„Ten żył zdrowo, a ten żył choro”. O rozumieniu zdrowia i ruchu przez dzieci

Ewa Maciejewska-Mroczek

doi:10.18778/0208-600X.65.05

Authors

Ewa Maciejewska-Mroczek Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet Warszawski, ul. Żurawia 4, 00-503 Warszawa

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.65.05

Keywords:

child, sport, body, childhood studies, new sociology of childhood

Abstract

This text presents the results of a research project conducted with children aged 8–11, and shows how children understand various aspects of health or healthy lifestyles. Physical activity and sport are, according to children, among the most important elements in healthy lifestyle. What is important here is the moral value ascribed to these activities. One who „runs, rides a bike, swims”, almost automatically becomes not only healthy, but also moral. An opposite attitude is not only lack of health, but also poor moral conduct (eg. addictions). In the children’s narratives such concepts as „good” and „healthy” were used interchangeably. While children present ambivalent attitudes towards various requirements of modern healthy lifestyles, physical activity and sport are positively valued areas. Children defined activity as not only „good”, meaning healthy, but also satisfactory. In the opinions of children, physical activity and sport can take place in various spaces, and practitioning them goes in line with their concept of a child.

References

Alderson P. (2008), Children as researchers. Participation rights and research methods, [w:] P. Christensen, A. James (eds.), Research with children: Perspectives and practices, Routledge, Abington, New York.

Alderson P., Morrow V. (2011), The ethics of research with children and young people: A practical handbook, SAGE, London, Thousand Oaks, New Delhi. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446268377

Balen R. et al. (2006), Involving children in health and social research: “Human becomings” or “active beings”?, “Childhood”, vol. 13, s. 29–48. DOI: https://doi.org/10.1177/0907568206059962

Blaxter M. (2008), Zdrowie, przekł. M. Okła, Wydawnictwo Sic!, Warszawa, s. 10–32.

Boni Z. (2016), Children and food in Warsaw. Negotiating feeding and eating [niepublikowana praca doktorska obroniona w SOAS, University of London].

Boni Z. (2017), It’s safe: Food as a way of expression for children in Warsaw, “Children’s Geographies”, s. 1–12, https://doi.org/10.1080/14733285.2017.1319045. DOI: https://doi.org/10.1080/14733285.2017.1319045

Boni Z. (2018), Zdrowe jedzenie, jedzenie zdrowia. Negocjowanie norm i praktyk, [w:] M. Radkowska-Walkowicz, M. Reimann (red.), Dzieci i zdrowie. Wstęp do childhood studies, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 172–195.

Buckingham D. (2011), The material child. Growing up in the material culture, Polity Press, Cambridge, Malden.

Christensen P., Prout A. (2002), Working with ethical symmetry in social research with children, “Childhood”, vol. 9, s. 477–497.

Ciesielska M. (2007), Janusz Korczak o dziecku i jego zdrowiu (wybór tekstów), [w:] J. Bińczycka (red.), Prawo dziecka do zdrowia, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, s. 71–98.

Clark C. D. (2011), In a younger voice: Going children’s qualitative research, Oxford University Press, Oxford.

Cook D. T. (2004), The commodification of childhood. The children’s clothing industry and the rise of the child consumer, Duke University Press, Durham, DC. DOI: https://doi.org/10.1215/9780822385431

Crawford R. (1980), Healthism and the medicalisation of everyday life, “International Journal of Health Services”, vol. 7 (4), s. 365–388.

Czerpaniak-Walczak M. (2007), Prawo dziecka do rozwoju, [w:] J. Bińczycka (red.), Prawo dziecka do zdrowia, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, s. 131–148.

Diasio N. (2018), Wytwarzanie ciała dziecka. Rola kultury materialnej, [w:] M. Radkowska-Walkowicz, M. Reimann (red.), Dzieci i zdrowie. Wstęp do childhood studies, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 103–137.

Dworkin R. (2000), The New Gospel of health, “The Public Interest”, vol. 141, s. 77–90.

Dzwonkowska-Godula K. (2016), Stosunek młodych ludzi do własnego zdrowia a ideologia healthizmu, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 58, s. 25–46. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.58.02

Elden S. (2013), Inviting the messy: Drawing methods and children’s voices, “Childhood”, vol. 20, s. 66–81.

