Czy rozwój infrastruktury społecznej wystarczy do wzrostu kapitału społecznego i aktywizacji polskiej wsi?

Ryszard Kamiński

doi:10.18778/0208-600X.44.12

Autor

Ryszard Kamiński Zakład Socjologii Wsi, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Polska Akademia Nauk Warszawa

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.44.12

Słowa kluczowe:

rozwój wsi, infrastruktura społeczna, kapitał społeczny na obszarach wiejskich, jakość życia na wsi

Abstrakt

Stan infrastruktury społecznej i jego znaczenie dla jakości życia mieszkańców wsi stanowią tradycyjnie obszar marginalny wobec głównych działań rozwojowych. Niska jakość infrastruktury społecznej należy z pewnością do czynników marginalizacji obszarów wiejskich. Po integracji z Unią Europejską pojawiły się szanse na realizację tysięcy projektów w obszarze infrastruktury społecznej. Powstają jednak pytania: Czy wielkie inwestycje w infrastrukturę społeczną będą miały znaczenie dla budowania kapitału społecznego wsi? Czy unijne programy finansujące budowę infrastruktury społecznej przyczyniają się do tworzenia kapitału społecznego polskiej wsi? Coraz większe znaczenie ma aktywizacja lokalnych społeczności i spowodowanie, aby przejęły one odpowiedzialność za miejsce, w którym żyją.

Bibliografia

Bertrand A. L., Wierzbicki Z. T. (1970), Socjologii wsi w Stanach Zjednoczonych: stan i tendencje rozwojowe, Ossolineum, Wrocław.

Bukraba-Rylska I. (2005), O złośliwości i przewrotności socjologa, [w:] I. Bukraba-Rylska, Na temat wsi i socjologii wsi, IRWiR PAN, Warszawa, s. 103‒183.

Coleman J. S. (1990), Foundations of Social Theory, The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge (MA)‒London (England).

Diagnoza społeczna – warunki i jakość życia Polaków (2009, 2011), J. Czapiński, T. Panek (red.), Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa, raporty z lat 2009, 2011.

European Social Survey (2006), http://www.europeansocialsurvey.org, 9.08.2013.

Fukuyama F. (1997), Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Giza-Poleszczuk A. (2000), Przestrzeń społeczna, [w:] A. Giza-Poleszczuk, M. Marody, A. Rychard, Strategie i system. Polacy w obliczu zmiany społecznej, IFiS PAN, Warszawa, s. 97‒101.

Gliński P. (2002), Podstawowe słabości – niektóre sukcesy trzeciego sektora, [w:] Samoorganizacja społeczeństwa polskiego: trzeci sektor, P. Gliński, B. Lewenstein, A. Siciński (red.), Wydawnictwo IFIS PAN, Warszawa, s. 245‒250.

Gumkowska M., Herbst J. (2006), Podstawowe fakty o organizacjach pozarządowych – raport z badania 2005, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa.

Herbst J. (2009a), Inny trzeci sektor. Organizacje pozarządowe na terenach wiejskich, [w:] Wiejskie organizacje pozarządowe, M. Halamska (red.), IRWiR PAN, Warszawa, s. 33‒79.

Herbst J. (2009b), Wieś obywatelska, [w:] Polska wieś 2008. Raport o stanie wsi, J. Wilkin, I. Nurzyńska (red.), Fundacja na Recz Polskiego Rolnictwa, Warszawa, s. 159‒179.

Kaleta A. (1992), Podstawowe założenia odnowy obszarów wiejskich Europy, [w:] M. Wieruszewska (red.), Odnowa wsi. Między mitem a nadzieją, Polska Akademia Nauk. Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Warszawa, s. 5‒17.

Kamiński R. (2007), Odnowa wsi i Leader – komplementarność metod rozwoju obszarów wiejskich, [w:] Odnowa wsi w integrującej się Europie, M. Kłodziński, M. Błąd, R. Wilczyński (red.), IRWiR PAN, Warszawa, s. 160‒175.

Kamiński R. (2008), Aktywność społeczności wiejskich. Lokalne inicjatywy organizacji pozarządowych, IRWiR PAN, Warszawa.

Kamiński R. (2011), Oddolnie czy odgórnie – jak program LEADER wpływa na społeczności wiejskie?, [w:] Między interakcją a interwencją. Lokalne grupy działania w społecznościach wiejskich, I. Bukraba-Rylska (red.), Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa.

Kamiński R. (2013), Aktywnie i optymistycznie ‒ czyli przypadek Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Olszewki i Lubaszcza, [w:] Projekt Dobry Start Centra wspierania i informacji organizacji pozarządowych na obszarach wiejskich, „Biuletyn”, nr 4, (Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich, Warszawa), s. 17‒20.

Kamiński R., Lewandowski Z., Olszewski A. (2009), Fundusz sołecki – jak dobrze wydać nasze pieniądze, Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów, Konin, s. 7‒17.

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010‒2020. Regiony, miasta, obszary wiejskie (2010), Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa.

Kurczewski J. (2003), Lokalne społeczeństwa obywatelskie, [w:] Lokalne społeczności obywatelskie, J. Kurczewski (red.), ISNS UW, Warszawa, s. 261‒280.

Palonka K. M. (1992), Stan i zróżnicowanie przestrzenne infrastruktury społecznej na wsi, IRWIR PAN, Warszawa, s. 113‒129.

Podoski K. (1975), Infrastruktura społeczna na wsi (stan i problemy rozwoju), „Wieś i Rolnictwo”, nr 1, s. 21‒27.

Polska 2030. Wyzwania Rozwojowe (2010), Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Warszawa.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007‒2013 (2007), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa.

Raport o rozwoju społecznym Polska 2000. Rozwój obszarów wiejskich (2000), K. Gorlach (red.), UNDP, Warszawa.

Sektorowy Program Operacyjny „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004‒2006” (2003), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa.

Seręga Z. (2006), Nieufni klienci demokracji. Atrofia kapitału społecznego wspólnot lokalnych w Polsce dzisiejszej doby, [w:] Jednostkowe i społeczne zasoby wsi, K. Szafraniec (red.), IRWiR PAN, Warszawa, s. 109‒122.

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011‒2020 (2011), Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warszawa.

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012‒2020 (2012), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa.

Trutkowski C., Mandes S. (2005), Kapitał społeczny w małym mieście, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa.

Ustawa o z dnia 20 lutego 2009 r. funduszu sołeckim (2009), DzU, nr 52, poz. 420.

Wieruszewska M. (2002), Społeczność wiejska ‒ podstawy samoorganizacji, [w:] M. Wieruszewska (red.), Samoorganizacja w społecznościach wiejskich. Przejawy, struktury, zróżnicowania, IRWiR PAN, Warszawa, s. 12‒81.

Wieruszewska M. (red.) (2002), Samoorganizacja w społecznościach wiejskich. Przejawy, struktury, zróżnicowania, IRWiR PAN, Warszawa.

Witryna Wiejska [2009], http://ww.org.pl/strona.php?p=2549, http://www.witrynawiejska.org.pl, 9.08.2013.

Wskaźniki monitorowania. Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2008‒2020 (2010), Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, marzec.

Wypowiedzi uczestników konferencji „Wiejska Polska” (2012), Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów, ogólnopolskie spotkanie sołtysów, Licheń 26 i 27 maja.