Zmiany w powierzchni zasiewów, plonach i zbiorach ważniejszych roślin uprawnych oraz zużycie wybranych środków produkcji w polskim rolnictwie na przestrzeni lat 2011–2021
DOI:
https://doi.org/10.18778/1506-6541.30.02Słowa kluczowe:
produkcja roślinna, powierzchnia uprawy, plony, zbiory, nawozy, środki ochrony roślin, kwalifikowany materiał siewnyAbstrakt
W Polsce dynamicznie rozwija się produkcja roślinna, na co mają wpływ uwarunkowania przyrodnicze, ekonomiczne oraz społeczne. Wymiernym tego efektem są zmiany w powierzchni zasiewów, plonach i zbiorach głównych roślin uprawnych. Na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wykazano, że w latach 2011–2021 zwiększył się krajowy areał zasiewów pszenicy, pszenżyta, rzepaku i buraka cukrowego. Największe zmniejszenie powierzchni upraw dotyczyło mieszanek zbożowych, żyta, jęczmienia i ziemniaka. W analizowanym okresie wzrosły plony wszystkich analizowanych roślin uprawnych. W efekcie tego zbiory ważniejszych ziemiopłodów odznaczały się dużą dynamiką zmian. Zwiększenie zbiorów odnotowano dla pszenicy i buraka cukrowego oraz w mniejszym zakresie dla pszenżyta, rzepaku i owsa. Zbiory ziemniaka i mieszanek zbożowych wyraźnie zmniejszyły się, co dotyczyło również jęczmienia i żyta. W latach 2011–2020 zwiększyło się zużycie nawozów wapniowych i potasowych, a nieznacznie zmniejszyło azotowych i fosforowych. W analizowanym okresie wzrosła sprzedaż środków ochrony roślin, w tym głównie preparatów grzybobójczych i zapraw nasiennych oraz istotnie zwiększyła się sprzedaż kwalifikowanego materiału siewnego pszenżyta, pszenicy i żyta, a w ostatnich latach sadzeniaków ziemniaka.
Pobrania
Bibliografia
Bank Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego. Dostępny w Internecie: https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/temat
Arseniuk E., Oleksiak T., Postęp w hodowli głównych roślin uprawnych w Polsce i możliwości jego wykorzystania do 2020 roku, „Studia i Raporty IUNG-PIB” 2009, z. 14.
Augustyńska I., Czułowska M., Efektywność produkcji wybranych zbóż w Polsce w latach 2018–2020, „Zagadnienia Doradztwa Rolniczego” 2021, t. 1, z. 103.
Bobrecka-Jamro D., Romaniak M., Jarecki W., Buczek J., Postęp biologiczny i jego znaczenie w produkcji rzepaku w Polsce i województwie podkarpackim, „Rośliny Oleiste – Oilseed Crops” 2013, t. 34, z. 1. DOI: https://doi.org/10.5604/12338273.1083017
Czakowski D., Rynek roślin okopowych w Polsce. Poziom, dynamika i uwarunkowania rozwoju, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania” 2015, t. 2, z. 41. DOI: https://doi.org/10.18276/sip.2015.41/2-13
Dzwonkowski W., Ewolucja produkcji ziemniaków w Polsce i UE, „Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego” 2017, t. 17, z. 3. DOI: https://doi.org/10.22630/PRS.2017.17.3.54
Grabiński J., Podolska G., Stan aktualny i perspektywy zmian w produkcji zbóż w Polsce, „Studia i Raporty IUNG-PIB” 2009, z. 14.
Grygiel K., Sadowski J., Snopczyński T., Wysocki A., Pozostałości herbicydów w płodach rolnych i glebie, „Journal of Ecology and Health” 2012, t. 16, z. 4.
Hara P., Stanek M., Zmiany w uprawie ziemniaka w Polsce w ostatnich dziesięciu latach, „Ziemniak Polski” 2018, t. 4.
Izdebski W., Jakubowski Z., Skudlarski J., Zając S., Maznev G.E., Zaika S.A., Stan i perspektywy produkcji rzepaku w Polsce i na Ukrainie w aspekcie produkcji biopaliw transportowych, „Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego” 2014, t. 14, z. 2. DOI: https://doi.org/10.22630/PRS.2014.14.2.23
Jarecki W., Consumption of major inputs in Polish agriculture in 2010–2019 period, „Acta Scientiarum Polonorum. Agricultura” 2021, t. 20, z. 1.
Jarecki W., Production of selected crop plants in Poland over the period of 2010–2019, „Acta Agrophysica” 2020, z. 27.
