Bezpieczeństwo narodowe zracjonalizowane? Refleksyjne wyznaczanie granic polityczności.

Piotr Pieńkowski

doi:10.18778/0208-600X.46.02

Authors

Piotr Pieńkowski Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Społecznych, Instytut Socjologii, Zakład Socjologii Ogólnej

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.46.02

Keywords:

national security, risk society, reflexive modernisation, political, rationality

Abstract

The aim of this paper is to analyse the contradiction between the political issues of the national security, and its rationalisation, related primarily to the process of the reflexive modernisation and transformation into (world) risk society. Theoretical perspective adopted here includes three components. These are: the theory of reflexive modernisation (A. Giddens, U. Beck, S. Lash), the theory of politics Ch. Mouffe (as a continuation of the classical theory of C. Schmitt) and theories of security adapted to the demands of sociology. Analysis is picked up in four steps: analysing the political nature of national security, indicating conflicts over security (agonistic and antagonistic, internal and external, as well as reflexive self-threats); identifying the actors of the late modernity, relevant for security issues; pointing to the cultural conditions of the mechanisms for definition of the limits of the political. Paper concludes with a summary.

References

Beck U. (2004), Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Beck U. (2005), Władza i przeciwwładza w epoce globalnej. Nowa ekonomia polityki światowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Beck U., Grande E. (2009), Europa kosmopolityczna, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Beck U., Giddens A., Lash S. (2009), Modernizacja refleksyjna, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Beck U. (2012), Społeczeństwo światowego ryzyka. W poszukiwaniu utraconego bezpieczeństwa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Bolechów B. (2012), Polityka antyterrorystyczna w świetle badań nad terroryzmem, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Chmaj M., Żmigrodzki M. (2001), Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Cichocki P. (2005), Konteksty społeczeństwa ryzyka, Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Czaputowicz J. (2003), Kryteria bezpieczeństwa międzynarodowego państwa – aspekty teoretyczne, [w:] Dębski S., Górka-Winter B. (red.), Kryteria bezpieczeństwa międzynarodowego państwa, Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.

Drałus D. (2012), Esencjalizm w koncepcji polityczności Carla Schmitta, [w:] Czajowski A., Sobkowiak L. (red.), Polityka i polityczność. Problemy teoretyczne i metodologiczne, Wrocław: Wrocławskie Wydawnictwo Naukowe Atla 2.

Dybel P., Wróbel Sz. (2008), Granice polityczności. Od polityki emancypacji do polityki życia, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Fijałkowski Ł. (2012), Teoria sekurytyzacji i konstruowanie bezpieczeństwa, „Przegląd Strategiczny”, nr 1. DOI: https://doi.org/10.14746/ps.2012.1.10

Fukuyama F. (2009), Koniec historii, Kraków: Wydawnictwo Znak.

Giddens A. (2004), Poza lewicą i prawicą, Poznań: Wydawnictwo Zysk i s-ka.

Giddens A. (2012), Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Jabłoński A. (2012), Polityka. Teoretyczna ewolucja pojęcia, [w:] Czajowski A., Sobkowiak L. (red.), Polityka i polityczność. Problemy teoretyczne i metodologiczne, Wrocław: Wrocławskie Wydawnictwo Naukowe Atla 2.

Jakubczak R. i in. (red.) (2006), Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku: wyzwania i strategie, Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona.

Kühn F. (2013), Post-Interventionist Zeitgeist: The Ambiguity of Security Policy, [w:] Kümmel G., Giegerich B. (eds.), The Armed Forces: Towards a Post-Interventionist Era?, Wiesbaden: Springer Fachmedien. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-658-01286-1_2

Mouffe Ch. (2005), Paradoks demokracji, Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP we Wrocławiu.

Mouffe Ch. (2008), Polityczność. Przewodnik krytyki politycznej, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Mouffe Ch. (red.) (2011), Carl Schmitt. Wyzwanie polityczności, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Ryszka F. (1985), Państwo stanu wyjątkowego: rzecz o systemie państwa i prawa Trzeciej Rzeszy, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Waltz K. (2010), Struktura teorii stosunków międzynarodowych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Zagórski Z. (2009), Struktura społeczeństwa transformacji postkomunistycznej w Polsce. Wybrane aspekty podmiotowości „spóźnionego” społeczeństwa narodowo-obywatelskiego, [w:] Gołdyka L., Zelek A. (red.), Dwie dekady polskiej transformacji. Gospodarka – Społeczeństwo – Polityka, Szczecin: Wydawnictwo Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu w Szczecinie.

Zięba R. (1997), Kategoria bezpieczeństwa w nauce o stosunkach międzynarodowych, [w:] Bobrow D. B., Haliżak E., Zięba R. (red.), Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.