Young women’s (mother’s) needs and expectations regarding the development of professional competences – A comparative analysis of research results from Poland, Lithuania, Spain and Cyprus

Emilia Garncarek; Agata Matuszewska-Kubicz

doi:10.18778/0208-600X.78.06

Autor

Emilia Garncarek Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Struktur i Zmian Społecznych, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź https://orcid.org/0000-0002-9685-0741
Agata Matuszewska-Kubicz Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Logistyki i Informatyki, Katedra Pracy i Polityki Społecznej, ul. Rewolucji 1905 r. 37, 90-214 Łódź https://orcid.org/0000-0002-5808-4644

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.78.06

Słowa kluczowe:

młode kobiety, matki, szkolenia, kompetencje, rynek pracy, UE, projekt Mommypreneurs

Abstrakt

W ciągu ostatnich dwóch dekad w Unii Europejskiej nastąpiła znacząca poprawa w zakresie udziału kobiet w edukacji i na rynku pracy. Niemniej jednak nadal istnieje wiele wyzwań związanych z poprawą sytuacji tej kategorii społecznej. Nadmierne obciążenie obowiązkami domowymi stanowi główną barierę dla aktywności edukacyjnej i zawodowej kobiet, zwłaszcza młodych matek. Do czynników ograniczających aktywność zawodową kobiet, oprócz niemożności pogodzenia życia zawodowego i osobistego, należy niedopasowanie wykształcenia do wyzwań współczesnego rynku pracy. Mimo że większość osób z wyższym wykształceniem stanowią kobiety, planując swoją karierę zawodową, wybierają one zwykle mniej atrakcyjne kierunki studiów, które nie są związane z zawodami przyszłości. W tekście przedstawiono wyniki analizy badań dotyczących potrzeb i oczekiwań młodych kobiet (głównie matek) w zakresie rozwoju kompetencji zawodowych. Wyniki pokazują, w jakich rodzajach zajęć podnoszących kompetencje uczestniczą badane kobiety; jak oceniają skuteczność zajęć podnoszących ich kompetencje w obszarze zawodowym; jakie czynniki wpływają na decyzję kobiet o udziale w wybranej formie szkolenia; jakie są postawy otoczenia zewnętrznego badanych kobiet wobec ich udziału w szkoleniach; jakie problemy napotykają badane kobiety w związku z udziałem w szkoleniach podnoszących ich kompetencje zawodowe. Skupiono się na podobieństwach i różnicach w wypowiedziach młodych kobiet/matek z Polski, Litwy, Hiszpanii i Cypru, które uczestniczyły w międzynarodowym projekcie „Mommypreneurs”.

Bibliografia

Dobroszek K. (2021), Fatalna sytuacja matek na rynku pracy. „Zarabiają nawet o 20 proc. mniej od współpracowników” https://mycompanypolska.pl/artykul/fatalna-sytuacja-matekna-rynku-pracy-%22zarabiaja-nawet-o-20-proc-mniej-od-wspolpracownikow%22/6894 (accessed: 30.05.2021).

Dolan P., Peasgood T., White M. (2008), Do We Really Know What Makes Us Happy? A Review of the Economic Literature on the Factors Associated With Subjective Well-Being, “Journal of Economic Psychology”, vol. 29(1) https://doi.org/10.1016/j.joep.2007.09.001 DOI: https://doi.org/10.1016/j.joep.2007.09.001

Domański S.R. (1993), Kapitał ludzki i wzrost gospodarczy, PWN, Warszawa.

Dzwonkowska-Godula K., Garncarek E. (2013), Family and work, family or work – the dilemmas of young educated Poles, “Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, vol. 43.

Eurostat (2020), Being young in Europe today – labour market – access and participation https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Being_young_in_Europe_today_-_labour_market_-_access_and_participation (accessed: 1.03.2021).

Garncarek E. (2013), Gender and Education in Poland, [in:] C. Quaiser-Pohl, V. Ruthsatz, M. Endepohls-Ulpe (eds.), Diversity and Diversity Management in Education, Waxmann, Münster.

Główny Urząd Statystyczny (GUS) (2019), Praca a obowiązki rodzinne w 2018 r. [Reconciliation between work and family life in 2018], Departament Rynku Pracy [Statistics Poland, Labour Market Department] https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/praca-a-obowiazki-rodzinne-w-2018-roku,25,3.html# (accessed: 20.12.2020).

