Zanikająca idea universitas?
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.67.04Słowa kluczowe:
universitas, edukacja, masowość kształcenia, niski poziom szkolnictwa wyższegoAbstrakt
Na podstawie wywiadów biograficznych przeprowadzonych z pracownikami naukowo-dydaktycznymi Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego, a także w oparciu o literaturę, autor stawia w artykule tezę, że masowość kształcenia na poziomie uniwersyteckim prowadzi do obniżenia poziomu tego wykształcenia. Przyczyn ewolucji uniwersytetów oraz miejsca nauki w społeczeństwach jest wiele. Część z nich poddano analizie w niniejszym artykule. Idea universitas została potraktowana jako typ idealny. W opozycji do niej przedstawiana jest koncepcja „uniwersytetu przedsiębiorczego”, która zdaje się dominować obecnie w Polsce. Biorąc pod uwagę zmiany społeczne w ostatnich kilkudziesięciu latach, wspomniana wyżej teza nie jest tak oczywista do udowodnienia i dlatego pojawia się wątek polemiczny wobec tego założenia.
Bibliografia
Biały K. (2011), Przemiany współczesnego uniwersytetu. Od idei von Humboldta do modelu uczelni przedsiębiorczej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Boczkowski A. (2014), Uniwersytet a kształcenie masowe. Od idei uniwersytetu do ideologii kształcenia na poziomie wyższym, „Przegląd Socjologiczny”, nr 3, s. 9–37.
Czyżewski M. (2018), Wystąpienie na seminarium z okazji stulecia wydania książki Williama I. Thomasa i Floriana Znanieckiego Chłop Polski w Europie i Ameryce, https://www.youtube.com/watch?v=3GZIlkBW8A0 [dostęp 21.09.2018].
Furedi F. (2008), Gdzie się podziali wszyscy intelektualiści?, PIW, Warszawa.
Geremek B. (2001), Idea uniwersytetu, „Alma Mater. Miesięcznik Uniwersytetu Jagiellońskiego”, nr 26, s. 53–55.
Główny Urząd Statystyczny (2017), Polska w liczbach, www.stat.gov.pl [dostęp 21.09.2018].
Jaspers K. (1978), Praca badawcza, kształcenie, nauczanie, „Znak”, t. 6, nr 288, s. 742.
Kobylarek A. (2002), Uniwersytet – zarys ewolucji idei podstawowej, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, t. 19, nr 1, s. 90–100.
Kożuchowski J. (2003), Uniwersytet jako miejsce kultury, „Studia Elbląskie”, nr V, s. 293–313.
Maruszewski T. (2005), Pamięć autobiograficzna, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Newman J. H. (1990), Idea uniwersytetu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Ortega y Gasset J. (2002), Misja uniwersytetu (fragmenty), „Pressje”, nr 1, s. 182–187.
Piskała K., Zysiak A. (2013), Świątynia nauki, fundament demokracji czy fabryka specjalistów? Józef Chałasiński i powojenne spory o ideę uniwersytetu, „Praktyka Teoretyczna”, t. 9, nr 3, s. 217–297.
Rocznik Statystyczny (1975), GUS, Warszawa.
Rybak-Korneluk A. (2017), Charakterystyki jakościowe i czasowe wspomnień autobiograficznych u osób z zaburzeniami depresyjnymi oraz zespołem uzależnienia od alkoholu, niepublikowana praca doktorska, Gdańsk.
Sauerland K. (2006), Idea uniwersytetu – aktualność tradycji Humboldta?, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, t. 28, nr 2, s. 89–96.
Stańczyk P. (2016), Wykształcenie ludności II Rzeczypospolitej w świetle badań GUS, „Społeczeństwo i Ekonomia”, t. 5, nr 1, s. 7–26.
Szczepański J. (1976), Szkice o szkolnictwie wyższym, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Szreder M. (2018), Wykształcenie a problemy rynku pracy, „Wiadomości Statystyczne”, t. 686, nr 7, s. 25–36.
Thomas W., Znaniecki F. (1976), Chłop polski w Europie i Ameryce, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa.
Zysiak A. (2016), Punkty za pochodzenie. Powojenna modernizacja i uniwersytet w robotniczym mieście, Nomos, Kraków.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
