Cinema for children in Poland – a bastard child of popular culture, an element of cultural education

Izabela Franckiewicz-Olczak

doi:10.18778/0208-600X.73.05

Autor

Izabela Franckiewicz-Olczak PhD, Centre for Research in Social Communication, University of Lodz, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, Łódź, Poland https://orcid.org/0000-0001-7059-9678

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.73.05

Słowa kluczowe:

film, edukacja filmowa, sztuka filmowa, dzieci i młodzież wobec filmu, stosunek rodziców do filmów dla dzieci

Abstrakt

Film w połowie lat pięćdziesiątych XX wieku głosem esencjalistycznych teorii filmowych przypieczętował swą przynależność do świata sztuki. Jednocześnie nie zrezygnował z, istniejącej od początku swego rozwoju, etykiety rozrywki dla mas. Na przestrzeni lat wypracował sobie również statut medium edukacyjnego, a jego znaczenie i wpływ na kulturę stworzyły potrzebę edukacji filmowej. I choć wiedza o filmie i kinematografii wprowadzana jest do programów nauczania w szkołach nie tylko w Polsce, nadal pokutuje nacechowane pejoratywnie przekonanie o wyłącznie rozrywkowym charakterze sztuki filmowej. Artykuł koncentrując się na nakreślonej tematyce, odwołuje się do wyników badań dotyczących wiedzy o filmie wśród dzieci i młodzieży oraz wyborów kulturalnych (wykorzystując dane dotyczące wyborów filmowych) opiekunów dzieci w celu analizy miejsca i roli filmu w rozwoju dzieci i młodzieży.

Bibliografia

Arnheim R. (1961), Film jako sztuka, transl. W. Wertenstein, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa.

Bazin A. (2012), Ontologia obrazu fotograficznego, [in:] I. Kurz, P. Kwiatkowska, Ł. Zaremba (eds.), Antropologia kultury wizualnej: zagadnienia i wybór tekstów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, pp. 224–229.

Benjamin W. (1972), Dzieło sztuki w epoce możliwości jego technicznej reprodukcji, [in:] A. Helman (ed.), Estetyka i film, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa, pp. 151–182.

Eichenbaum B. (1974), Problems of Film Stylistic, “Screen”, vol. 15, no. 3, Autumn, pp. 7–34. DOI: https://doi.org/10.1093/screen/15.3.7

Helman A., Ostaszewski J. (2010), Historia myśli filmowej. Podręcznik, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.

Horkheimer M., Adorno W.T. (2010), Dialektyka oświecenia, transl. M. Łukasiewicz, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Ingarden R. (2005), Wybór pism estetycznych, Universitas, Kraków.

Kracauer S. (2008), Teoria filmu. Wyzwolenie materialnej rzeczywistości, transl. W. Wertenstein, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk.

Kwiatkowski A. (1978), Film i rzeczywistość albo sztuka – technika – reprodukcja – film, http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r1978-t-n2_(38)/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r1978-t-n2_(38)-s132-151/Teksty_teoria_literatury_krytyka_interpretacja-r1978-t-n2_(38)-s132-151.pdf (accessed 10.02.2020).

Langdale A. (ed.) (2002), Hugo Munsterberg on Film. The Photoplay: A Psychological Study and Other Writings, Routledge, New York.

Lipiński F. (2010), Historia sztuki wobec kina i studiów nad filmem, [in:] J. Jarzewicz, J. Pazder, T.J. Żuchowski (eds.), Historia sztuki dzisiaj, Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Warszawa, pp. 149–162.

Marinetti F.T., Corra B., Settimelli E., Arnaldo G., Balla G., Chiti R. (1986), Kinematografia futurystyczna, “Film na Świecie”, no. 325–326, pp. 62–66.

Munsterberg H. (2012), The Film: A Psychological Study, Dover Publications, Dover.

Tynianow J. (1972), Prawa filmu, [in:] A. Helman (ed.), Estetyka i film, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa.

Żakowska K., Kępińska A. (2017), Między zabawą a sztuką. Raport z badania jakościowo-ilościowego, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa.

http://edukacjafilmowa.pl/film-jako-atrakcyjne-narzedzie-realizacji-wymagan-podstawy-programowej-w-reformujacej-sie-szkole-podstawowej/ (accessed 10.02.2020).

http://koalicjafilmowa.pl/#koalicjanci (accessed 12.03.2020).

http://lodzcityoffilm.com/wp-content/uploads/2019/12/Alfabetyzm-filmowy.-Raport-NCKF-2.pdf (accessed 12.03.2020).

https://men.gov.pl/ministerstwo/informacje/film-i-media-w-nowej-podstawie-programowej-konferencja-z-udzialem-wiceministra-edukacji.html (accessed 10.02.2020).