Predyspozycje studentów psychologii do funkcjonowania w roli zawodowej

Anna Józefczyk; Adrianna Kołakowska; Waldemar Świętochowski

doi:10.18778/1427-969X.19.07

Autor

Anna Józefczyk Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Instytut Psychologii, Zakład Psychologii Osobowości i Różnic Indywidualnych https://orcid.org/0000-0002-9013-9318
Adrianna Kołakowska Przedszkole Miejskie nr 77 w Łodzi
Waldemar Świętochowski Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Instytut Psychologii, Zakład Psychologii Osobowości i Różnic Indywidualnych

DOI:

https://doi.org/10.18778/1427-969X.19.07

Słowa kluczowe:

predyspozycje zawodowe, zawód psychologa, inteligencja emocjonalna

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest określenie poziomu predyspozycji studentów psychologii warunkujących ich zdolność do podjęcia zadań psychologa. Autorzy oparli się na teoretycznym modelu predyspozycji zawodowych J. Hollanda, zgodnie z którym określony rodzaj predyspozycji zawodowych determinuje sukces w konkretnym zawodzie; w tym przypadku w zawodzie psychologa. Celem badań było: 1) oszacowanie poziomu predyspozycji badawczych i społecznych u studentów oraz porównanie tego poziomu u studentów stacjonarnych i niestacjonarnych; 2) zidentyfikowanie czynników psychologicznych determinujących poziom predyspozycji. W badaniach wykorzystano test predyspozycji zawodowych J. Hollanda, Kwestionariusz do pomiaru inteligencji emocjonalnej INTE oraz Test Osobowości NEO-FFI. Wzięło w nich udział 133 studentów psychologii Uniwersytetu Łódzkiego. Wyniki wskazują m.in. na wyższy niż przeciętny poziom predyspozycji badawczych i społecznych u studentów oraz na szczególną rolę inteligencji emocjonalnej w kształtowaniu predyspozycji zawodowych przyszłych psychologów.

Bibliografia

Bańka A. (2005). Zawodoznawstwo, doradztwo zawodowe, pośrednictwo pracy. Warszawa: Print-B.

Biegańska K., Lubrańska A., Marat E. (2010). Konstrukcja itemów Kwestionariusza Predyspozycji Zawodowych. [W:] E. Kos, M. Kulesza (red.), Kwestionariusz predyspozycji zawodowych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Brzeziński J. (2002). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Brzozowski P., Drwal R. (1995). Kwestionariusz osobowości Eysencka. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Centralny Instytut Ochrony Pracy (1998). Przewodnik po zawodach, t. I. Warszawa: MPiPS.

Czabała Cz. (2006). Czynniki leczące w psychoterapii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gladding S. T. (1994). Poradnictwo zawodowe. Zajęcie wszechstronne. Warszawa: Urząd Pracy.

Heaton J. A. (2005). Podstawy umiejętności terapeutycznych. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Holland J. L. (1997). Making Vocational choices. Odessa: Psychological Assessment Resources.

Jaworowska A., Matczak A. (2001). Kwestionariusz inteligencji emocjonalnej INTE. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Juczyński Z. (1998). Informator – psychologia: studia, programy, specjalizacje. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Koper M. (2008). Inteligencja emocjonalna w zarządzaniu. [W:] M. Śmieja, J. Orzechowski (red.), Inteligencja emocjonalna. Fakty, mity, kontrowersje (s. 232–246). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kulesza M., Kos E. (2010). Kwestionariusz predyspozycji zawodowych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Król-Korepta J. (2012). Wybrane teorie rozwoju zawodowego i planowania kariery. [W:] E. Bodzińska- Guzik, D. Szmigielska, Doradztwo zawodowe. Zarys problematyki i metod (s. 34–47). Kraków: Wyższa Szkoła Europejska im. Ks. Józefa Tischnera.

McCrae R. R., Costa P. T. (2005). Osobowość dorosłego człowieka. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Nauta M. M. (2010). The development, evolution, and status of Holland’s theory of vocational personalities: Reflections and future directions for counseling psychology. Journal of Counseling Psychology, 57 (1), 11–22. DOI: https://doi.org/10.1037/a0018213

Paszkowska-Rogacz A., Goleniowska L., Grosjer A., Hauk M., Jarmakowski-Kostrzanowski T. (2013). Wieloaspektowa ocena preferencji zawodowych WOPZ. Częstochowa: Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe APUS Robert Meller.

Prochaska J. O., Norcross J. C. (2006). Systemy psychoterapeutyczne. Analiza transteoretyczna. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia.

Rakowska M. J. (2005). Skuteczność psychoterapii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”.

Reidenberg D. J. (2009). Help: I need a great therapist! Annals of the American Psychotherapy Association, 12 (2), 67–69.

Rodolfa E., Greenberg S., Hunsley J., Smith-Zoeller M., Cox D., Sammons M., Caro C., Spivak H. (2013). A competency model for the practice of psychology. Training and Education in Professional Psychology, 7 (2), 71–83. DOI: https://doi.org/10.1037/a0032415

Sobierajski T. (2013). Doradztwo zawodowe. Uniwersalizm i konceptualizacja. Warszawa: ISNS UW.

Szczygieł D. (2008). Inteligencja emocjonalna – więcej niż IQ i osobowość? O potrzebie i znaczeniu sprawdzania trafności dodanej narzędzi mierzących inteligencję emocjonalną. [W:] M. Śmieja, J. Orzechowski (red.), Inteligencja emocjonalna. Fakty, mity, kontrowersje (s. 136–152). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Szybińska K., Mroczkowska D., Toeplitz Z. (2004). Obraz psychologa w oczach nie psychologów. Przegląd Psychologiczny, 47 (2), 191–219.

Śmieja M., Orzechowski J. (red.) (2008). Inteligencja emocjonalna. Fakty, mity, kontrowersje. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Świętochowski W. (2014). Czy istnieje psychoterapia doskonała, czyli rzecz o eklektyzmie w psychoterapii. Psychologia Wychowawcza, 48 (6), 139–145. DOI: https://doi.org/10.5604/00332860.1140771

Ustawa o zawodzie psychologa (2001), Dz. U. 2001, nr 73, poz. 76. DOI: https://doi.org/10.3917/top.076.0073

Zawadzki B., Strelau J., Szczepaniak P., Śliwińska M. (1998). Inwentarz osobowości Costy i McCrae. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Zimbardo P. G., Ruch F. L. (1996). Psychologia i życie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.