On post-truth and communication technologies in the era of late capitalism
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.26.03Keywords:
Rorty, post-truth, neopragmatism, technologyAbstract
This essay explores the phenomenon described by journalists as ‘post-truth’ against the backdrop of Richard Rorty’s neopragmatic concept of truth. An additional frame of reference involves a reflection on the technologies developed by consumerist societies of late capitalism that are controlling the conscious and unconscious rhythms of bodies and souls. In Rorty’s philosophy, truth turns out to be a derivative of pragmatic efficiency, or more precisely, the reconciliation of human beliefs and desires. It is by far the best definition of ‘post-truth.’ Such an approach undoubtedly raises concerns and objections. It gives the impression that the world is falling apart into increasingly smaller fragments that remain only relatively coherent. These separate ‘social worlds’ or ‘interpretive communities’ seem to be reduced to increasingly less stable elements. At the same time they are forming certain ethoi that produce their own alethourges, i.e. sets of procedures by means of which we create what we consider to be true. This is facilitated by the development of the internet, and in particular social media, which has opened up far-reaching possibilities for the controlling and modelling of consciousness. The development of artificial intelligence takes us to the uncanny valley. Engels’s dialectic between hand and tool fits ever more closely into the broader framework of the lord–bondsman dialectic. Therefore, ‘post-truth’ turns out to be an unintended consequence of pragmatism.
Downloads
References
Battele, J. (2007). Szukaj. Jak Google i konkurencja wywołali biznesową i kulturową rewolucję. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Berman, M. (2006). „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”. Rzecz o doświadczeniu nowoczesności. Kraków: Wydawnictwo Universitas.
Buczyńska-Garewicz, H. (2008). Prawda i złudzenie. Esej o myśleniu. Kraków: Wydawnictwo Universitas.
Bulira, W. (2007). Problem detotalizacji prawdy. Wokół Ágnes Heller ponowoczesnej perspektywy ponowoczesności, Principia 49/2007, 139–154.
Callois, R. (1973). Żywioł i ład. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Conway, Ph. (2017), Post-Truth, Complicity and International Politics. E-International Relations. Pobrane z: https://www.e-ir.info/2017/03/29/post-truth-complicity-and-international-politics/
D’Ancona, M. (2018). Postprawda. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Derrida, J. (1992). Pismo filozofii. Kraków: inter esse.
Derrida, J. (2004). Pismo i różnica. Warszawa: Wydawnictwo KR.
Deleuze, G., Guattari, F. (2015). Tysiąc plateau. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.
Dierksmeier C., Pirson M. (2009) Oikonomia versus Chrematistike: Learning from Aristotle about the future orientation of business management. Journal of Business Ethics, 88(3)/2009, 417–430, DOI:10.1007/s10551-009-0128-7. DOI: https://doi.org/10.1007/s10551-009-0128-7
Engels, F. (1949). Anty-Duhring. Warszawa: Książka i Wiedza.
Engels, F. (1979). Dialektyka przyrody. Warszawa: PWN.
Forstenzer, J. (2018). Something has cracked: Post-truth politics and Richard Rorty’s postmodernist bourgeois liberalism, Ash Center for Democratic Governance and Innovation Harvard Kennedy School. Pobrane z: https://ash.harvard.edu/files/ash/files/post-truth-politics-rorty.pdf
Foucault, M. (2018). Zło czynić, mówić prawdę: funkcja wyznania w sprawiedliwości. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Freud, Z. (1976). Poza zasadą przyjemności. Warszawa: PWN.
Gramsci, A. (1971). Selections from the Prison Notebooks of Antonio Gramsci. New York: International Publishers Co.
Guattari, P-F. (1996). Regimes, Pathways, Subjects. W: Gary Genosko (red.), The Guattari Reader (s. 95–108). Oxford: Blackwell Publishers Inc.
Gwóźdź, A. (red.). (2001). Widzieć, myśleć, być. Technologie mediów. Kraków: Universitas.
Jedlicki, J. (1996). Trzy wieki desperacji. Rodowód idei kryzysu cywilizacji europejskiej. Znak 1/1996, 10–15.
Kobylińska-Dehe, E. (2022). Tylko obcy może nas uratować: Freud i Niesamowite. wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, 1/2022, 5–29. Pobrane z: https://wunderblock.pl/wp-content/uploads/2021/12/wunderBlock-1-2022-Kobylińska.pdf
Kojève, A. (1999). Wstęp do wykładów o Heglu. Warszawa: Fundacja Aletheia.
Kroński, T. (1960). Rozważania wokół Hegla. Warszawa: PWN.
