Ubiór seniorów funkcjonujących w „młodniejącym” społeczeństwie polskim. Perspektywa kobiet i mężczyzn w starszym wieku
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.72.03Słowa kluczowe:
ubiór, senior, porządek ubioru, Polska Rzeczpospolita Ludowa, „młodniejące” społeczeństwoAbstrakt
Funkcjonowanie w warunkach „młodniejącego” społeczeństwa, jak też spuścizna czasów PRL i panujących wówczas zasad ubioru, mogą warunkować sposób ubierania się współczesnych seniorów. Niniejszy artykuł stanowi analizę tego zagadnienia, osadzonego w kontekście genderowym, gdyż opisywany w tekście porządek ubioru (the age ordering of clothes) w odmienny sposób dotyczy kobiet i mężczyzn. Podstawą prowadzonej analizy są wyniki sondażu diagnostycznego przeprowadzonego wśród osób w wieku 60 lat i więcej, opiniujących sposób ubierania się ich samych oraz ich rówieśnic i rówieśników.
Odpowiedzi badanych sugerują, że trendy charakterystyczne dla społeczeństwa „młodniejącego” przyczyniają się do odmładzania sposobu ubierania się polskich seniorów. Ich zdaniem osoby starsze ubierają się dziś modnie, gustownie i kolorowo – częściej był to głos kobiet niż mężczyzn. Wyniki sondażu potwierdzają też obecność zakorzenionych w świadomości seniorów zasad dotyczących sposobu ubierania się właściwych czasom PRL – bardziej odzwierciedlały to opinie mężczyzn niż kobiet.
Opisane w tekście wstępne wyniki badań sygnalizują dokonującą się zmianę sposobu ubierania się osób starszych w Polsce. Wymagają one pogłębienia poprzez zastosowanie technik jakościowych, mogących uzupełnić zgromadzony materiał.
Bibliografia
Barnard M. (1996), Fashion as Communication, Routledge, London.
Bokszańska G. (2004), Ubiór w teatrze życia społecznego, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, Łódź.
Bordo S. (2003), Unbearable Weight. Feminism, Western Culture and the Body, University of California Press, Berkeley California.
Bylok F. (2013), Strategie zachowań konsumenckich seniorów na rynku dóbr i usług konsumenckich, “Problemy Zarządzania”, no. 11/1(1), pp. 123–142.
Chmielińska A. (2014), Moda – między konformizmem a przekraczaniem granic (w świetle koncepcji Georga Simmla), [in:] W. Bobrowicz, D. Kubinowski, Z. Pakuła (eds.), Moda w kulturze, sztuce i edukacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, pp. 67–78.
Czekalski T. (2008), Czasy współczesne, [in:] A. Chwalba (ed.), Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, pp. 340–424.
de Beauvoir S. (2003), Druga płeć, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa.
Gibson P. (2000), “No One Expects Me Anywhere”: Invisible Women, Ageing and the Fashion Industry, [in:] S. Bruzzi, P.Ch. Gibson (eds.), Fashion Cultures: Theories, Explorations and Analysis, Routledge, London, pp. 79–90.
Giddens A. (2009), Europa w epoce globalnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Gilleard C., Higgs P. (2000), Culture of Ageing: Self, Citizen and the Body, Prentice Hall, London.
Główny Urząd Statystyczny (2019), Informacja o sytuacji osób starszych na podstawie badań Głównego Urzędu Statystycznego, Warszawa, https://stat.gov.pl/obszarytematyczne/osobystarsze/osoby-starsze/informacja-o-sytuacji-osob-starszych-na-podstawie-badan-glownegourzedustatystycznego,1,1.html (accessed 4.08.2019).
Grajewska A. (2008), Hasło: feminizm, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Greer G. (1991), The Change: Women, Ageing and the Menopause, Hamish Hamilton, London.
Gromkowska-Melosik A. (2012), Ciało, moda i tożsamość kobiety epoki wiktoriańskiej – dyskursy piękna i przemocy, “Kultura − Społeczeństwo – Edukacja”, no. 2, pp. 17–30.
Gromkowska-Melosik A. (2013), Kobieta epoki wiktoriańskiej. Tożsamość, ciało i medykalizacja, Oficyna Wydawnicza “Impuls”, Kraków.
Jacobson D., http://www.seniorstylebible.com (accessed 2.08.2019).
Jeffreis S. (2005), Beauty and Misogyny: Harmful Cultural Practies in the West, Routledge, London.
Kolibabska K. (2009), Trwanie w młodości. Strategie odmładzające stosowane przez ludzi starszych z warszawskiego centrum usług socjalnych, [in:] H. Jakubowska, A. Raciniewska, Ł. Rogowski (eds.), Patrząc na starość, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań, pp. 49–63.
Konieczna-Woźniak R. (2012), “Odmłodzona” starość – implikacje podmiotowe i społecznej, “Studia Edukacyjne”, no. 2, pp. 249–262.
Łaciak B. (2006), Obyczaje dotyczące ciała w Polsce okresu transformacji, [in:] J. Kurczewski, B. Łaciak, A. Herman, D. Dzido, A. Suflida, Praktyki cielesne, Wydawnictwo “Trio”, Warszawa, pp. 69–111.
Pawlikowska K. (2014), Modne Polki, czyli prawie każda zna się na trendach, [in:] K. Pawlikowska, D. Maison (eds.), Polki. Spełnione profesjonalistki, rodzinne panie domu czy obywatelki świata, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, pp. 124–144.
Slevin K.F. (2010), “If I had lots of money… I’d have a body makeover”: Managing the Aging Body, “Social Forces”, no. 88(3), pp. 1003–1020.
Szarota P. (2008), Od skarpetek Tyrmanda do krawata Leppera. Psychologia stroju dla średnio zaawansowanych, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Szczepański M.S., Pawlica B., Śliz A., Zarębska-Mazan A. (eds.) (2008), Ciało spieniężone? Szkice antropologiczne i socjologiczne, Śląskie Wydawnictwa Naukowe, Tychy–Opole.
Toussaint-Samat M. (2011), Historia stroju, (transl.) K. Szeżyńska-Maćkowiak, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa.
Twigg J. (2007), Clothing, age and the body: a critical review, “Ageing&Society”, no. 27, pp. 285–305.
Twigg J. (2013), Fashion and age. Dress, the Body and Later Life, Bloomsbury, London. DOI: https://doi.org/10.2752/9781474290340
Więch K. (2015), Si(l)ni mężczyźni? Aktualność stereotypu kobiety jako ofiary przemocy stosowanej przez mężczyzn, [in:] W. Jakimiuk-Sawczyńska (ed.), Metamorfozy kobiecości w życiu i w literaturze, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, pp. 219–234.
Williams D., Sołtysiak G. (2016), Modny PRL, Świat Książki, Warszawa.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