Główny Urząd Statystyczny (GUS) (2020), Informacje sygnalne. Informacja o rynku pracy w pierwszym kwartale 2020 roku (dane wstępne), Substantive study: Labor Market Department https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/ (accessed: 6.06.2021).

Górniak J., Strzebońska A., Worek B. (2020), Rozwój kompetencji. Uczenie się dorosłych i sektor rozwojowy. Bilans Kapitału Ludzkiego 2019, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa.

Loi D., Patrizio M., Samek M. (2017), Young Women’s unemployment in EU https://www.youthimpact.eu/2020/05/22/young-womens-unemployment-in-eu/ (accessed: 1.03.2021).

Luka płacowa między kobietami a mężczyznami: definicja i przyczyny (2020), News of the European Parliament https://www.europarl.europa.eu/news/pl/headlines/society/20200109STO69925/luka-placowa-miedzy-kobietami-a-mezczyznami-definicja-i-przyczyny (accessed: 27.07.2021).

Macierzyństwo a aktywność zawodowa (2021), report of “Rodzic w mieście/Parent in town” Foundation https://rodzicwmiescie.pl/aktywnosc-zawodowa-a-macierzynstwo/ (accessed: 30.06.2021).

Mikołajczyk M., Stankowska M. (2021), Aktywność zawodowa a macierzyństwo. Perspektywa matek małych dzieci, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Warszawa.

Pregnancy and Maternity (2018a), Pregnancy and Maternity – Related Discrimination and Disadvantage: Experiences of Mothers https://www.equalityhumanrights.com/en/managingpregnancy-and-maternity-workplace/pregnancy-and-maternity-discrimination-researchfindings (accessed: 20.12.2020).

Pregnancy and Maternity (2018b), Pregnancy and Maternity – Related Discrimination and Disadvantage: Summary of key findings https://www.equalityhumanrights.com/en/managingpregnancy-and-maternity-workplace/pregnancy-and-maternity-discrimination-researchfindings (accessed: 20.12.2020).

Rękas M. (2013), Kobiety-matki i ich powrót na rynek pracy po urodzeniu dziecka w wynikach badań, “Studia Ekonomiczne”, vol. 161/13 – “Społeczno-ekonomiczne problemy rynku pracy”, ed. D. Kotlorz, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach https://www.ue.katowice.pl/jednostki/wydawnictwo/czasopisma-naukowe/studies-in-risk-and-sustainable-developmentryzyko-i-zrownowazony-rozwoj/wydania-w-latach-2013-2020/2013/2013/se-16113-spolecznoekonomiczne-problemy-rynku-pracy-red-dorota-kotlorz.html (accessed: 30.06.2021).

Rokicka E., Przybylski B. (2012), Wykształcenie i dodatkowe umiejętności jako komponenty kapitału ludzkiego, [in:] P. Starosta (ed.), Zróżnicowanie zasobów kapitału ludzkiego i społecznego w regionie łódzkim, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Ross C.E., Van Willigen M. (1997), Education and the Subjective Quality of Life, “Journal of Health and Social Behavior”, vol. 38(3), pp. 275–297 https://doi.org/10.2307/2955371 DOI: https://doi.org/10.2307/2955371

Słowik M. (2020), “Pracuj sobie, ale ogarnij też dom”. Zamknięcie uświadomi nam ogrom prac domowych i nierówności związane z ich podziałem? https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,158669,25867481,kobiety-podczas-epidemii-przejmuja-wykonywanieobowiazkow-ktore.html (accessed: 7.06.2021).

Socha M., Sztanderska U. (2002), Strukturalne podstawy bezrobocia w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Szlendak T. (2010), Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Szyszka M. (2016), Aktywność zawodowa w opinii pracujących kobiet, “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, vol. XLI(2), sectio I https://doi.org/10.17951/i.2016.41.2.103 DOI: https://doi.org/10.17951/i.2016.41.2.103

Titkow A., Duch-Krzystoszek D., Budrowska B. (2004), Nieodpłatna praca kobiet. Mity, realia, perspektywy, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa.