Sposoby „okazywania miłości” w relacji intymnej – podobieństwa i różnice między interakcjami kobiet i mężczyzn
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.83.04Słowa kluczowe:
miłość, związek intymny, miłość erotyczna, para, związek heteroseksualny, związek romantycznyAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań jakościowych dotyczących sposobów okazywania miłości w heteroseksualnych związkach przez kobiety i mężczyzn oraz wskazanie podobieństw i różnic, jakie występują między płciami. Analiza odnosi się do tradycyjnego i nowoczesnego modelu kobiecości i męskości. Wypowiedzi respondentów zostały podzielone na dwa główne obszary – szeroko definiowaną komunikację (gesty czułości, wsparcie emocjonalne, zachowania podczas nieporozumień) oraz podejmowanie określonych działań (pomaganie w wykonywaniu obowiązków domowych lub innych aktywności na rzecz partnera, kupowanie prezentów, organizowanie czasu wolnego, inicjowanie seksu). Analiza materiału empirycznego pokazała przenikanie się modeli patriarchalnych i nowoczesnych kobiecości i męskości w sposobach zachowań miłosnych kobiet i mężczyzn wobec swoich partnerów. I mężczyźni, i kobiety czerpią inspiracje z repertuaru zachowań zarówno z tradycyjnej męskości, jak i z tradycyjnej kobiecości, ewoluując w kierunku nowoczesnego modelu kobiecości i męskości, które stają się bardziej androgeniczne. Tym samym zdecydowanie poszerzają zakres sposobów okazywania miłości, łącząc te bardziej emocjonalne, sfeminizowane z tymi aktywnymi, tradycyjnie „męskimi”.
Bibliografia
Arcimowicz K. (2003), Obraz mężczyzny w polskich mediach. Prawda – fałsz – stereotyp, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Bakan D. (1966), The duality of human existence, Rand McNally, Chicago.
Bauman Z. (1996), Ponowoczesność, czyli dekonstrukcja nieśmiertelności, „Kultura Współczesna”, no. 1–2(9–10).
Bauman Z. (2005), Razem osobno, transl. T. Kunz, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Beck U., Beck-Gernsheim E. (2013), Całkiem zwyczajny chaos miłości, transl. T. Dominiak, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław.
Bieńko M. (2013), Intymne i prywatne praktyki codzienności. Studium socjologiczne, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, https://doi.org/10.31338/uw.9788323521921 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323521921
Blackwell D.L., Lichter D.T. (2000), Mate selection among married and cohabiting couples, “Journal of Family Issues”, vol. 21(3), https://doi.org/10.1177/019251300021003001 DOI: https://doi.org/10.1177/019251300021003001
Blood R., Wolfie D. (1960), Husbands and Wives: The Dynamics of Family Living, Free Press, Glencoe.
Brantley A., Knox D., Zusman M. (2002), When and why gender differences in saying “I Love You” among college students, “College Student Journal”, vol. 36(4).
Broverman I.K., Vogel S.R., Broverman D.M., Clarkson F.E., Rosenkrantz P.S. (1972), Sex-role stereotypes: A current appraisal, “Journal of Social Issues”, vol. 28(2), pp. 59–78, https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1972.tb00018.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1972.tb00018.x
Buss D. (1988), Love acts: The evolutionary biology of love, [in:] R.J. Stemberg, M.L. Barnes (eds.), The psychology of love, Yale University Press, New Haven.
Cancian F.M. (1986), The feminization of love, “Signs”, vol. 11, no. 4, https://doi.org/10.1086/494272 DOI: https://doi.org/10.1086/494272
Dobrowolska D. (1992), Przebieg życia – fazy – wydarzenia, “Kultura i Społeczeństwo”, no. 2.
Eagly A.H. (1987), Sex differences in social behavior: A social-role interpretation, Erlbaum, Hillsdale.
Fehr B. (2006), A prototype approach to studying love, [in:] R.J. Sternberg, K. Weis (eds.), The new psychology of love, Yale University Press, New Haven.
Foster J. (1999), An Invitation to Dialogue: Clarifying the Position of Feminist Gender Theory in Relation to Sexual Difference Theory, “Gender & Society”, vol. 13, https://doi.org/10.1177/089124399013004002 DOI: https://doi.org/10.1177/089124399013004002
Giddens A. (2006), Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach, transl. A. Szulżycka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Goffman E. (2006), Rytuał interakcyjny, transl. A. Szulżycka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Goffman E. (2008), Człowiek w teatrze życia codziennego, transl. H. Datner-Śpiewak, P. Śpiewak, Aletheia, Warszawa.
Illouz E. (2016), Dlaczego miłość rani. Studium socjologiczne, transl. M. Filipczuk, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
Jamieson L. (2008), Od rodziny do intymności, [in:] P. Sztompka, M. Bogunia-Borowska (eds.), Socjologia codzienności, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Janicka I. (2008), Stosunki partnerskie w związkach niemałżeńskich, “Przegląd Psychologiczny”, vol. 51, no. 1, pp. 37–53.
