Zmiany przewag komparatywnych państw Europy Środkowo-Wschodniej po akcesji do Unii Europejskiej

Michał Ciesielski

doi:10.18778/2082-4440.48.03

Autor

Michał Ciesielski https://orcid.org/0000-0002-7607-7683

DOI:

https://doi.org/10.18778/2082-4440.48.03

Słowa kluczowe:

wskaźnik Lafaya, wartość jednostkowa, handel międzynarodowy, przewagi komparatywne, Europa Środkowo-Wschodnia

Abstrakt

W artykule przedstawiono wyniki analizy przewag komparatywnych każdego z dziesięciu państw, które dołączyły do Unii Europejskiej (UE) w latach 2004 i 2007 (z wyłączeniem Cypru i Malty) w handlu towarami z krajami Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarią (EOG) w latach 2007 i 2019. Uwzględniono w niej zmiany przewag komparatywnych, wyznaczonych przez wskaźnik Lafaya, w poszczególnych kategoriach produktów na najniższym poziomie agregacji klasyfikacji Harmonized System, a także zmiany właściwości tych przewag jako nisko i wysoko jakościowych według miernika unit value. Wykorzystano do tego dane bazy WITS-COMTRADE dotyczące handlu międzynarodowego towarami. Badanie wykazało zwiększenie liczby przewag komparatywnych wysoko jakościowych w większości badanych państw, jak również zwiększenie udziału wysoko jakościowych przewag w ogóle przewag komparatywnych tych państw. Wskazuje to na zdobycie przez nowe państwa UE zdolności do produkcji dóbr bardziej konkurencyjnych na rynkach EOG w okresie po akcesji. Analiza zmian przewag komparatywnych pomiędzy sekcjami produktów wykazuje utratę przewag komparatywnych w przemyśle tekstylnym przez większość nowych państw UE i zdobywanie przewag w przemyśle maszynowym i precyzyjnym.

Bibliografia

Aiginger K. (1997), The Use of Unit Values to Discriminate between Price and Quality Competition, „Cambridge Journal of Economics”, 21(5): 571–592. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.cje.a013687
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.cje.a013687

Ambroziak Ł. (2014), Ocena pozycji konkurencyjnej nowych państw członkowskich UE w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 1(369): 25–35. https://doi.org/10.15611/pn.2014.369.1.02
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2014.369.1.02

Balassa B., Noland M. (1989), Revealed Comparative Advantage in Japan and the United States, „Journal of International Economic Integration”, 4(2): 8–22. https://doi.org/10.11130/jei.1989.4.2.8
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.11130/jei.1989.4.2.8

Caselli P., Zaghini A. (2005), International Specialization Models in Latin America: The Case of Argentina, Temi di discussione (Economic working papers) (Preprint).
Google Scholar

Chojna J., Duchnowska E., Marczewski K. (red.) (2014), Ceny w handlu zagranicznym Polski: aspekty makro- i mikroekonomiczne, Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.
Google Scholar

Duboz M.-L., Rodet-Kroichvili N., Slim A. (2016), Are Central and Eastern European Countries a New Area for the Relocation of Business Services? An Analysis for 2000–2013, „Revue d’études comparatives Est-Ouest”, 47: 233–274. https://doi.org/10.3917/receo.471.0233
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.3917/receo.471.0233

Havik K., Morrow K.M. (2006), Global Trade Integration and Outsourcing: How Well Is the EU Coping with the New Challenges?, European Economy – Economic Papers 2008–2015 (Preprint).
Google Scholar

Heckscher E.F., Ohlin B. (1991), Heckscher-Ohlin Trade Theory, red. H. Flam, M.J. Flanders, Cambridge: MIT Press.
Google Scholar

Hryszko K. (2016), Pozycja konkurencyjna handlu zagranicznego sektora rybnego w krajach Unii Europejskiej, „Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie – Problemy Rolnictwa Światowego”, 16(2): 124–133. https://doi.org/10.22630/PRS.2016.16.2.34
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.22630/PRS.2016.16.2.34

Kunimoto K. (1977), Typology of Trade Intensity Indices, „Hitotsubashi Journal of Economics”, 17(2): 15–32.
Google Scholar

Mongiało D. (2007), Specjalizacja eksportowa krajów UE w międzynarodowym handlu usługami, „Studia Europejskie” (Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego), 3: 99–125.
Google Scholar

Salamaga M. (2013), Badanie konkurencyjności polskiego eksportu z wykorzystaniem skorygowanego wskaźnika przewagi komparatywnej, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, 904(04): 37–51. https://doi.org/10.15678/krem.821
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.15678/krem.821

Schott P. (2004), Across-Product Versus Within-Product Specialization in International Trade, „The Quarterly Journal of Economics”, 119: 646–677. https://doi.org/10.1162/0033553041382201
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1162/0033553041382201

Szczepaniak I. (2017), Przewagi komparatywne w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi. Konkurencyjność polskich producentów żywności i jej determinanty, [w:] Konkurencyjność polskich producentów żywności i jej determinanty (3), red. I. Szczepaniak, seria Monografie Programu Wieloletniego, nr 67, Warszawa: Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy, s. 45–80. https://doi.org/10.30858/pw/9788376587097.2
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.30858/pw/9788376587097.2

Vollrath T.L. (1991), A Theoretical Evaluation of Alternative Trade Intensity Measures of Revealed Comparative Advantage, „Weltwirtschaftliches Archiv”, 127(2): 265–280. https://doi.org/10.1007/BF02707986
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1007/BF02707986

Wyszkowska-Kuna J. (2004), Specjalizacja eksportowa w handlu usługami krajów Unii Europejskiej oraz krajów Europy Środkowej i Wschodniej stowarzyszonych ze Wspólnotami Europejskimi w latach 1980–2001, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica”, 181: 135–145.
Google Scholar

Wyszkowska-Kuna J. (2016), Competitiveness of the New European Union Member States in International Trade in Knowledge-intensive Business Services, „Comparative Economic Research. Central and Eastern Europe”, 19(3): 5–26. https://doi.org/10.1515/cer-2016-0018
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1515/cer-2016-0018

Zaghini A. (2003), Trade Advantages and Specialisation Dynamics in Acceding Countries, New York: Rochester. https://doi.org/10.2139/ssrn.440923
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.440923