Is shooting a sport? The outline of sport shooting in Poland as a subject matter of the sociology of sport

Piotr Adam Zwarycz

doi:10.18778/0208-600X.75.03

Autor

Piotr Adam Zwarycz Institute of Sociology, Nicolaus Copernicus University in Toruń, ul. Fosa Staromiejska 1A, 87-100 Toruń https://orcid.org/0000-0001-7857-8345

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.75.03

Słowa kluczowe:

strzelectwo sportowe, broń palna, światy społeczne, praktyki społeczne, etnografia

Abstrakt

Głównym celem tego tekstu jest odpowiedź na pytanie, czy strzelectwo sportowe należy traktować jako sport, oraz przekonanie czytelników, że strzelectwo może być interesującym przedmiotem socjologii sportu. Strzelectwo sportowe to dynamicznie rozwijająca się aktywność, która w ostatnich latach angażuje w Polsce coraz więcej osób. Artykuł przedstawia historię i specyfikę tej dyscypliny sportu, w tym prezentuje dyscypliny sportowe oraz klasyfikację osób uczestniczących w świecie społecznym strzelców. Tekst zawiera również wstępne wnioski dotyczące zjawisk społecznych dotyczących środowiska strzeleckiego oraz rozważania metodologiczne związane z barierami występującymi w badaniach tego środowiska.

Bibliografia

Bellesiles M. (2000), Arming America. The Origins of a National Gun Culture, Alfred A. Knopf, Brooklyn.

Bilchik S. (2000), Kids and Guns, U.S. Department of Justice, Washington DC.

Brown B. (2004), Juveniles and Weapons: Recent Research. Conceptual Considerations, and Programmatic Interventions, “Youth Violence and Juvenile Justice”, vol. 2(2), pp. 161–184. DOI: https://doi.org/10.1177/1541204003262226

Budnik-Przybylska D., Staniszewski C. (2018), Doskonalenie koncentracji uwagi w przygotowaniu zawodnika strzelectwa sportowego, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 15, Wrocław, pp. 81–86. DOI: https://doi.org/10.21123/bsj.2018.15.1.0081

Campbell R. (2014), Strzelanie z broni palnej, transl. M. Daniel, Wiedza Powszechna, Warszawa.

Dougherty M. (2014), Broń sportowa, transl. T. Prochenka, M. Wasilewski, Bellona, Warszawa.

Duda J., Szczepański S. (1976), Problemy naboru i selekcji w strzelaniu z broni długiej, “Kultura Fizyczna”, no. 5, pp. 268–271.

Ejsmont J.A. (2011), Balistyka dla snajperów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

gdziestrzelac.eu (2020), Mapa strzelnic, https://gdziestrzelac.eu/mapa-strzelnic/ (accessed 15.05.2020).

Gładyszewski G., Chocyk D., Uciński T., Gładyszewska B. (2005), Informatyka i elektronika w strzelectwie sportowym, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 2, Wrocław, pp. 45–53.

Hammersley M., Atkinson P. (2000), Metody badań terenowych, transl. S. Dymczyk, Zysk i S-ka, Poznań.

Hauser W., Kleck G. (2013), Guns and Fear A One-Way Street?, “Crime & Delinquency”, vol. 59(2), pp. 271–291. DOI: https://doi.org/10.1177/0011128712462307

Hemenway D., Miller M. (2013), Public Health Approach to the Prevention of Gun Violence, “The New England Journal of Medicine”, no. 368, pp. 2033–2035. DOI: https://doi.org/10.1056/NEJMsb1302631

International Shooting Sport Federation (ISSF) (2020), The ISSF history, https://www.issf-sports.org/theissf/history.ashx (accessed 15.05.2020).

Janota J. (1958a), Walka o punkty w strzelaniu z broni małokalibrowej, “Kultura Fizyczna”, no. 1, pp. 111–119.

Janota J. (1958b), Metody treningu z broni małokalibrowej dokładnej w pracach dawnych i współczesnych autorów, “Kultura Fizyczna”, no. 2, pp. 16–22.

