świecie. Raport, Blog Forum Gdańsk / Urząd Miejski w Gdańsku, Gdańsk.

Keen A. (2007), Kult amatora. Jak internet niszczy kulturę, przeł. M. Bernatowicz, K. Topolska-Ghariani, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.

Kelly P. (2006), The Entrepreneurial Self and „Youth at-risk”: Exploring the Horizons of Identity in the Twenty-first Century, „Journal of Youth Studies”, t. 9, nr 1, s. 17–32. DOI: https://doi.org/10.1080/13676260500523606

Kutwa K. (2018), Polski i europejski rynek pracy. Dla młodych?, [w:] K. Szafraniec (red.), Młodzi 2018, A PROPOS Serwis Wydawniczy Anna Sikorska-Michalak, Warszawa, s. 83–101.

MacDonald R. (2011), Youth transitions, unemployment and underemployment. Plus ça change, plus c’est la même chose?, „Journal of Sociology”, t. 47(4), s. 427–444. DOI: https://doi.org/10.1177/1440783311420794

Mannheim K. (1952), The Problem of Generations, [w:] K. Mannheim, Essays in the Sociology of Knowledge, Routledge, Londyn.

Mannheim K. (1992–1993), Problem pokoleń, „Colloquia Communia”, nr 1(12), s. 136–169.

Miles S. (2000), Youth Lifestyles in a Changing World, Open University Press, Maidenhead.

#MłodziPrzyGłosie. Co wpływa na decyzje zawodowe młodych ludzi? (2018), Deloitte.

Mørch S., Pultz S., Stroebaek P. (2018), Strategic Self-management: The New Youth Challenge, „Journal of Youth Studies”, nr 21(4), s. 422–438. DOI: https://doi.org/10.1080/13676261.2017.1385747

Pańków M. (2012), Młodzi na rynku pracy. Raport z badania, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.

Pyżalski J., Batorski D., Michalska B. (2018), Internet i otoczenie komunikacyjne, [w:] K. Szafraniec (red.), Młodzi 2018: Cywilizacyjne wyzwania, edukacyjne konieczności, A PROPOS Serwis Wydawniczy Anna Sikorska-Michalak, Warszawa, s. 29–43.

Pyżalski J., Zdrodowska A.E., Tomczyk Ł., Abramczuk K. (2019), Polskie badanie EU Kids Online 2018. Najważniejsze wyniki i wnioski, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań, https://fundacja.orange.pl/files/user_files/EU_Kids_Online_2019_v2.pdf (dostęp: 6.05.2020). DOI: https://doi.org/10.14746/amup.9788323234098

Roberts K. (2007), Youth Transitions and Generations: A Response to Wyn and Woodman, „Journal of Youth Studies”, nr 10(2), s. 263–269. DOI: https://doi.org/10.1080/13676260701204360

Roberts K. (2009a), Opportunity structures then and now, „Journal of Education and Work”, nr 22(5), s. 355–368. DOI: https://doi.org/10.1080/13639080903453987

Roberts K. (2009b), Youth in Transition: Eastern Europe and the West, Palgrave, London.

Sawulski J. (2019), Pokolenie’89: młodzi o polskiej transformacji, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Standing G. (2011), The Precariat: The New Dangerous Class, Bloomsbury, London. DOI: https://doi.org/10.5040/9781849664554

Stańczak J., Stelmach K., Urbanowicz M. (2015), Spadek liczby małżeństw i urodzeń żywych w Polsce, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa.

Sukarieh M., Tannock S. (2015), Youth Rising? The Politics of Youth in the Global Economy, Routledge, New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315884660

Szafraniec K. (2011), Młodzi 2011, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Warszawa.

Szafraniec K., Domalewski J., Wasielewski K., Szymborski P., Wernerowicz M. (2017), Zmiana warty. Młode pokolenia a transformacje we wschodniej Europie i Azji, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Szlendak T. (2010), Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Świat Młodych 5 (2019), Grupa IQS, Warszawa.

Tapscott D. (1997), Growing Up Digital: The Rise of the Net Generation, McGraw-Hill, New York.

Wallace C., Kovatcheva S. (red.) (1998), Youth in society: The construction and deconstruction of youth in East and West Europe, Macmillan, Basingstoke.

Wątroba W. (2017), Transgresje międzypokoleniowe późnego kapitalizmu, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.

Workforce View in Europe (2019), ADP, https://www.adp.pl/_local/workforce-view-2019/ADP_WhitePaper2019_210319_PL_digi_A4.pdf (dostęp: 7.05.2020).

Wray-Lake L., Syvertsen A.K., Briddell L., Osgood D.W., Flanagan C.A. (2011), Exploring the Changing Meaning of Work for American High School Seniors From 1976 to 2005, „Youth & Society”, nr 43(3), s. 1110–1135. DOI: https://doi.org/10.1177/0044118X10381367

Wrzesień W. (2015), Pokoleniowość współczesnej polskiej młodzieży, „Władza Sądzenia”, nr 7, s. 37–55.

Wyn J., Woodman D. (2006), Generation, Youth and Social Change in Australia, „Journal of Youth Studies”, nr 9(5), s. 495–514. DOI: https://doi.org/10.1080/13676260600805713

Wyn J., Woodman D. (2007), Researching Youth in a Context of Social Change: A Reply to Roberts, „Journal of Youth Studies”, nr 10(3), s. 373–381. DOI: https://doi.org/10.1080/13676260701342624