Problematyzacja i instrumentalizacja edukacji w UE. Przykład idei uczenia się przez całe życie i europejskiego obszaru edukacji
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.83.02Słowa kluczowe:
uczenie się przez całe życie, europejski obszar edukacji, Unia Europejska, polityka edukacyjna, problematyzacja, instrumentalizacjaAbstrakt
Przedmiotem rozważań w artykule jest idea uczenia się przez całe życie (lifelong learning) oraz tworzony w ramach UE europejski obszar edukacji. Oba przedmioty badań są „wytwarzane” w ramach UE za pomocą odpowiednich dokumentów strategicznych (traktowanych w sensie analitycznym jako teksty preskryptywne), które stanowić mają wytyczne dla krajów członkowskich w zakresie wdrażania konkretnych rozwiązań edukacyjnych w postaci legislacji, programów, projektów itd. Dokumenty wybrane w drodze selekcji badawczej stanowią podstawę badania empirycznego, prowadzonego w duchu refleksji postfoucaultowskiej z zastosowaniem wybranych narzędzi typowych dla analizy ramowania oraz jakościowej analizy treści. W szerszym ujęciu artykuł służy ukazaniu sposobów problematyzowania i instrumentalizowania edukacji w polityce UE, która z kolei jest efektem przyjęcia określonego modelu gospodarczego.
Bibliografia
Barnett C. (2015), On Problematization. Elaborations on a Theme in „Late Foucault”, „Nonsite.org”, nr 16, On Problematization: Elaborations on a Theme in “Late Foucault” – Nonsite.org (dostęp: 2.07.2022).
Borg C., Mayo P. (2005), The EU Memorandum on Lifelong Learning. Old Wine in New Bottles?, „Globalisation, Societies and Education”, t. 3(2), s. 203–225, https://doi.org/10.1080/14767720500167082 DOI: https://doi.org/10.1080/14767720500167082
Castells M. (2011), Społeczeństwo sieci, przeł. M. Marody, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Delors J. (1993), Growth, Competitiveness, Employment – The Challenges and Ways Forward into the 21st Century (White Paper), „Bulleting of the European Communities”, Special Supplement 6/93.
Drucker P. (1999), Społeczeństwo pokapitalistyczne, przeł. G. Kranas, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Eurydice (2002), Uczenie się przez całe życie: rola systemów edukacji w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Europejskie Biuro Eurydice, Bruksela.
Foucault M. (2001), Fearless Speech, J. Pearson (ed.), Semiotext(e), Los Angeles.
Franczak K. (2017), Instrumentalizacja kultury w powojennych i współczesnych dyskursach modernizacyjnych, [w:] M. Czyżewski, A. Horolets, K. Podemski, D. Rancew-Sikora (red.), Polskie sprawy 1945–2015. Warsztaty analizy dyskursu, Wydawnictwo Akademickie Sedno, Warszawa, s. 151–179.
Gass J.R. (1996), The goals, architecture and means of lifelong learning: background paper. European year of lifelong learning, Komisja Europejska, Biuro Urzędowych Publikacji Wspólnot Europejskich, Luksemburg.
https://eur-lex.europa.eu/homepage.html (dostęp: lipiec–sierpień 2022).
Kok W. (2004), Facing the Challenge – The Lisbon Strategy for Growth and Employment, European Communities, Brussels.
Kozaczka D. (2016), Polityki publiczne jako proces, „Zoon Politikon”, nr 7, s. 323–341.
Lawn M. (2011), Standardizing the European Education Policy Space, „European Educational Research Journal”, nr 10(2), s. 259–272, https://doi.org/10.2304/eerj.2011.10.2.259 DOI: https://doi.org/10.2304/eerj.2011.10.2.259
Lawn M., Grek S. (2012), Europeanizing education: Governing a new policy space, Symposium Books, Oxford, https://doi.org/10.15730/books.78 DOI: https://doi.org/10.15730/books.78
Mikiewicz P. (2014), Kapitał społeczny i edukacja, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Nowicka-Franczak M. (2017), Postfoucaultowska analiza dyskursu o edukacji. Uwagi warsztatowe, „Kultura – Społeczeństwo – Edukacja”, nr 2(12), s. 197–223, https://doi.org/10.14746/kse.2017.12.10 DOI: https://doi.org/10.14746/kse.2017.12.10
Rizzo S. (2017), The politics of knowledge that govern the European Union lifelong learning policy space – A Foucauldian reading, Doctoral School in Educational Sciences at the Faculty of Language and Literature, Humanities, Arts and Education at the Université du Luxembourg.
Szarfenberg R. (2016), Polityka publiczna – zagadnienia i nurty teoretyczne, „Studia z Polityki Publicznej”, nr 1(9), s. 45–75, https://doi.org/10.33119/KSzPP.2016.1.1 DOI: https://doi.org/10.33119/KSzPP.2016.1.1
Toffler A. (1996), Budowa nowej cywilizacji. Polityka trzeciej fali, przeł. J. Łoziński, Zysk i S-ka, Poznań.
Volles N. (2014), Lifelong learning in the EU: changing conceptualisations, actors, and policies, „Studies in Higher Education”, s. 1–21, https://doi.org/10.2139/ssrn.2511176 DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.2511176
White R., Wyn J. (2004), Youth and Society, Oxford University Press, Oxford.