Kuźniarz, B. (2020). Król liczb. Szkice z metafizyki kapitalizmu. Warszawa: Fundacja Augusta Hrabiego Cieszkowskiego.
Lanchester, J. (2006). The Global Id. London Review of Books, 28 (2)/2006. Pobrane z: https://www.lrb.co.uk/the-paper/v28/n02/john-lanchester/the-global-id
Levi-Strauss, C. (1960). Smutek tropików. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Lyotard, J-F. (1993). Libidinal Economy. Bloomington: Indiana University Press.
Owidiusz (1995). Metamorfozy. Wrocław: Wydawnictwo Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Pobłocki, K. (2017). Kapitalizm. Historia krótkiego trwania. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.
Popper, K. (2006). Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie. Warszawa: PWN.
Reckwitz, A. (2020). The Society of Singularities. Cambridge: Polity Press.
Rorty, R. (1996). Relatywizm: odnajdywanie i tworzenie. W: J. Niżnik (red.). Habermas, Rorty, Kołakowski: stan filozofii współczesnej (s. 49–69). Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
Rorty, R. (1999). Obiektywność, relatywizm i prawda. Pisma filozoficzne.Tom.1. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Rorty, R. (2009). Przygodność, ironia i solidarność. Warszawa: Wydawnictwo WAB.
Rorty, R. (2013). Filozofia a nadzieja na lepsze społeczeństwo. Toruń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Rouvroy, A. (2020). Algorithmic Governmentality and the Death of Politics. An interview with Antoinette Rouvroy. Green European Journal, 27.03.2020. Pobrane z: https://www.greeneuropeanjournal.eu/algorithmic-governmentality-and-the-death-of-politics/
Rouvroy, A., Berns, T. (2013). Algorithmic governmentality and prospects of emancipation. Disparateness as a precondition for individuation through relationships? Réseaux, 177(1)/2013. Pobrane z: https://www.cairn-int.info/article-E_RES_177_0163--algorithmic-governmentality-and-prospect.htm DOI: https://doi.org/10.3917/res.177.0163
Scheler, M. (1997). Resentyment a moralność. Warszawa: Wydawnictwo „Czytelnik”.
Siemek, M. J. (2011). Wykłady z klasycznej filozofii niemieckiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Siemek, M. J. (2012). Wykłady z filozofii nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Stanford Encyclopedia of Philosophy, hasło: Aristotle. Pobrane z: https://plato.stanford.edu/entries/aristotle/
Stiegler, B. (1998). Technics and Time, 1: The Fault of Epimetheus. Stanford, CA: Stanford University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9781503616738
Stiegler, B. (2014). Symbolic Misery. The Hyper-industrial Epoch. Cambridge: Polity Press.
Stiegler, B. (2016). Karnawał nowego „siecioekranu”: od hegemonii do izonomii. Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej,16/2016. DOI: 10.36854/widok/2016.16.693. Pobrane z: https://www.pismowidok.org/pl/archiwum/2016/16-cyfrowe-mroki/karnawal-nowego-siecioekranu-od-hegemonii-do-izonomii DOI: https://doi.org/10.36854/widok/2016.16.693
Szahaj, A. (2002). Ironia i miłość. Neopragmatyzm Richarda Rorty’ego w kontekście sporu o postmodernizm. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego sp. z o. o.
Tesich, S. (1992). A Government of Lies. Pobrane z: https://www.thefreelibrary.com/A+government+of+lies.-a011665982
Tomasz z Akwinu św. (1998). O synderezie. Człowiek w Kulturze, 11/1998, 251–271.
Wallace, D. F. (2016). E Unibus Pluram. W: Tegoż. Rzekomo fajna rzecz, której nigdy więcej nie zrobię. Eseje i rozważania (s. 35–123). Warszawa: Wydawnictwo WAB.
Wodziński, C. (2003). Archeologia sacrum. O książce Joanny Tokarskiej-Bakir Obraz osobliwy, Principia 34/2003, 17–28, Pobrane z: https://ejournals.eu/czasopismo/principia/artykul/archeologia-sacrum-o-ksiazce-joanny-tokarskiej-bakir-obraz-osobliwy
Wodziński, C. (1994). Heidegger i problem zła. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Zuboff, S. (2020). Wiek kapitalizmu inwigilacji. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Žižek, S. (2001). Wzniosły obiekt ideologii. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Žižek, S. (2010). A permanent economic emergency. New Left Review 64/2010, Pobrane z: https://newleftreview.org/issues/ii64/articles/slavoj-zizek-a-permanent-economic-emergency
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
