Poza męską zasadą przyjemności. Kobiece strategie poruszania się po pornograficznym uniwersum – przykład pornografii lesbijskiej i amatorskiej
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.93.04Słowa kluczowe:
pornografia, pornografia lesbijska, pornografia amatorska, socjologia seksualności, kobieca seksualnośćAbstrakt
Artykuł podejmuje się analizy poszczególnych strategii konsumpcji internetowej pornografii wśród młodych kobiet (20–25 lat) w kontekście feministycznych dyskursów dotyczących seksualności i płci. Badanie, oparte na 10 wywiadach jakościowych, identyfikuje kluczowe determinanty wyboru pornograficznych kategorii, ze szczególnym uwzględnieniem pornografii lesbijskiej i amatorskiej. Wyniki wskazują, że kobiety biorące udział w badaniu preferują obie z nich ze względu na obecne: skupienie na kobiecej przyjemności, autentyczność, możliwość utożsamienia oraz brak fallocentrycznych narracji charakterystycznych dla mainstreamowej pornografii. Analiza ujawnia również ambiwalentny stosunek użytkowniczek do pornografii, łączący krytykę jej patriarchalnych struktur z pragnieniem seksualnej ekspresji. Artykuł wpisuje się w szerszą debatę na temat pornografii jako narzędzia opresji lub seksualnego wyzwolenia, zapoczątkowaną przez zachodnie feministki w latach 70. XX wieku, proponując perspektywę rozumiejącą i krytyczną.
Bibliografia
Araszkiewicz A. (b.d.), Kobieta w pornografii: feministyczne sprzeczności, http://niniwa22.cba.pl/feminizm_pornografia.htm [dostęp: 16.03.2024].
Attwood F. (2002), Reading porn: The paradigm shift in pornography research, Sexualities, t. 5, nr 1, s. 91–105, https://doi.org/10.1177/1363460702005001005 DOI: https://doi.org/10.1177/1363460702005001005
Avgar R. (2024), „Boys just ruin it”: Exploring the popularity of lesbian pornography among straight women, Sexualities, https://doi.org/10.1177/13634607241292455 DOI: https://doi.org/10.1177/13634607241292455
Bancroft J. (2011), Seksualność człowieka, przeł. R. Śmietana, Edra Urban & Partner, Wrocław.
Banet-Weiser S. (2012), Authentic: The Politics of Ambivalence in a Brand Culture, New York University Press, New York.
Bator J. (2019), Wolność brzydkiego słowa, https://wyborcza.pl/7,161389,25391476,wolnosc-brzydkiego-slowa.html [dostęp: 17.03.2024].
Baudrillard J. (2005), Symulakry i symulacja, przeł. S. Królak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa.
Baumeister R.F. (2000), Gender differences in erotic plasticity: the female sex drive as socially flexible and responsive, Psychological Bulletin, t. 126, nr 3, s. 347–374, https://doi.org/10.1037/0033-2909.126.3.347 DOI: https://doi.org/10.1037//0033-2909.126.3.347
Bivona J.M., Critelli J.W. (2009), The nature of women’s rape fantasies: An analysis of prevalence, frequency, and contents, Journal of Sex Research, t. 46, nr 1, s. 33–45, https://doi.org/10.1080/00224490802624406 DOI: https://doi.org/10.1080/00224490802624406
Bourdieu P. (2004), Męska dominacja, przeł. L. Kopciewicz, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Butler J. (1994), Against proper objects, Differences: A Journal of Feminist Cultural Studies, t. 6, nr 2–3, s. 1–26. DOI: https://doi.org/10.1215/10407391-6-2-3-1
Carrotte E.R., Davis A.C., Lim M.S. (2020), Sexual behaviors and violence in pornography: Systematic review and narrative synthesis of video content analyses, Journal of Medical Internet Research, t. 22, nr 5, https://doi.org/10.2196/16702 DOI: https://doi.org/10.2196/16702
CBOS (2018), Dzieci i młodzież w internecie – korzystanie i zagrożenia z perspektywy opiekunów, Komunikat z badań nr 129/2018, Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa.
Charmaz K. (2014), Constructing Grounded Theory, SAGE, London.
Chibner D. (2019), Feministyczna wojna o seks, https://klubjagiellonski.pl/2019/09/11/feministyczna-wojna-o-seks/ [dostęp: 5.06.2024].
