Problematyka emocji w zachowaniach prospołecznych w świetle wybranych teorii społecznych i badań empirycznych
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.62.08Słowa kluczowe:
zachowania prospołeczne, motywy, empatia, emocje, teorie socjologiczne, rytuały interakcyjne, problemy społeczneAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia współczesnych działań prospołecznych z uwzględnieniem dorobku socjologii emocji oraz perspektywy problemów społecznych. Tezą jest stwierdzenie, że zachowania prospołeczne są zjawiskiem złożonym ze względu na motywy oraz uwarunkowania oraz że istotną rolę w indywidualnej oraz instytucjonalnej dobroczynności odgrywają emocje. Empiryczną implikacją założeń teoretycznych jest analiza zawartości stron internetowych trzech organizacji dobroczynnych o najwyższym poziomie zaufania w Polsce: Fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, Caritas Polska oraz Polskiego Czerwonego Krzyża.
Bibliografia
Aronson E., Wilson T. D., Akert R. M. (1997), Psychologia społeczna. Serce i umysł, tlum. A. Bezwińska-Walerian, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań
Baert P., Carreira da Silva F. (2013), Teorie społeczne w XX wieku i dzisiaj, tłum. S. Burdziej, Zakład Wydawniczy „NOMOS”, Kraków
Batson C. D. (1991), The altruism question: Toward a social-psychological answer, Lawrence Erlbaum Associates, Hillsdale, NJ
Batson C. D., Ahmad N., Stocks E. L. (2008), Korzyści i problemy związane z altruizmem wzbudzonym przez empatię, [w:] A. G. Miller (red.), Dobro i zło z perspektywy psychologii społecznej, tlum. V. Reder, Wydawnictwo WAM, Kraków
Bekkers R., Wiepking P. (2011), A Literature Review of Empirical Studies of Philanthropy: Eight Mechanisms That Drive Charitable Giving, “Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly”, no. 5, s. 924–973
Blau P. M. (2006a), Wartości pośredniczące w wymianie w strukturach złożonych, tłum. W. Derczyński, A. Zawadzka, [w:] A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wybór i oprac.), Współczesne teorie socjologiczne, T. 1, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 93–106
Blau P. M. (2006b), Wymiana społeczna, tłum. D. Niklas, [w:] A. Jasińska-Kania, L. M. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (wybór i oprac.), Współczesne teorie socjologiczne, T. 1, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 82–92
CBOS (2016), Opinie i Diagnozy nr 35: Społeczeństwo obywatelskie w Polsce A.D.2016, Warszawa
Clark C. (1997), Misery and company: Sympathy in everyday life, University of Chicago Press, Chicago DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226107585.001.0001
Clarke D. (2005), Zachowania prospołeczne i antyspołeczne, tłum. M. Bianga, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk
Dudkiewicz M. (2013), Populiści dobroczynności. Medialne informowanie o pomaganiu, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa
Frysztacki K. (2009), Socjologia problemów społecznych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa
Hammond M. (2004), The enhancement imperative and group dynamics in the emergence of religion and ascriptive inequality, “Advances in Group Processes”, no. 22, s. 167–188
Lepianka D. (2012), Motywy i uwarunkowania ludzkiej solidarności – poszukiwania teoretyczne, „Prakseologia”, nr 153, s. 169–184
Maris R. W. (1988), Social Problems, The Dorsey Press, Chicago, IL
Miś L. (2007), Problemy społeczne: teoria, metodologia, badania, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków
Reykowski J. (1986), Motywacja, postawy prospołeczne a osobowość, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa
Singer T., Seymour B., O’Doherty J., Kaube H., Dolan R. J., Frith C. D. (2004), Empathy for pain involves the affective but not sensory components of pain, “Science”, no. 303, s. 1157–1162
Stach R., Stach-Borejko A. (2016), Empatia i mózg, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków
Summers-Effler E. (2004), A theory of the self, emotion, and culture, “Advances in Group Processes”, no. 21, s. 273–308
Turner J. H., Maryanski A. (2006), Kontynuowanie tradycji II. Nowe teorie ewolucyjne, [w:] J. H. Turner, Struktura teorii socjologicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 138–174
Turner J. H., Stets J. E. (2009), Socjologia emocji, tłum. M. Bucholc, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
Caritas Polska, http://www.caritas.pl/dzialania-w-polsce/ [dostęp 31.03.2017]
Polski Czerwony Krzyż, http://www.pck.pl/ [dostęp 02.04.2017]
Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, http://www.wosp.org.pl/fundacja/wazne/nagrody-i-badania [dostęp 15.01.2017]
Żółty Talerz, http://zoltytalerz.pl/o-programie/ [dostęp 31.05.2017]
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
