Kapitał społeczny osób niepełnosprawnych jako podstawa działań ekspresyjnych i jego wpływ na zdrowie fizyczne, psychiczne oraz zadowolenie z życia

Tomasz Masłyk

doi:10.18778/0208-600X.60.11

Autor

Tomasz Masłyk Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Humanistyczny AGH, Katedra Socjologii Gospodarki i Komunikacji Społecznej

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.60.11

Słowa kluczowe:

niepełnosprawność, zdrowie, kapitał społeczny, Diagnoza Społeczna

Abstrakt

Celem artykułu było zaprezentowanie zależności pomiędzy kapitałem społecznym z uwzględnieniem jego dwóch form – spajającej i pomostowej – a emocjonalnymi korzyściami osiąganymi przez osoby niepełnosprawne w wyniku jego oddziaływania. Na etapie analitycznym wyróżniono trzy typy korzyści: zdrowie fizyczne, zdrowie psychiczne i zadowolenie z życia. W warstwie koncepcyjnej oparto się na wytycznych zaproponowanych przez Nan Lina w jego strukturalnej teorii kapitału społecznego. W analizie empirycznej wykorzystano dane pochodzące z badań Diagnozy Społecznej 2015. Podstawowym wnioskiem sformułowanym w odniesieniu do rezultatów przeprowadzonej analizy było spostrzeżenie, że kapitał społeczny w sposób niezależny, przy kontroli wpływu zmiennych socjodemograficznych i stopnia niepełnosprawności, wpływa na jakość życia osób niepełnosprawnych. W przypadku zdrowia fizycznego zaobserwowano jego negatywny wpływ, natomiast w odniesieniu do zdrowia psychicznego i zadowolenia z życia – wpływ pozytywny.

Bibliografia

Adler P. S., Kwon S.-W. (2002), Social capital: Prospects for a new concept, “Academy of Management Review”, No. 27, s. 17–40.

Arrow K. J. (1999), Observation on social capital, [w:] P. Dasgupta, I. Serageldin (eds.), Social Capital. Multifaceted Perspective, The World Bank, Washington D.C., s. 3–5.

Barnes C. (2012), Understanding the social model of disability: past, present and future, [w:] N. Watson, A. Roulstone, C. Thomas (eds.), Routledge Handbook of Disability Studies, Routledge, London–New York, s. 12–29.

Burt R. S. (1982), Toward Structural Theory of Action. Network Models of Social Structure, Perception, and Action, Academic Press, New York. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-147150-7.50014-4

Conrad P. (1992), Medicalization and social control, “Annual Review of Sociology”, No. 18, s. 209–232.

Czapiński J. (2013), Jakość życia w Polsce – wygrani i przegrani, [w:] J. Czapiński, T. Panek (red.), Diagnoza Społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków, Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa.

Diagnoza Społeczna. Zintegrowana baza danych (2015), http://www.diagnoza.com [dostęp: 18.07.2015].

Field J. (2008), Social Capital, Routledge, New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203930519

Fine B. (2010), Theories of Social Capital. Researchers Behaving Badly, Pluto Press, London–New York.

Finkelstein V. (1980), Attitudes and Disabled People, World Rehabilitation Fund, New York.

Fujiwara T., Kawachi I. (2008), Social capital and health. A study of adult twins in the U.S., “American Journal of Preventive Medicine”, No. 2, s. 139–144. DOI: https://doi.org/10.1016/j.amepre.2008.04.015

Gąciarz B., Rudnicki S. (red.) (2014), Polscy niepełnosprawni. Od kompleksowej diagnozy do nowego modelu polityki społecznej, Wydawnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej, Kraków.

Granovetter M. (1973), The strength of weak ties, “American Journal of Sociology”, No. 78, s. 1360–1380.

Kawachi I., Kennedy B. P., Glass R. (1999), Social capital and self-rated health: Contextual analysis, “American Journal of Public Helath”, No. 8, s. 1187–1193.

