The faces of drinkers. Covert participant observation conducted in an alcohol retail store – comparing marketing materials with stories and image of factual customers
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.28.08Keywords:
covert participant observation, sociological ethnography, alcoholism, addiction, social classes, marginalisation, sociology of advertisingAbstract
The article presents findings from a covert participant observation conducted at a location belonging to a chain of alcohol retail stores. The main topics include: a portrayal of individuals addicted to alcohol who frequented the store, a discussion of the marketing strategies employed by the chain, and a comparison of these two aspects. The author relates the collected research material to sociological theories of social status and advertising and previous studies on alcohol consumption. The analysis reveals a contradiction between the store’s décor and marketing – both in message and form (e.g., portraying alcohol consumption in a positive light through colourful posters) – and the actual clientele, who were often addicted individuals of lower social status. In seeking to explain why this particular aesthetic was chosen, the author proposes a hypothesis regarding the marketing strategy of the alcohol retail chain.
Downloads
References
Abramowicz, M., Brosz, M., Bykowska-Godlewska, B., Michalski, T., Strzałkowska, A. (2018). Wzorce konsumpcji alkoholu. Studium socjologiczne. Kawle Dolne: Zakład Realizacji Badań Społecznych Q&Q.
Angrosino, M. (2015). Badania etnograficzne i obserwacyjne. Przeł. Brzozowska-Brywczyńska, M. Warszawa: PWN.
Bauman, Z.(1998). Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Becker, H. (1963). Outsiders: Studies in the Sociology of Deviance. New York: The Free Press.
Bourdieu, P. (2005). Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Bukowski M., M. (2018). Obserwacja uczestnicząca. W: Szymańska, A., Lisowska-Magdziarz, M., Hess (red.), Metody badań medioznawczych i ich zastosowanie (s.167–191). Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Chomczyński, P. (2006). Wybrane problemy etyczne w badaniach: obserwacja uczestnicząca ukryta, Przegląd Socjologii Jakościowej, II (1), 67–87. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.2.1.05
Chomczyński, P. (2011). Obserwacja uczestnicząca. W: Konecki K. Kacperczyk A. i in. (red.), Słownik socjologii jakościowej (s.197–201). Warszawa: Difin SA.
Cluley, R., Nixon, E. (2019). What is an advert? A sociological perspective on marketing media, Marketing Theory, 19 (4), 2019, 1–19. DOI: https://doi.org/10.1177/1470593119856645
Geertz, C. (2005). Interpretacja kultur. Wybrane eseje. Przeł. Piechaczek, M.M. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Goffman, E. (2005). Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Gdańsk: GWP.
Jankowska, M. (2020). Wpływ alkoholizmu na bezpieczeństwo społeczne. W: Urych I. (red.), Społeczne uwarunkowania bezpieczeństwa. Wybrane zagadnienia psychologii i socjologii (s. 147–164). Warszawa: Akademia Sztuki Wojennej.
Konecki, K., (2011). Etnografia socjologiczna. W: Konecki K. Kacperczyk A. i in. (red.), Słownik socjologii jakościowej (s. 77 – 82). Warszawa: Difin SA.
Kozłowska, D., Łodzińska, J. (2013). Świadomość skutków zdrowotnych nadużywania alkoholu przez dorosłych na podstawie badań przeprowadzonych wśród młodzieży gimnazjalnej i osób dorosłych w Łomży, Zeszyty naukowe, nr 49, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Agrobiznes w Łomży, 95–104.
Kubiak, K. (2016). Reklama jako zjawisko społeczne. W: Kubiak K. (red.), Socjotechnika Reklamy (s. 5–37). Warszawa: Wyższa Szkoła Promocji, Mediów i Show Businessu.
Piątek, J. (2020). Patologie społeczne jako zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego. W: Urych I. (red.), Społeczne uwarunkowania bezpieczeństwa. Wybrane zagadnienia psychologii i socjologii (s. 111–124).Warszawa: Akademia Sztuki Wojennej.
Rowicka, M., Postek, S., Zin-Sądek, M. (2021). Wzory konsumpcji alkoholu w Polsce. Raport z badań kwestionariuszowych 2020 r. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Wagner, I., (2010). Jak badać procesy mobilności zawodowej? Kluczowa rola etnografii w powstaniu nowej propozycji teoretycznej odnośnie do socjologii mobilności, Studia Humanistyczne AGH, Tom 8, Warszawa, 41–56.
Zatoński, A. W., Janik-Koncewicz, K. (2021). Alkohol – ojciec polskich chorób, Menadżer Zdrowia, 1–2/2021, 82–87. DOI: https://doi.org/10.5114/jhi.2021.104092
Bankier.pl, Palikot i celebryta Jakub W. reklamowali alkohol w mediach społecznościowych. Sąd wydał wyrok, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Palikot-i-celebryta-Jakub-W-reklamowali-alkohol-w-mediach-spolecznosciowych-Sad-wydal-wyrok-8851985.html [dostęp 31.10.2025].
Harnaś – Lodołamacz [Mediamikser.pl], https://www.youtube.com/watch?v=P2P9tj3wYpU [dostęp 31.10.2025].
Harnaś wspiera strażaków, https://www.youtube.com/watch?v=XUZYUgdG6CY [dostęp 31.10.2025].
PIWO TATRA SIŁOWANIE – 2016, https://www.youtube.com/watch?v=rowlmix8HKw [dostęp 31.10.2025].
Reklama Tatra 2014, https://www.youtube.com/watch?v=JnVCWPsbPTQ [dostęp 31.10.2025].
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