Chivers M.L., Rieger G., Latty E., Bailey J.M. (2004), A sex difference in the specificity of sexual arousal, Psychological Science, t. 15, nr 11, s. 736–744, https://doi.org/10.1111/j.0956-7976.2004.00750.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.0956-7976.2004.00750.x
Clark-Flory T. (2018), Is ‘feminist’ porn getting its #MeToo moment?, https://www.jezebel.com/is-feminist-porn-getting-its-metoo-moment-1828173419 [dostęp: 17.03.2024].
Crosson C. (1998), The sex censors, International Viewpoint, nr 298, s. 23–24.
Daskalopoulou A., Zanette M.C. (2020), Women’s consumption of pornography: Pleasure, contestation, and empowerment, Sociology, t. 54, nr 5, s. 969–986, https://doi.org/10.1177/0038038520918847 DOI: https://doi.org/10.1177/0038038520918847
Diamond L.M. (2016), Sexual fluidity in male and females, Current Sexual Health Reports, nr 8, s. 249–256, https://link.springer.com/article/10.1007/s11930-016-0092-z DOI: https://doi.org/10.1007/s11930-016-0092-z
Dickson E. (2015), Why do straight women prefer lesbian porn?, https://cashmeremag.com/straightwomen-watch-lesbian-porn-82745/ [dostęp: 28.03.2025].
Downham Moore A.M. (2021), The historicity of sexuality: Knowledge of the past in the emergence of modern sexual science, Modern Intellectual History, t. 18, nr 2, s. 403–426, https://doi.org/10.1017/S147924431900026X DOI: https://doi.org/10.1017/S147924431900026X
Dworkin A. (1981), Pornography. Men Possessing Women, A Plume Book, New York.
Dwulit A.D., Rzymski P. (2019), Prevalence, patterns and self-perceived effects of pornography consumption in Polish university students: A cross-sectional study, International Journal of Environmental Research and Public Health, t. 16, nr 10, 1861, https://doi.org/10.3390/ijerph16101861 DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph16101861
Fijałkowski P. (2007), Seksualność, psyche, kultura. Homoerotyzm w świecie starożytnym, Wydawnictwo ENETEIA, Warszawa.
Foucault M. (2020), Historia seksualności, przeł. B. Banasiak, T. Komendant, K. Matuszewski, t. 1–2: 1. Wola wiedzy, 2. Użytek z przyjemności, słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
Glaser B., Strauss A. (1967), The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Inquiry, Wiedenfeld & Nicholson, London. DOI: https://doi.org/10.1097/00006199-196807000-00014
Graff A. (2021), Świat bez kobiet. Płeć w polskim życiu publicznym, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa.
Humm M. (1993), Słownik teorii feminizmu, przeł. B. Umińska, J. Mikos, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa.
Hunt L. (1993), Introduction: Obscenity and the origins of modernity, 1500–1800, [w:] L. Hunt (red.), The Invention of Pornography: Obscenity and the Origins of Modernity, 1500–1800, Zone Books, New York, s. 1–26. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv14gpj76
Izdebski Z., Wąż K. (2014), Zdrowie seksualne i reprodukcyjne młodzieży, Zdrowie Publiczne i Zarządzanie, t. 12, nr 1, s. 45–55, https://doi.org/10.4467/20842627OZ.14.005.2897
Jewtuch K. (2017), Pornografia współczesna, Stowarzyszenie Badaczy Popkultury i Edukacji Popkulturowej „Trickster”, Wrocław.
Karbowiak D. (2010), Sprawa wyjątkowa – feminizm i pornografia, Zadra, nr 1–2.
Lattman P. (2007), The origins of Justice Stewart’s “I know it when I see it”, https://www.wsj.com/articles/BL-LB-4558 [dostęp: 20.10.2024].
Lew-Starowicz Z. (2005), Seksualność kobiet, Przegląd Seksuologiczny, nr 2, s. 22–26.
Lewczuk K., Wójcik A., Gola M. (2022), Increase in the prevalence of online pornography use: Objective data analysis from the period between 2004 and 2016 in Poland, Archives of Sexual Behaviour, t. 51, nr 1, s. 1157–1171, https://doi.org/10.1007/s10508-021-02090-w DOI: https://doi.org/10.1007/s10508-021-02090-w
McCormack M., Wignall L. (2017), Enjoyment, exploration and education: Understanding the consumption of pornography among young men with non-exclusive sexual orientations, Sociology, t. 51, nr 5, s. 975–991, https://doi.org/10.1177/0038038516629909 DOI: https://doi.org/10.1177/0038038516629909
Meehan C. (2021), ‘Lesbian porn. Anything girl on girl’: Young women’s understandings of their engagement with lesbian porn, Porn Studies, nr 8, s. 21–38, http://dx.doi.org/10.1080/23268743.2020.1756389 DOI: https://doi.org/10.1080/23268743.2020.1756389
Millet K. (1970), Sexual Politics, Doubleday, New York.
