Inequalities in health status between men and women in the context of sex and gender
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.39.03Keywords:
sex, gender, masculinity, femininity, health behaviours, health-threatening behaviours, anti-health behavioursAbstract
Recognising sex as one of the important determinants of inequalities between the health of men and women an attention should be paid to two types of dependencies. The first dependency will match the diversification resulting from biological reasons, the second from the socio-cultural ones. Apart from biological reasons arising from sex, inequalities in health between men and women also result from different patterns of behaviour within the social roles, different lifestyles and diversified attitudes towards health and illness, which in turn are conditioned by a wide variety of socio-cultural factors, among which the important role is played by sex stereotypes. Different ways of socialising boys and girls into marriage, family and professional roles, a different kind of social bonds characterising women and men, as well as different personality traits considered typically ‘feminine’ or ‘masculine’ have a direct impact on the positions of both sexes in social stratification. Education, access to employment, occupation or income further differentiate significantly attitudes toward health and illness. Gender is already shaped during the course of early socialisation and it is supported by social structure, hence the cultural patterns in relation to femininity and masculinity that become apparent in many spheres of social life, also apply to the practice of health behaviours, health-threatening or anti-health behaviours. Men and women have a different approach to health care, preventive care, health-threatening or anti-health behaviours. Sex stereotypes significantly influence the somatic and mental health of women and men.
References
Abraham S., Llewellyn-Jones D. (1995), Anoreksja, bulimia, otyłość, Warszawa: PWN.
Beskid L., Milic-Czerniak R., Sufin Z. (1995), Polacy a nowa rzeczywistość ekonomiczna, Warszawa: IFiS PAN.
Bordo S. (1993), Unbearable Weight. Feminism, Western Culture, and the Body, Berkley: University of California Press.
Cierpiałkowska L., Ziarko M. (2010), Psychologia uzależnień – alkoholizm, Warszawa: PWN.
Czapiński J. (2005), Cechy osobowości i styl życia, [w:] Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczna 2005. Warunki i jakość życia Polaków, Warszawa: vizja Press & IT.
Deaux K., Lewis L. (1984), The Structure of Gender Stereotypes. Interrelationships among Components and Gender Label, „Journal of Personality and Social Psychology”, vol. 46. DOI: https://doi.org/10.1037//0022-3514.46.5.991
Doyal L. (1995), What Makes Women Sick. Gender and Political Economy of Health, London: Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-24030-2
Ettorre E. (1992), Women and Substance Abuse, New York: Rutgers University Press. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-22252-0
Ettorre E. (1997), Womenand Alcohol. A Private Pleasure or Public Problem?, London: Women’s Press.
Fairburn C. G., Beglin S. J. (1990), Studies of the Epidemiology of Bulimia Nervosa, „American Journal of Psychiatry”, vol. 147. DOI: https://doi.org/10.1176/ajp.147.4.401
Frąckowiak-Sochańska M. (2009), Preferencje ładów normatywnych w postawach kobiet wobecwartości w Polsce na przełomie XX i XXI wieku, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Giddens A. (2004), Socjologia, Warszawa: PWN.
Goldbloom D. S., Garfinkel P. E. (1993), Anorexia Nervosa and Bulimia Nervosa – Diagnosticissues and Factors, [w:] Kennedy S. H. (ed.), Handbook of Eating Disorders, Toronto: University of Toronto.
Helgeson v. S. (1995), Masculinity, Men’s Roles, and Coronary Heart Disease, [w:] Sabo D., Gordon D. F. (eds.), Men’s Health and Illness, Thousand Oaks: Sage. DOI: https://doi.org/10.4135/9781452243757.n4
Holzer J.Z. (2003), Demografia, Warszawa: PWE.
Hu Y., Goldman N. (1990), Mortality Differentials by Marital Status: An International Comparison, „Demography”, vol. 27. DOI: https://doi.org/10.2307/2061451
Jarosz M. (1997), Samobójstwo, Warszawa: PWN.
Królikowska S. (2001), Wizerunek kobiety w prasie kobiecej na przykładzie „Twojego Stylu”, [w:] Kotlarska-Michalska A. (red.), Wizerunki kobiet, Poznań: Wyd. Nauk. WSzNHi Dz.
Leary M. R. (1999), Wywieranie wrażenia na innych. O sztuce autoprezentacji, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Mały rocznik statystyczny Polski (2011), Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych.
Mandal E. (2000), Podmiotowe i interpersonalne konsekwencje stereotypów związanych zpłcią, Katowice: Wyd. UŚ.
Mandal E. (2003), Kobiecość i męskość. Popularne opinie a badania naukowe, Warszawa: Żak.
Melosik Z. (1996), Tożsamość, ciało i władza, Poznań–Toruń: Edytor.
Oakley A. (1972), Sex, Gender and Society, London: Temple Smith.
Oakley A. (1981), Subject Women, Oksford: Martin Robertson.
Ostrowska A. (1980), Problemy zdrowia i opieki lekarskiej w opiniach społeczeństwa polskiego, Warszawa: OBOP.
Ostrowska A. (1999), Styl życia a zdrowie. Z zagadnień promocji zdrowia, Warszawa: IFiS PAN.
