Ojciec emigrujący – nieobecny ojciec? Transnarodowe rodzicielstwo w postnowoczesnym świecie

Agnieszka Pawlak

doi:10.18778/0208-600X.51.06

Autor

Agnieszka Pawlak Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Nauk o Rodzinie

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.51.06

Słowa kluczowe:

nieobecny ojciec, ojciec emigrujący, emigracja wahadłowa, transnarodowe rodzicielstwo

Abstrakt

Przedmiotem zainteresowania w artykule jest ojcostwo realizowane przez emigrantów. Tekst jest próbą odpowiedzi na pytanie: W jaki sposób sytuacja emigracji wpływa na sposób bycia ojcem? W pierwszej części zaprezentowano analizy wyników badań innych badaczy w odniesieniu do literatury przedmiotu. Przedstawiono sposoby definiowania ojcostwa, socjologiczną koncepcję roli ojca, w tym roli nowego ojca. Analizie poddano także problematykę kryzysu ojcostwa, jego przyczyn i skutków. Druga część stanowi sprawozdanie z badań własnych. Badania realizowano strategią jakościową w dwóch grupach badanych: wśród rodzin emigracyjnych i rodzin bez doświadczeń z emigracją. Zaprezentowano w niej opis doświadczeń ojców-emigrantów i pełnienia przez nich roli rodzicielskiej na odległość, a także porównanie strategii wychowawczych ojców emigrujących i nieemigrujących. Przedmiotem opisu uczyniono także warunki i możliwości bycia transnarodowym ojcem.

Bibliografia

Bakiera L. (2006), Rodzina z perspektywy socjologicznej i psychologicznej: ciągłość i zmiana, „Roczniki Socjologii Rodziny. Studia Socjologiczne oraz Interdyscyplinarne”, t. XVII, s. 101–114.

Bierca M. (2013), Tacierzyństwo w sieci – analiza nowego trendu i jego socjologiczne implikacje, „Interalia. Pismo poświęcone studiom querr”, nr 8, http://interalia.org.pl, 15.07.2014. DOI: https://doi.org/10.51897/interalia/DCYP5478

Błaszczyk M. (2009), Ojcowska miłość w biograficznej relacji ojciec–córka, [w:] W. Muszyński (red.), Kocha się raz? Miłość w relacjach partnerskich i rodzinnych, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Coltrane S. (2004), Fathering: paradoxes, contradictions and dilemmas, [w:] M. Coleman, L. H. Ganong (eds.), Handbook of Contemporary Families, Sage Publications, Thousand Oaks.

Gębka M. (2006), Trzy pytania o kryzys ojcostwa, „Roczniki Socjologii Rodziny. Studia Socjologiczne oraz Interdyscyplinarne”, t. XVII, s. 117–139.

Gębka M. (2010), Społeczna rola ojca, [w:] M. Kujawska, L. Huber (red.), Postawy rodzicielskie współczesnych ojców, Wydawnictwo Naukowe WSNHiD, Poznań.

Grzelak Sz. (2013), Rola ojca w zapobieganiu zachowaniom ryzykownym oraz problemom dzieci i młodzieży. Wyniki badań i rekomendacje, [w:] Rola ojca i postawy Polaków wobec ojcostwa w świetle badań społecznych. Opinie i ekspertyzy, Biuro Analiz i Dokumentacji Kancelarii Sejmu, Warszawa.

Haponiuk M. (2013), Nowe ojcostwo, wywiad z Małgorzatą Sikorską, http://www.instytutobywatelski.pl/14070/lupa-instytutu/nowe-ojcostwo, 15.07.2014.

Harwas-Napierała B. (2010), Wzór osobowy ojca w rozwoju dziecka, [w:] M. Kujawska, L. Huber (red.), Postawy rodzicielskie współczesnych ojców, Wydawnictwo Naukowe WSNHiD, Poznań.

http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/2786, 15.07.2014.

http://www.stat.gov.pl/gus/5840_3583_PLK_HTML.htm, 15.07.201.

Huber L. (2010), Nowe sieroctwo społeczne – europejski ojciec nieobecny, [w:] M. Kujawska, L. Huber (red.), Postawy rodzicielskie współczesnych ojców, Wydawnictwo Naukowe WSNHiD, Poznań.

Janiszewski L. (1983), Subiektywna sfera sukcesu małżeńskiego w rodzinach marynarzy, „Przegląd Zachodniopomorski”, nr 1/2.

Kotlarska-Michalska A. (2010), Rola ojca w ujęciu socjologicznym, [w:] M. Kujawska, L. Huber (red.), Postawy rodzicielskie współczesnych ojców, Wydawnictwo Naukowe WSNHiD, Poznań.

Krystkowiak B. (2012), Analiza społeczna zjawiska samotnego ojcostwa w Polsce, https://repozytorium.amu.edu.pl/jspui/bitstream/10593/5786/1/2012_PPES2_20_31.pdf, 15.07.2014.

Majka-Rostek D. (2011a), Współczesne wzorce nowego ojcostwa, [w:] M. Świątkiewicz -Mośny (red.), Rodzina. Kondycja i przemiany, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Majka-Rostek D. (2011b), Zaangażowane ojcostwo – specyfika współczesnego wzorca kulturowego, http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/2786, 15.07.2014.

Mróz-Tomasiak K. (2013), Obraz ojca w świetle poszukiwań teoretyczno-empirycznych, https:// pedagogium.pl/dokumenty/wydawnictwo/kwart/2013/3/Mroz_Tomasiak.pdf, 15.07.2014.

Nowakowska A. (2009), Wpływ migracji zarobkowej na jakość życia rodzinnego, [w:] T. Rostowska (red.), Psychologia rodziny: małżeństwo i rodzina wobec współczesnych wyzwań, Difin, Warszawa.

O mamie i tacie – kilka wspomnień z dzieciństwa (2013), komunikat CBOS, http://www.cbos.pl/ SPISKOM.POL/2013/K_069_13.PDF, 15.07.2014.

Przybył I. (2006), Obraz matki i ojca a identyfikacja adolescentów z rodzicami, „Roczniki Socjologii Rodziny. Studia Socjologiczne oraz Interdyscyplinarne”, t. XVII.

Racław M. (2013), Postawy Polaków wobec ojcostwa – wybrane aspekty w świetle badań społecznych, [w:] Rola ojca i postawy Polaków wobec ojcostwa w świetle badań społecznych. Opinie i ekspertyzy, Biuro Analiz i Dokumentacji Kancelarii Sejmu, Warszawa.

Rocznik Statystyki Narodowej 2012, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2012, http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/RS_rocznik_stat_miedzynarodowy_2012.pdf

Sosnowski T. (2011), Ojciec we współczesnej rodzinie. Kontekst pedagogiczny, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.

Szczepański J. (1970), Elementarne pojęcia socjologii, PWN, Warszawa.

Szlendak T. (2010), Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie, PWN, Warszawa.

Trąbka A. (2009), Współczesne polskie migracje z perspektywy transnacjonalizmu, [w:] W. Muszyński, E. Sikora (red.), „Pod wielkim dachem nieba”. Granice, migracje i przestrzeń we współczesnym społeczeństwie, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Urbańska S. (2008), Transnarodowość jako perspektywa ujęcia macierzyństwa w warunkach migracji, [w:] K. Slany (red.), Migracje kobiet. Perspektywa wielowymiarowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.