Kalesan B., Villarreal M.D., Keyes K.M., Galea S. (2017), Gun Ownership and Social Gun Culture, “Injury Prevention”, vol. 22(3), pp. 216–220. DOI: https://doi.org/10.1136/injuryprev-2015-041586

Kijowski A. (2013), Kontrola procesu treningowego w strzelectwie sportowym, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 10, Wrocław, pp. 19–28.

Krawczyk Z. (2011), Powstanie i rozwój socjologii kultury fizycznej, [in:] Z. Dziubiński, Z. Krawczyk (eds.), Socjologia kultury fizycznej, Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego, Warszawa.

Kurzawski K. (2009), Skuteczny trener strzelectwa sportowego, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 6, Wrocław.

Kurzawski K. (2010), Kompetencje zawodowe trenera strzelectwa sportowego, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 7, Wrocław.

Kurzawski K., Filipkowski S. (2007), Praca trenera strzelectwa sportowego, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 4, Wrocław.

Lewiecki E.M., Miller S.A. (2013), Suicide, Guns, and Public Policy, “American Journal of Public Health”, vol. 103(1), pp. 27–31. DOI: https://doi.org/10.2105/AJPH.2012.300964

Lott J.R. (2013), More Guns, Less Crime: Understanding Crime and Gun Control Laws, The University of Chicago Press, Chicago–London.

Martin J. (2012), The Transformation of Lowland Game Shooting in England and Wales in the Twentieth Century: The Neglected Metamorphosis, “The International Journal of the History of Sport”, vol. 29(8), pp. 1141–1158. DOI: https://doi.org/10.1080/09523367.2012.690226

Matuszak A. (1951), Strzelectwo sportowe na spartakiadzie, “Kultura Fizyczna”, no. 10, p. 628.

Matuszak A. (1952), Istota sportu strzeleckiego, “Kultura Fizyczna”, no. 7, pp. 534–539.

Matuszak A. (1957), Strzelanie z postawy stojącej z broni małokalibrowej, “Kultura Fizyczna”, no. 1, pp. 31–37.

Mauer-Różańska R. (2018), Zmiany jakości w ekspozycji widowisk w strzelectwie sportowym, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 15, Wrocław.

Naglak Z., Zarzycki J. (1976), Poziom ogólnej sprawności fizycznej a wyniki w strzelectwie sportowym, “Kultura Fizyczna”, no. 5, pp. 211–214.

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) (2017), Utrzymanie przez gminy obiektów wybudowanych w ramach programu “Moje boisko – Orlik 2012”, https://www.nik.gov.pl/plik/id,16647,vp,19200.pdf p. 5 (accessed 15.05.2020).

Podowski J. (2019), Podręczniki strzeleckie, Napoleon V, Oświęcim.

Polski Związek Strzelectwa Sportowego (PZSS) (2020), Medaliści olimpijscy, https://www.pzss.org.pl/medalisci (accessed 15.05.2020).

Skrzypiec-Spring M., Spring A., Skrzypiec D. (2009), Narażenie na hałas w strzelectwie sportowym, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 6, Wrocław, pp. 59–62.

Strauss A.L. (1978), A Social Worlds Perspective, [in:] N. Denzin (ed.), Studies in Symbolic Interaction 4, JAI Press, Greenwich.

Strauss A.L. (1993), Continual Permutations of Action, Routledge, New York.

Strauss A.L. (2013), Zwierciadła i maski. W poszukiwaniu tożsamości, transl. A. Hałas, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków.

Szewczyk J. (1965), Nowe problemy sportu i wychowania fizycznego w wojsku, “Kultura Fizyczna”, no. 9, p. 500.

Weber M. (1998), Polityka jako zawód i powołanie, transl. A. Kopacki, P. Dybel, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Fundacja im. Stefana Batorego, Kraków–Warszawa.

Wodnik J. (2007), Przygotowanie fizyczne w treningu strzelca, “Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe)”, no. 4, pp. 151–154.

Wohl A. (1965), Pojęcie i zakres socjologii sportu, “Kultura Fizyczna”, no. 3, pp. 140–141.

Zgorski A., Tkaczuk W. (2005), Przyczyny urazów kręgosłupa u osób wyczynowo uprawiających strzelectwo sportowe i łucznictwo, “Pedagogics, Psychology, Medical-Biological Problems of Physical Training and Sport”, no. 18, pp. 99–107.