Renzetti C., Curran D. (2005), Mężczyźni, kobiety i społeczeństwo, Warszawa: PWN.
Rocznik demograficzny (2010), Warszawa: GUS.
Rogucka E. (1997), Społeczne uwarunkowania przedwczesnej umieralności ludności dorosłej inadumieralność mężczyzn w Polsce, [w:] Kolbuszewski J. (red.), Problemy współczesnejtanatologii, Wrocław: WTN.
Russo N., Green L. (2002), Kobiety a zdrowie psychiczne, [w:] Wojciszke B. (red.), Kobiety i mężczyźni: odmienne spojrzenia na różnice, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Ryczek J. (2006), Piękno w kulturze ponowoczesnej, Kraków: Rabid.
Slany K., Kluzowa K. (2004), Kształtowanie systemu wartości jako kierunek działań politykiludnościowej, [w:] Graniewska D. (red.), Sytuacja rodzin i polityka rodzinna w Polsce. Uwarunkowania demograficzne i społeczne, Warszawa: IPiSP.
Slany K., Struzik J., Wojnicka K. (red.), (2011), Gender w społeczeństwie polskim, Kraków: Nomos.
Sonenstein F. L. (1999), Teenage American Males: Growing Up with Risk, „Scientific American”, vol. 10.
Stillion J. M. (1995), Premature Death among Males, [w:] Sabo D., Gordon D. F. (red.), Men’s Health and Illness, Thousand Oaks: Sage.
Szacka B. (2011), Gender i płeć, [w:] Slany K., Struzik J., Wojnicka K. (red.), Gender w społeczeństwie polskim, Kraków: Nomos.
Sztompka P. (2002), Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków: Znak. Taranowicz I. (2010), Zdrowie i sposoby radzenia sobie z jego zagrożeniami. Analizasocjologiczna, Wrocław: Arboretum.
Titkow A. (1983), Zachowania i postawy wobec zdrowia i choroby, Warszawa: PWN.
Titkow A., Duch-Krzystoszek D., Budrowska B. (2004), Nieodpłatna praca kobiet. Mity, realia, perspektywy, Warszawa: IFiS PAN.
Tobiasz-Adamczyk B. (1999), Uwarunkowania stanu zdrowia kobiet starszych wiekiem, „Promocja Zdrowia. Nauki Społeczne i Medycyna”, t. 16.
Tobiasz-Adamczyk B. (2000), Wybrane elementy socjologii zdrowia i choroby, Kraków: Wyd UJ.
Trwanie życia w 2010 roku (2011), Informacje i opracowania statystyczne, Warszawa: GUS, Zakład Wydawnictw Statystycznych.
Waldron I. (1995), Contributionsof Changing Gender Differences in Behavior and Social Roles to Changing Gender Differences in Morality, [w:] Sabo D., Gordon D. F. (eds.), Men’s Health and Illness, Thousand Oaks: Sage. DOI: https://doi.org/10.4135/9781452243757.n2
Wilsnack S. C., Wilsnack R. W., Hiller-Sturmhofel S. (1997), Jak piją kobiety? Epidemiologie picia alkoholu oraz picia problemowego wśród kobiet, [w:] Ślósarska M. (red.), Kobiety i alkohol, Warszawa: PARPA.
Wolska M. (1999), Zaburzenia odżywiania w perspektywie kulturowej i społecznej, [w:] Józefik B. (red.), Anoreksja i bulimia psychiczna. Rozumienie i leczenie zaburzeń odżywiania się, Kraków: Wyd UJ.
Zatoński W. (1996), DlaczegoPolacy, szczególnie mężczyźni żyją krócej?, [w:] Dlaczego polscy mężczyźni umierają tak wcześnie?, Warszawa: Kancelaria Prezydenta RP.
CBOS (1991), Opinia publiczna o paleniu tytoniu i jego skutkach, Warszawa.
CBOS (1996), Polacy i papierosy. Czy restrykcyjne prawo jest skuteczne?, Warszawa.
CBOS (2000), Nawyki żywieniowe i upodobania kulinarne Polaków, Warszawa.
CBOS (2001), Troska o sprawność fizyczną – sport, rekreacja i rehabilitacja, Warszawa.
CBOS (2003a), Stosunek do własnego ciała – ideał pięknej kobiety i przystojnego mężczyzny, Warszawa.
CBOS (2003), O aktywności fizycznej Polaków, Warszawa.
CBOS (2004), Wartości życiowe, Warszawa.
CBOS (2005), Upodobania kulinarne, nawyki żywieniowe i zachowania konsumenckie Polaków, Warszawa.
CBOS (2006), Kobiety i mężczyźni o podziale obowiązków domowych, Warszawa.
CBOS (2007), Postawy wobec wybranych substancji psychoaktywnych, Warszawa.
CBOS (2008), Postawy wobec palenia papierosów, Warszawa.
CBOS (2010a), Postawy wobec alkoholu, Warszawa.
CBOS (2010), Zachowania i nawyki żywieniowe Polaków, Warszawa.
CBOS (2011), Postawy wobec palenia papierosów, Warszawa.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