Worek B. (2019), Uczące się społeczeństwo. O aktywności edukacyjnej dorosłych Polaków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków,
Wyn J. (2012), The making of a generation: policy and the lives and aspirations of Generation X, „Journal of Educational Administration and History”, t. 44, nr 3, s. 269–282, https://doi.org/10.1080/00220620.2012.683392 DOI: https://doi.org/10.1080/00220620.2012.683392
Commission of the European Communities (1995), Teaching and Learning: towards the learning society, https://europa.eu/documents/comm/white_papers/pdf/com95_590_en.pdf
Commission of the European Communities (2000), Memorandum on Lifelong Learning, https://arhiv.acs.si/dokumenti/Memorandum_on_Lifelong_Learning.pdf
Commission of the European Communities (2001), The Concrete Future Objectives of Education Systems [COM(2001) 59 final – Not published in the Official Journal], https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/concrete-future-objectives-of-education-systems.html
Commission of the European Communities (2006), Recommendation on Key Competences for Lifelong Learning (2006/962/EC), https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:394:0010:0018:en:PDF
Council of the European Union (1996), Council Conclusions on a Strategy for lifelong learning (97/C 7/02), https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/cbe5b068-0047-4920-9fd0-15b852df1c1f/language-en
Council of the European Union (2002), Council Resolution on Lifelong Learning (2020/C 163/01), https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/0bf0f197-5b35-4a97-9612-19674583cb5b
Council of the European Union (2004), Education and Training 2010. The success of the Lisbon Strategy Hinges on Urgent Reforms. Joint interim report of the Council and the Commission on the implementation of the detailed work programme on the follow-up for the objectives on education and training systems in Europe (2004/C 104/01), https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/59381b9f-3a72-4bca-9b8f-1f9029644152/language-en
European Commission (2001), Making a European Area of Lifelong Learning a Reality (COM(2001) 678 final), https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2001:0678:FIN:EN:PDF
Komisja Europejska (2010), Europa 2020: Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu (KOM(2010) 2020), https://ec.europa.eu/eu2020/pdf/1_PL_ACT_part1_v1.pdf
Komisja Europejska (2012), Nowe podejście do edukacji: Inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych (COM(2012) 669 final), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52012DC0669&from=EN
Komisja Europejska (2019), Wytyczne polityczne na następną kadencję KE Ursuli von der Leyen (2019–2024), https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/political-guidelines-next-commission_pl.pdf
Komisja Europejska (2020), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie utworzenia europejskiego obszaru edukacji do 2025 r. (COM(2020) 625 final), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52020DC0625&from=PL
Parlament Europejski (2021), Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 11 listopada 2021 r. w sprawie europejskiego obszaru edukacji: wspólne całościowe podejście (2020/2243(INI)), https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2021-0452_PL.pdf
Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej (2008), Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (2008/C 111/01), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32008H0506(01)&from=PL
Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej, Komisja Europejska (2021), Wspólne konkluzje Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej – Cele i priorytety polityczne na lata 2020–2024, https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/joint-conclusions-policy-objectives-2019-2024_en.pdf
Rada Europejska (2019), Nowy program strategiczny na lata 2019–2024, https://www.consilium.europa.eu/media/39919/a-new-strategic-agenda-2019-2024-pl.pdf
Rada Unii Europejskiej (2009), Konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) (2009/C 119/02), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52009XG0528(01)&from=PL
Rada Unii Europejskiej (2017), Zalecenie Rady z dnia 22 maja 2017 r. w sprawie europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie i uchylające zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (2017/C 189/03), https://europa.eu/europass/system/files/2020-05/Legal%20text-PL.pdf
Rada Unii Europejskiej (2018a), Konkluzje Rady w sprawie kroków ku urzeczywistnieniu wizji europejskiego obszaru edukacji (2018/C 195/04), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52018XG0607(01)&from=HU
Rada Unii Europejskiej (2018b), Zalecenie Rady z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (2018/C 189/01), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018H0604(01)&from=EN
Rada Unii Europejskiej (2019a), Konkluzje Rady w sprawie kluczowej roli polityk uczenia się przez całe życie we wzmacnianiu społeczeństw z myślą o technologicznej i ekologicznej transformacji wspierającej trwały i włączający wzrost (2019/C 389/07), https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/konkluzje-rady-w-sprawie-kluczowej-roli-polityk-uczenia-sie-przez-cale-zycie-69244578
Rada Unii Europejskiej (2019b), Rezolucja Rady w sprawie dalszego rozwijania europejskiego obszaru edukacji w celu wsparcia zorientowanych na przyszłość systemów kształcenia i szkolenia (2019/C 389/01), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019G1118(01)&from=ES
Rada Unii Europejskiej (2021), Rezolucja Rady w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia na rzecz europejskiego obszaru edukacji i w szerszej perspektywie (2021–2030) (2021/C 66/01), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32021G0226(01)&from=PL
Rada Unii Europejskiej, Komisja Europejska (2015), Wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2015 r. z wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020). Nowe priorytety współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia (2015/C 417/04), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52015XG1215(02)&from=SK
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