Foucault M. (2009), Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, przeł. T. Komendant, Aletheia, Warszawa.

James A., James A. (2008a), Changing childhood in the UK: Reconstructing discourses of “risk” and “protection”, [w:] A. James, A. James (eds.), European childhoods: Cultures, politics, and childhoods in Europe, Macmillan Palgrave, Hampshire, New York. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230582095_6

James A., James A. (2008b), Key concepts in childhood studies, SAGE, Los Angeles.

James A., Jenks Ch., Prout A. (1998), Theorizing childhood, Polity Press, London.

Jenks Ch. (1996), Childhood, Routledge, New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203129241

Korczak J. (1925), Podwórko internatu, „Opieka nad Dzieckiem”, nr 3, s. 140.

Lee N. (2001), Childhood and society. Growing up in an age of uncertainty, Open University Press, Buckingham, Philadelphia.

Lee N. (2005), Childhood and human value: Development, separation, and separability, Open University Press, Maidenhead, Berkshire.

Maciejewska-Mroczek E. (2017), O roli zabawy w badaniach antropologiczno-kulturowych, [w:] B. Bilewicz-Kuźnia (red.), Zabawa i zabawka. Konteksty, wartość, znaczenia, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 97–112.

Maciejewska-Mroczek E. (2018), Badanie grupowe z udziałem dzieci: Aspekty etyczne i praktyczne, [w:] M. Radkowska-Walkowicz, M. Reimann (red.), Dzieci i zdrowie. Wstęp do childhood studies, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 35–60.

Maciejewska-Mroczek E., Reimann M. (2016), Jak zgadzają i nie zgadzają się dzieci. O (nie)równowadze sił i świadomej zgodzie w badaniach z dziećmi, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. XII, nr 4, s. 42–55.

Maciejewska-Mroczek E., Reimann M. (2017), Kodeks dobrych praktyk w badaniach z dziećmi. O potrzebie tworzenia zasad prowadzenia badań z udziałem dzieci, „Miscellanea Anthropologica et Sociologica”, t. 18, s. 11–23.

Radkowska-Walkowicz M. (2016), Telewizja, słodycze i zdrowie. O sprawczości dzieci i napięciach w praktykach życia codziennego w kontekście programów promocji zdrowia, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 58, s. 119–133.

Radkowska-Walkowicz M. (2018), Termoaktywna bielizna, waleczne limfocyty i podróże w nieznane, czyli o ciele i zdrowiu w książkach dla dzieci, [w:] M. Radkowska-Walkowicz, M. Reimann (red.), Dzieci i zdrowie. Wstęp do childhood studies, Oficyna Naukowa, Warszawa, s. 225–251.

Schilling Ch. (2004), Educating bodies: Schooling and the construction of society, [w:] J. Evans, B. Davies, J. Wright (eds.), Body knowledge and control. Studies in the sociology of physical education and health, Routledge, London, New York.

Schilling Ch. (2010), Socjologia ciała, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Skår M., Krogh E. (2009), Changes in children’s nature-based experiences near home: From spontaneous play to adult-controlled, planned and organised activities, “Children’s Geographies”, vol. 7 (3), s. 339–354.

Smolińska-Theiss B. (2007), Odkrywcy, nauczyciele i strażnicy praw dziecka, [w:] J. Bińczycka (red.), Prawo dziecka do zdrowia, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, s. 61–70.

Stanisz A. (2013), Rodzina made in Poland. Antropologia pokrewieństwa i życia rodzinnego, Agata Stanisz, Poznań.

Wróblewski M. (2016), Nowe szaty healthizmu. Self-tracking, neoliberalizm i kapitalizm kognitywny, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 58, s. 5–23. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.58.01

Zigon J. (2007), Moral breakdown and the ethical demand. A theoretical framework for an anthropology of moralities, “Anthropological Theory”, vol. 7 (2), s. 131–150. DOI: https://doi.org/10.1177/1463499607077295

Zigin J. (2009), Within a range of possibilities. Morality and ethics in social life, “Ethnos”, vol. 74 (2), s. 251–276.