Wolność, konieczność i balansowanie między nimi. Analiza przypadku pewnego dłużnika
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.30.08Słowa kluczowe:
analiza pojedynczego przypadku, zadłużenie, socjologia biograficzna, socjologia interpretatywna, fenomenologia hermeneutycznaAbstrakt
Artykuł prezentuje studium przypadku osoby zadłużonej – Leszka, prawie pięćdziesięcioletniego mężczyzny, dorastającego w czasach transformacji ustrojowej, aktualnie posiadającego duże zobowiązania wobec banków. W badaniu wykorzystano technikę autobiograficznego wywiadu narracyjnego. Zgromadzony materiał został poddany analizie według zasad interpretacyjnej analizy fenomenologicznej. W efekcie wyłoniono ogólne znaczenia, jakie narrator przypisuje swoim doświadczeniom. Wyróżniono przestrzenie: wolności (gdzie narrator odczuwał sens, mógł realizować swoje aspiracje) i konieczności (gdzie narrator był zmuszony do koncentrowania się na przetrwaniu), a także proces przemieszczania się między nimi, określony jako balansowanie. Jednym ze sposobów balansowania w pewnym momencie stał się również kredyt. Prócz socjologii biograficznej i fenomenologii hermeneutycznej, autor inspirował się też filozofią egzystencjalną.
Pobrania
Bibliografia
Baudrillard, J. (2006). Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury. Warszawa: Wydawnictwo Sic!
Bauman, Z. (1993). Ponowoczesne wzory osobowe, Studia socjologiczne, 2(129), s. 7–31.
Czyżewski, M. (2023). The single case as an object of analysis: In defence of a species threatened with the extinction. W: Kumięga Ł., Nowicka-Franczak M. (red.), Brill, Göttingen, Analysing Discourse, Analysing Poland. The Case of Political Interview, Interdisziplinäre Verortungen der Angewandten Linguistik, nr 11.
Czyżewski, M., Rokuszewska-Pawełek, A. (2016). Analiza autobiografii Rudolfa Hössa. W: Dopierała R., Waniek K. (red.), Biografia i wojna. Metoda biograficzna w badaniu procesów społecznych. Wybór tekstów. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 374–445.
Franz M. von (2000). The problem of puer aeternus. Toronto: Inner City Books.
Golczyńska-Grondas, A., Waniek, K. (2020). Transforming opportunity structures: biographical chances, hopes, illusions, and dead-ends. W: Kaźmierska K., Waniek K. (red.), Telling the great change. The process of the systematic transformation in Poland in biographical perspective. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Hillman, J. (1985). Archetypal Psychology. A Brief Account. Spring Publications, Inc. Dallas, Texas.
Hillman, J. (2021). Uniform Edition of the Writings of James Hillman. Volume 3: Senex & Puer, Slater G. (red.). Washington: Spring Publications.
Jung, C. G. (2016). Archetypy i nieświadomość zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo KR.
Lai, K. (2018). Financialization of Everyday Life. W: Gordon L. C. i in., The New Oxford Handbook of Economic Geography, Oxford Handbooks, 611–627.
Michałek, J. J., Hagemejer, J. (2024). The Long-Term Effects of Poland’s Accession to the European Union: A Literature Review, Studia Europejskie – Studies in European Affairs, 28(2), 89–120.
Majamaa, K., Lehtinen, AR., Rantala, K. (2019). Debt Judgments as a Reflection of Consumption-Related Debt Problems, Journal of Consumer Policy, 42, 223–244.
Kaczmarczyk, P., Aldaz-Carroll, E., Hołda, P. (2020). Migration and Socio-economic Transition: Lessons from the Polish Post–EU Accession Experience, East European Politics and Societies, 34(4), 910–936.
Kaliński, J. (2009). Transformacja gospodarki polskiej w latach 1989–2004. Warszawa: Szkoła Główna Handlowa.
Kaźmierska, K. (2020). Methodological note. W: Kaźmierska K., Waniek K. (red.), Telling the great change. The process of the systematic transformation in Poland in biographical perspective. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 33–49.
Klimek, D. (2019). Instrumenty zarządzania przemysłem w pierwszych 10 latach transformacji gospodarczej w Polsce (1989–1999), Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 33(4), 63 –79.
Kohli, M. (2012). Biografia: relacja, tekst, metoda. W: Kaźmierska K. (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów. Kraków: Nomos, s. 125–135.
Kutyło, Ł. (2024). Od bycia umiejscowionym do utraty własnego miejsca w świecie. Studium przypadku, Acta Universitas Lodziensis. Folia Sociologica, 91, s. 125–142.
Kutyło, Ł. (2025). O życiowym błądzeniu i poszukiwaniach własnego miejsca-w-świecie na przykładzie kobiety w średnim wieku. Studium przypadku, Władza sądzenia, 28, s. 155–171.
Kutyło, Ł., Stolarski, R. (2025). W poszukiwaniu domu, którego nigdzie nie można odnaleźć. O nawracającej w ciągu życia niemożności zadomowienia się w świecie na podstawie narracji biograficznej bezdomnego mężczyzny, Przegląd Socjologii Jakościowej, 21(4), s. 56–73.
Parysek, J. J. (2004). The socio-economic and spatial transformation of Polish cities after 1989, Dela, 21, 109–119.
Richardson. W. J. (2003). Heidegger. Through Phenomenology to Thought. New York: Fordham University Press.
Riemann, G. (2006). An introduction to »doing biographical research, Historical Social Research, 31(3), s. 6–28.
Riemann, G. & Schütze, F. (1991). »Trajectory« as a basic theoretical concept for analyzing suffering and disorderly social processes. W: Maines D. R. (red.), Social organization and social process: essays in honor of Anselm Strauss. New York: De Gruyter, s. 333–357.
Rona-Tas, A., Guseva, A. (2018). Consumer Credit in Comparative Perspective, Annual Review Sociology, 44, 55–75.
Rokuszewska-Pawełek, A. (1996). Miejsce biografii w socjologii interpretatywnej. Program socjologii biografistycznej Fritza Schützego, ASK, 3(1), 37–54.
Sartre, J. (1998). Egzystencjalizm jest humanizmem. Warszawa: Wydawnictwo MUZA S.A.
Schütze, F. (1997). Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej, Studia socjologiczne, 1 (144), 11–56.
Schütze, F. (2012). Analiza biograficzna ugruntowana empirycznie w autobiograficznym wywiadzie narracyjnym. Jak analizować autobiograficzne wywiady narracyjne. W: Kaźmierska K. (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Analiza tekstów. Kraków: Nomos, s. 141–278.
Smith, J. A., Flowers, P., Larkin, M. (2022). Interpretative Phenomenological Analysis: Theory, Method and Research (2nd Edition). London: Sage Publications.
Wallace, C. (2002). Opening and closing borders: Migration and mobility in East-Central Europe, Journal of Ethnic and Migration Studies, 28(4), 603–625.
Wałęga, G., Wałęga, A. (2020). Over-indebted Households in Poland: Classification Tree Analysis, Soc Indic Res, 153, 561–584.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
