Ruch ludowy w Drugiej Rzeczypospolitej na kartach wybranych szkolnych podręczników do nauczania historii. Casus opracowań dla klas pierwszych szkół ponadgimnazjalnych
DOI:
https://doi.org/10.18778/1506-6541.27.05Słowa kluczowe:
Druga Rzeczpospolita, ruch ludowy, podręczniki szkolne, edukacja historycznaAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie ruchu chłopskiego w II Rzeczypospolitej w wybranych szkolnych podręcznikach do nauczania historii w klasach pierwszych szkół ponadgimnazjalnych. Na podstawie podręczników uczniowie mogą dowiedzieć się, że ruch ludowy powstał w Galicji pod koniec XIX wieku. W II Rzeczypospolitej istniało kilka partii nazywanych Polskim Stronnictwem Ludowym. Przez wiele lat główną partią było Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. działacze tego ugrupowania weszli w skład kilku rządów. Tworzyli między innymi koalicyjny rząd Chjeno-Piasta w 1923. Jej głównymi politykami byli Wincenty Witos i Maciej Rataj. Drugą co do wielkości partią, o której w analizowanych podręcznikach jest dużo informacji, było Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, które powstało w 1915 r. W porównaniu z Polskim Stronnictwem Ludowym „Piast” było partią lewicową. PSL ,,Wyzwolenie” poparło przewrót majowy w 1926 r., do którego autorów szybko się jednak zdystansowało i przyłączyło do opozycji. W 1931 r. centroprawicowy „Piast”, centrolewicowe „Wyzwolenie” oraz lewicowe Stronnictwo Chłopskie połączyły się tworząc Stronnictwo Ludowe. Obraz ruchu ludowego na kartach podręczników szkolnych jest wielowymiarowy i pozwala uczniom poznać jego głównych przedstawicieli oraz program polityczny.
Pobrania
Bibliografia
Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej 2009, 2012
Prosto z Wiejskiej. Sejm i Senat II Rzeczypospolitej w karykaturze i satyrze, wyboru dokonał i szkicami poprzedził A. Zakrzewski, Wrocław–Warszawa–Kraków 1990.
Brzozowski A., Szczepański G., Ku współczesności. Dzieje najnowsze 1918–2006. Podręcznik do historii dla klasy I liceum i technikum – zakres podstawowy, Wydawnictwo Piotra Marciszuka Stentor, Warszawa 2012.
Burda B., Halczak B., Józefiak R.M., Roszak A., Szymczak M., Historia najnowsza. Podręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy, Wydawnictwo Pedagogiczne Operon, Gdynia 2012.
Dolecki R., Gutowski K., Smoleński J., Po prostu historia. Zakres podstawowy. Podręcznik do liceum i technikum, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2012.
Kozłowska Z.T., Unger I., Zając S., Historia. Poznajemy przeszłość. Dzieje najnowsze. Szkoła ponadgimnazjalna. Zakres podstawowy, SOP Oświatowiec, Toruń 2012.
Roszak S., Kłaczkow J., Poznać przeszłość. Wiek XX. Podręcznik do historii dla szkół ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy. Klasa 1, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012.
Roszak S., Łaszkiewicz A., Śladami przeszłości. Podręcznik do historii dla klasy trzeciej gimnazjum, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2011.
Stola D., Historia. Wiek XX. Podręcznik. Szkoły ponadgimnazjalne. Zakres podstawowy, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 2012.
Ustrzycki J., Historia. Zakres podstawowy. Podręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych, Wydawnictwo Pedagogiczne Operon, Gdynia 2012.
Zając S., Teraz historia. Podręcznik dla szkoły ponadgimnazjalnej. Zakres podstawowy, SOP Oświatowiec, Toruń 2012.
Batok S., Internetowe strony historyczne w edukacji medialnej, [w:] Multimedia w edukacji historycznej i społecznej, red. J. Rulka, B. Tarnowska, Bydgoszcz 2002.
Białokur M., Gabriel Narutowicz. Biografia, Opole 2016.
Bieniek M., Dydaktyka historii, Olsztyn 2009.
Bieniek M., Obudowa dydaktyczna polskich podręczników historii 1795–1914, Olsztyn 2001.
Bieniek M., Podręcznik szkolny historii, [w:] Współczesna dydaktyka historii. Zarys encyklopedyczny dla nauczycieli i studentów, red. J. Maternicki, Warszawa 2004.
Chorąży E., Konieczka-Śliwińska D., Roszak S., Edukacja historyczna w szkole. Teoria i praktyka, Warszawa 2008.
„Historia i społeczeństwo. Dziedzictwo epok”. Edukacja historyczna w szkole ponadgimnazjalnej po 2013 roku, red. nauk. M. Fic, Katowice–Bielsko-Biała 2012.
Historia w przestrzeni publicznej, pod red. J. Wojdon, Warszawa 2018.
Jurek K., Internet w pracy nauczyciela historii, „Wiadomości Historyczne” 2001, nr 4.
Maternicki J., Dydaktyka historii w Polsce 1773–1918, Warszawa 1974.
Nowak A., Prawdziwy koniec historii. Dostępny w Internecie: http://www.rp.pl/artykul/235811.html?p=3
Nowak M. J., Narutowicz Niewiadomski. Biografie równoległe, Warszawa 2019.
Osiński Z., Technologia informacyjna środkiem dydaktycznym w edukacji historycznej, [w:] Edukacja historyczna i obywatelska w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, red. G. Pańko, J. Wojdon, Toruń 2003.
Suchoński A., Kubis B., Gołębiowska A., Białokur M., Polski rok 1918 w podręcznikach do nauczania historii i literaturze dokumentu osobistego, Opole 2018.
Suchoński A., Kubis B., Gołębiowska A., Białokur M., Polski rok 1919 w podręcznikach do nauczania historii i literaturze dokumentu osobistego, Opole 2019.
Walczak H., Drugi gabinet Władysława Grabskiego 19 grudnia 1923 – 13 listopada 1925, [w:] Od Moraczewskiego do Składkowskiego. Gabinety Polski odrodzonej 1918–1939, pod red. J. Farysia, A. Wątora i H. Walczaka, Szczecin 2010.
Wojdon J., Internet na lekcjach historii, „Wiadomości Historyczne” 2002, nr 2.
Zielecki A., Wprowadzenie do dydaktyki historii, Kraków 2007.
http://www.men.gov.pl/podreczniki/wykaz_dopuszczone_lista1.php
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