Nauka w Polsce (2017), Badanie UMCS: nie taka pornografia straszna, jak ją malują?, https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C415287%2Cbadanie-umcs-nie-taka-pornografia-straszna.html [dostęp: 30.03.2025].
Nijakowski L.M. (2007), Pornografia internetowa jako zwierciadło społeczeństwa, Studia Socjologiczne, t. 3, nr 186, s. 169–191.
Nijakowski L.M. (2010), Pornografia. Historia, znaczenie, gatunki, Wydawnictwo Iskry, Warszawa.
Oakley A. (1981), Interviewing women: A contradiction in terms, [w:] H. Roberts (red.), Doing Feminist Research, Routledge and Kegan Paul, London.
Palęcka A. (2021), „Spokojnie, jestem grzeczny”. Molestowanie seksualne jako strategia uczestników badania, Przegląd Socjologii Jakościowej, t. 17, nr 2, s. 44–60, https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.2.03 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.2.03
Patton M. (2002), Qualitative Research & Evaluation Methods, SAGE, London.
Plank L. (2022), Samiec alfa musi odejść. Dlaczego patriarchat szkodzi wszystkim, przeł. M. Tomczak, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec.
PornHub Insights (2024), 2024 Year in Review, https://www.pornhub.com/insights/2024-year-inreview [dostęp: 21.02.2025].
Rivas G. (2021), TikTok made me realize i’m not the only straight woman who prefers to watch lesbian porn, https://hellogiggles.com/why-straight-women-watch-lesbian-porn/ [dostęp: 28.03.2025].
Sharma B.P. (2017), Real straight women reveal why they watch lesbian porn, https://www.thehealthsite.com/sexual-health/real-straight-women-reveal-why-they-watch-lesbian-pornbs1117-536458/ [dostęp: 28.03.2025].
Shlayen M. (2014), Czyja pornografia, czyj feminizm?, przeł. M. Szenk, http://codziennikfeministyczny.pl/porno-feminizm-nie-pogodzenia/ [dostęp: 2.04.2024].
Srinivasan A. (b.d.), Kto przegrał wojny o seks?, przeł. N. Janiczak, https://machinamysli.org/ktoprzegral-wojny-o-seks/ [dostęp: 2.04.2024].
Stokes R.J. (2017), Straight women explain why they LOVE watching lesbian porn, https://www.yourtango.com/2017299409/lesbian-porns-surprising-appeal-straight-women [dostęp: 28.03.2025].
Stusiński J. (2017), Historia seksuologii. Wyodrębnienie europejskiej seksuologii, część II: Główne obszary rozwoju nauki o seksualności i działalności zawodowej pierwszych seksuologów, Przegląd Seksuologiczny, t. 2, nr 30, s. 2–22.
Sudoł N. (2022), Najbardziej znienawidzona feministka – Andrea Dworkin, https://stowarzyszeniebez.org/najbardziej-znienawidzona-feministka-andrea-dworkin/ [dostęp: 16.03.2024].
Swanson H. (2019), Straight women can like lesbian porn too, https://www.glamour.com/story/straight-woman-gay-porn [dostęp: 28.03.2025].
Swedberg D. (1989), What do we see when we see woman/woman sex in pornographic movies, NWSA Journal, nr 1, s. 602–616.
Webber V. (2013), Shades of gay: Performance of girl-on-girl pornography and mobile authenticities, Sexualities, t. 16, nr 1–2, s. 217–235, https://doi.org/10.1177/1363460712471119 DOI: https://doi.org/10.1177/1363460712471119
Williams L. (1999), Hardcore: Power, Pleasure and the ‘Frenzy of the Visible’, University of California Press, Berkeley.
Zielinski C. (2015), Why do straight women prefer lesbian porn?, https://www.dailytelegraph.com.au/rendezview/why-do-straight-women-prefer-lesbian-porn/news-story/b5ea5b1406de75115333a84190b5048c [dostęp: 28.03.2025].
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