Jarecki W., Kipa J., Produkcja rzepaku w UE, Polsce i województwie podkarpackim w aspekcie rozwoju odnawialnych źródeł energii, „Polish Journal for Sustainable Development” 2019, t. 23, z. 2. DOI: https://doi.org/10.15584/pjsd.2019.23.2.1
Jaśkiewicz B., Regionalne zróżnicowanie produkcji pszenżyta w Polsce, „Roczniki Naukowe ¬SERIA” 2016, t. 18, z. 1.
Jaśkiewicz B., Sułek A., Kierunki zmian produkcji zbóż w Polsce, „Roczniki Naukowe SERiA” 2017, t. 19, z. 1.
Kapusta F., Rzepak w rolnictwie i gospodarce Polski, „Zagadnienia Doradztwa Rolniczego” 2022, t. 1, z. 107.
Kapusta F., Zboża jako składnik rolnictwa i gospodarki Polski, „Ekonomia XXI Wieku” 2016, t. 2, z. 10.
Kopiński J., Zróżnicowanie gospodarki nawozowej azotem w polskim rolnictwie, „Polish Journal of Agronomy” 2018, nr 32.
Krasowicz S., Stuczyński T., Doroszewski A., Produkcja roślinna w Polsce na tle warunków przyrodniczych i ekonomiczno-organizacyjnych, „Studia i Raporty IUNG-PIB” 2009, z. 14.
Kulikowski R., Produkcja i towarowość rolnictwa w Polsce. Przemiany i zróżnicowania przestrzenne po II wojnie światowej, IGiPZ PAN „Prace Geograficzne”, Warszawa 2013, nr 241.
Kwaśniewski D., Kuboń M., Produkcja roślinna i wydajność pracy w wybranych gospodarstwach rolnych, „Inżynieria Rolnicza” 2013, t. 2, z. 3.
Miniszewski M., Dwie dekady rozwoju polskiego rolnictwa. Innowacyjność sektora rolnego w XXI wieku, współpr. K. Kutwa, Warszawa 2021.
Nowacki W., Stan aktualny i perspektywy produkcji ziemniaka w Polsce do roku 2020, „Studia i Raporty IUNG-PIB” 2009, z. 14.
Nowacki W., Szanse i zagrożenia rynku ziemniaka w Polsce, „Roczniki Naukowe SERiA” 2015, t. 17, z. 2.
Nowak A., Produktywność rolnictwa polskiego w kontekście jego konkurencyjności, „Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica” 2013, t. 299, z. 70.
Piwowar A., The consumption of mineral fertilizers and herbicides in Poland against the background of the European Union, „Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego” 2018, t. 18, z. 1. DOI: https://doi.org/10.22630/PRS.2018.18.1.18
Polska wieś 2020. Raport o stanie wsi, pod red. J. Wilkina, A. Hałasiewicza, Warszawa 2020.
Rachoń L., Kawczyńska M., Changes in the structure of sowing area, yields and harvests of cereal crops in Poland in the years 1965–2015, „Agronomy Science” 2018, t. 73, z. 4. DOI: https://doi.org/10.24326/asx.2018.4.1
Sułek A., Jaśkiewicz B., Tendencje w produkcji i wykorzystaniu zbóż w Polsce, „Studia i Raporty IUNG-PIB” 2016, z. 47.
Tarnowska A., Środki obrotowe a wielkość produkcji wybranych ziemiopłodów w dolnośląskich gospodarstwach rolnych na tle kraju w latach 1999–2014, „Optimum. Studia Ekonomiczne” 2016, t. 4, z. 82.
Urban S., Wymiana materiału siewnego jako ważny element postępu rolniczego, „Roczniki Naukowe SERiA” 2013, t. 15, z. 3.
Wąs A., Majewski E., Komińczyk M., Wpływ deregulacji rynku cukru na organizację i wyniki ekonomiczne polskich gospodarstw rolniczych, „Roczniki Naukowe SERiA” 2016, t. 18, z. 4.
Wrzaszcz W., Prandecki K., Agriculture and the European Green Deal, „Problems Agricultural Economics” 2020, t. 4, z. 365. DOI: https://doi.org/10.30858/zer/131841
Zalewski A., Sytuacja na rynku nawozów mineralnych w 2008, „Journal of Agribusiness and Rural Development” 2009, t. 2, z. 12.
Zalewski A., Piwowar A., Światowy rynek nawozów mineralnych z uwzględnieniem zmian cen surowców i bezpośrednich nośników energii, Warszawa 2018.
Zhang T., He Y., DePauw R., Jin Z., Garvin D., Yue X., Anderson W., Li T., Dong X., Zhang T., Yang X., Climate change may outpace current wheat breeding yield improvements in North America, „Nature Communications” 2022, t. 13. DOI: https://doi.org/10.1038/s41467-022-33265-1
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
