Amerykańskie filmy wojenne. Furia Davida Ayera jako mitologizacja wojny i żołnierzy
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.73.02Słowa kluczowe:
wojna, mit, kultura popularna, bohater filmuAbstrakt
Zarówno popkultura, jak i nowoczesne kino hollywoodzkie są przeznaczone głównie do rozrywki. Amerykańskie filmy wojenne nie są wolne od tego imadła. Badacz kultury powinien unikać w takich filmach prób odnajdywania ukrytych symboli, mitów i przebłysków znaczeń z odległej kultury tradycyjnej. Współczesne popularne mitologie nie reprezentują tego samego mitycznego wzorca, o którym pisał Eliade. Kultura popularna składa się z idei na różne tematy, zapożyczeń, cytatów i fragmentów znaczeń, wszystko to splecione razem. Jednak, moim zdaniem, Furia wykracza poza popkulturę i rozrywkę. Istnieją dobre amerykańskie filmy wojenne, które nie są bezmyślnymi zapożyczeniami ani kalkami niedbale sklejonych kawałków popkultury. Można na nie spojrzeć i znaleźć pewne kulturowe tropy i motywy znane specjalistom od nauk humanistycznych, takie jak podróż inicjacyjna, symboliczny język odwiecznych mitów czy archetypowe postacie bohaterów kultury, oczywiście w wersji przekształconej przez kulturę popularną. Celem mojego artykułu jest zatem analiza filmu Davida Ayera z perspektywy badacza kultury, który w tym filmowym dziele poszukuje kulturowych tropów i źródeł mitu bohatera wojennego.
Bibliografia
Anderson T. (2017), Tygrys. Legendarny czołg, transl. G. Siwek, Wydawnictwo RM, Warszawa.
Caillois R. (1959), Man and the Sacred, transl. M. Barash, The Free Press, Glencoe.
Cooper B.Y. (1998), Death Traps: The Survival of an American Armored Division in World War II, Presidio Press, Novato.
Forstner D. (1990), Świat symboliki chrześcijańskiej, transl. W. Zakrzewska, P. Pachciarek, R. Turzyński, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa.
Gennep A. (2006), Obrzędy przejścia, transl. B. Biały, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.
Ghiglieri M.P. (2001), Ciemna strona człowieka, transl. A. Tanalska-Dulęba, Wydawnictwo CiS, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa.
Howard M. (2007), Wojna w dziejach Europy, transl. T. Rybowski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław.
Kępiński M. (2006), Mit, symbol, historia, tradycja – Gombrowicza gry z kulturą, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Kępiński M. (2012), Podróż w ciemności: kulturowe obrazy wojny, Interdyscyplinarny Zespół Badania Wsi Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Kłoskowska A. (1980), Kultura masowa. Krytyka i obrona (2nd edition), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Kowalski P. (1998), Leksykon – znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie, Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa–Wrocław.
Kowalski P. (2002), Odyseje nasze byle jakie: droga, przestrzeń i podróżowanie w kulturze współczesnej, Wydawnictwo ATLA 2, Wrocław.
Kowalski P. (2004), Popkultura i humaniści: daleki od kompletności remanent spraw, poglądów i mistyfikacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Lasch Ch. (2015), Kultura narcyzmu: amerykańskie życie w czasach malejących oczekiwań, transl. G. Ptaszek, A. Skrzypek, Wydawnictwo Akademickie Sedno, Warszawa.
Littell J. (2009), Suche i wilgotne: krótka wyprawa na terytorium faszysty, transl. M. Kamińska-Maurugeon, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Merridale C. (2007), Wojna Iwana: Armia Czerwona 1939–1945, transl. K. Bażyńska-Chojnacka, P. Chojnacki, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań.
Propp W. (1976), Morfologia bajki, transl. W. Wojtyga-Zagórska, Książka i Wiedza, Warszawa.
Propp W. (2003), Historyczne korzenie bajki magicznej, transl. J. Chmielnik, Wydawnictwo KR, Warszawa.
Strinati D. (1998), Wprowadzenie do kultury popularnej, transl. W. Burszta, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
Sulima R. (1985), Folklor i literatura: szkice o kulturze i literaturze współczesnej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.
Theweleit K. (2015), Męskie fantazje, transl. M. Falkowski, M. Herer, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Zwoliński A. (2003), Wojna. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo WAM, Kraków.
Żygulski K. (1973), Bohater filmowy, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa.
https://en.wikipedia.org/wiki/Fury_(2014_film) (accessed 3.04.2018).
https://en.wikipedia.org/wiki/Lafayette_G._Pool (accessed 11.04.2018).
https://furymovie.fandom.com/wiki/Fury_Script (accessed 10.08.2019).
https://www.goodreads.com/work/quotes/81633-ivan-s-war-life-and-death-in-the-red-army-1939-1945 (accessed 9.07.2019).
https://www.twocentsforcharity.org/about-face (accessed 20.08.2019).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