Kalinowska K. (2018), Praktyki flirtu i podrywu. Studium z mikrosocjologii emocji, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
Konecki K. (2003), Odczarowanie świata dotyczy także miłości, [in:] K. Doktór, K. Konecki, W. Warzywoda-Kruszyńska (eds.), Praca – Gospodarka – Społeczeństwo. Studia i szkice socjologiczne dedykowane profesor Jolancie Kulpińskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Konecki K. (2008), Dotyk i wymiana gestów jako element wytwarzania więzi emocjonalnej: zastosowania socjologii wizualnej i metodologii teorii ugruntowanej w badaniu interakcji zwierząt i ludzi, “Przegląd Socjologii Jakościowej”, vol. 4, no. 1, pp. 71–115, https://doi.org/10.18778/1733-8069.4.1.04 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.4.1.04
Kwak A. (2014), Współczesne związki heteroseksualne: małżeństwa (dobrowolnie bezdzietne), kohabitacje, LAT, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa.
Leathers D.G. (2007), Komunikacja niewerbalna. Zasady i zastosowania, transl. M. Trzcińska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Lubinski D., Tellegen A., Butcher J.N. (1983), Masculinity, femininity, and androgyny viewed and assessed as distinct concepts, “Journal of Personality and Social Psychology”, vol. 44(2), pp. 428–439, https://doi.org/10.1037/0022-3514.44.2.428 DOI: https://doi.org/10.1037/0022-3514.44.2.428
Mandal E. (2000), Podmiotowe i interpersonalne konsekwencje stereotypów związanych z płcią, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.
Noller P. (1996), What is this thing called love? Defining the love that supports marriage and family, “Personal Relationships”, vol. 3, pp. 97–115, https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.1996.tb00106.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.1996.tb00106.x
Pankowska D. (2005), Wychowanie a role płciowe, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Paprzycka E., Mianowska E. (2019), Płeć i związki intymne – strukturalne uwarunkowania trwałości pary intymnej, “Dyskursy Młodych Andragogów”, vol. 20, pp. 441–455.
Parsons T., Bales R.F. (eds.) (1955), Family Socialization and Interaction Process, The Free Press, Glencoe.
Pawłowska B. (2013), Emocje społeczne w pracy nauczyciela i przedstawiciela handlowego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, https://doi.org/10.18778/7525-862-2 DOI: https://doi.org/10.18778/7525-862-2
Pease B., Pease A. (2012), Mowa ciała w miłości, transl. B. Jóźwiak, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań.
Perrin P.B., Heesacker M., Tiegs T.J., Swan L.K., Lawrence Jr. A.W., Smith M.B., Carrillo R.J., Cawood R.L., Mejia-Millan C.M. (2011), Aligning Mars and Venus: The social construction and instability of gender differences in romantic relationships, “Sex Roles”, vol. 64, pp. 613–628, https://doi.org/10.1007/s11199-010-9804-4 DOI: https://doi.org/10.1007/s11199-010-9804-4
Przybył I. (2017), Historie przedślubne. Przemiany obyczajowości i instytucji zaręczyn, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.
Schmidt F. (2015), Para, mieszkanie, małżeństwo. Dynamika związków intymnych na tle przemian historycznych i współczesnych dyskusji o procesie indywidualizacji, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej–Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Warszawa–Toruń.
Schmitt D.P., Youn G., Bond B., Brooks S., Frye H., Johnson S., Klesman J., Peplinski C., Sampias J., Sherrill M., Stoka C. (2009), When will I feel love? The effects of culture, personality, and gender on the psychological tendency to love, “Journal of Research in Personality”, vol. 43(5), pp. 830–846, https://doi.org/10.1016/j.jrp.2009.05.008 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jrp.2009.05.008
Schoenfeld E.A., Bredow C.A., Huston T.L. (2012), Do Men and Women Show Love Differently in Marriage?, “Personality and Social Psychology Bulletin”, vol. 38(11), https://doi.org/10.1177/0146167212450739 DOI: https://doi.org/10.1177/0146167212450739
Silverman D. (2007), Interpretacja danych jakościowych. Metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji, transl. M. Głowacka-Grajper, J. Ostrowska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Sprecher S., Metts S. (1999), Romantic beliefs: Their influence on relationships and patterns of change over time, “Journal of Social and Personal Relationships”, vol. 16, https://doi.org/10.1177/0265407599166009 DOI: https://doi.org/10.1177/0265407599166009
Sternberg R. (1986), A triangular theory of love, “Psychological Review”, vol. 93(2), pp. 119–135, https://doi.org/10.1037/0033-295X.93.2.119 DOI: https://doi.org/10.1037/0033-295X.93.2.119
Szukalski P. (2013), Małżeństwo: początek i koniec, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łodź, https://doi.org/10.18778/7969-031-2 DOI: https://doi.org/10.18778/7969-031-2
Tannen D. (1999), Ty nic nie rozumiesz! Kobieta i mężczyzna w rozmowie, transl. A. Sylwanowicz, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
Weigel D.J., Ballard-Reisch D.S. (1999), How couples maintain marriages: A closer look at self and spouse influences upon the use of maintenance behaviors in marriage, “Family Relations”, vol. 48, no. 3, pp. 263–269, https://doi.org/10.2307/585635 DOI: https://doi.org/10.2307/585635
West C., Zimmerman D. (1991), Doing Gender, [in:] J. Lorber, S.A. Farrell (eds.), The Social Construction of Gender, Sage Publications, Newbury Park.
Wojciszke B. (2003), Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Scholar, Warszawa.
Wojciszke B. (2010), Psychologia miłości. Intymność, namiętność, zaangażowanie, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Wood J.T., Inman C.C. (1993), In a different mode: Masculine styles of communicating closeness, “Journal of Applied Communication Research”, vol. 21, pp. 279–295, https://doi.org/10.1080/00909889309365372 DOI: https://doi.org/10.1080/00909889309365372
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