Kawachi I., Kennedy B. P., Lochner K., Prothrow-Stith D. (1997), Social capital, income inequality, and mortality, “American Journal of Public Health”, No. 9, s. 1491–1498.

Lin N. (1986), Conceptualizing Social Support, [w:] N. Lin, A. Dean, W. M. Ensel (eds.), Social Support, Life Events, and Depression, Academic Press, Orlando, s. 17–30. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-450660-2.50008-2

Lin N. (1999), Building a network theory of social capital, “Connections”, No. 22, s. 28–51.

Lin N. (2000), Inequality in social capital, “Contemporary Sociology”, No. 29, s. 785–795.

Lin N. (2001), Building a network theory of social capital, [w:] N. Lin, K. Cook, R. S. Burt (eds.), Social Capital. Theory and Research, Aldine de Gruyter, New York, s. 3–29.

Lin N. (2004), Social Capital. A Theory of Social Structure and Action, Cambridge University Press, Cambridge.

Lin N. (2008), A network theory of social capital, [w:] D. Castiglione, J. W. van Deth, G. Wolleb (eds.), The Handbook of Social Capital, Oxford University Press, New York, s. 50–69.

Lin N., A o D. (2008), The invisible hand of social capital. An exploratory study, [w:] N. Lin, B. H. Erickson (eds.), Social Capital. An International Research Program, Oxford University Press, New York, s. 107–132.

Masłyk T., Migaczewska E. (2014), Charakter użytkowania Internetu przez osoby niepełnosprawne i sprawne w perspektywie cyfrowego wykluczenia – analiza porównawcza, „Studia Socjologiczne”, nr 2, s. 175–201.

Mithen J., Aitken Z., Ziersch A., Kavanagh A. M. (2015), Inequalities in social capital and health between people with and without disabilities, “Social Science & Medicine”, No. 126, s. 26–35.

Newton K. (1997), Social Capital and Democracy, “American Behavioral Scientist”, No. 40, s. 575–586.

Oliver M. (1981), A New Model of the Social Work Role in Relation to Disability, [w:] J. Campling (ed.), The handicapped person: A new perspective for social workers?, Radar, London, s. 19–32.

Oliver M . (1990), The Politics of Disablement, Macmillan, Basingstoke. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-20895-1

Ostrom E., Ahn T. K. (2009), The meaning of social capital and its link to collective action, [w:] G. T. Svendsen, G. L. H. Svendsen (eds.), Handbook of Social Capital. The Troika of Sociology, Political Science and Economics, Edward Elgar, Cheltenham–Northampton, s. 17–35. DOI: https://doi.org/10.4337/9781848447486.00008

Pająk K. (2006), A Tool for Measuring Bridging Social Capital, Paper presented at the Conference of the ESA Research Network for the Sociology of Culture, 15–17 November 2006, Ghent (Belgium).

Portes A. (1998), Social capital: Its origins and applications in modern sociology, “Annual Review of Sociology”, No. 24, s. 1–24.

Portes A., Landolt P. (1996), The downside of social capital, “The American Prospect”, No. 26, s. 18–22.

Putnam R. D. (2008), Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.

Putnam R. D., Goss K. A. (2004), Introduction, [w:] R. Putnam (ed.), Democracies in Flux: The Evolution of Social Capital in Contemporary Society, Oxford University Press, New York, s. 3–18.

Sieglar M., Osmond H. (1974), Models of Madness: Models of Medicine, Macmillan, New York.

Solow R. M. (1999), Notes on social capital and economic performance, [w:] P. Dasgupta, I. Serageldin (eds.), Social Capital. Multifaceted Perspective, The World Bank, Washington D.C., s. 6–10.

Zola I. K. (1983), Socio-Medical Inquiries. Recollections, Reflections, and Reconsiderations, Temple University Press, Philadelphia.