Niepełnosprawny obywatel ‒ definiowanie własnej roli w procesie politycznym. Analiza empiryczna postaw polskich niepełnosprawnych w latach 2002‒2014
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.59.03Słowa kluczowe:
niepełnosprawność, podmiotowość polityczna, obywatelstwo, Europejski Sondaż SpołecznyAbstrakt
Definiowanie własnej roli w procesie uczestnictwa politycznego decyduje o sposobie jej realizacji, a zatem o postawie, jaką przyjmie działający podmiot w szeroko rozumianej wspólnocie politycznej. Może to być postawa aktywnego aktora współodpowiedzialnego za kierunek i jakość realizowanej polityki lub pozbawionego poczucia sprawstwa klienta. W przypadku osób niepełnosprawnych przyjmowanie pierwszej z nich jest utrudnione zarówno ze względu na obiektywne bariery związane z percepcyjno-motorycznymi ograniczeniami, jak i z uwagi na subiektywne, głęboko zakorzenione w społeczeństwie i wśród samych niepełnosprawnych stereotypizujące sposoby myślenia o funkcjonowaniu tej kategorii społecznej w społeczeństwie. Wyjście poza ten schemat wymaga urzeczywistnienia społecznego modelu niepełnosprawności, w którym osoby niepełnosprawne stają się aktywnymi uczestnikami życia społecznego, przyczyniając się do jego rozwoju.
Celem wystąpienia jest zaprezentowanie dynamiki zmian w zakresie postrzegania przez osoby niepełnosprawne w Polsce ich podmiotowości w wymiarze politycznym. Analizie poddane zostaną takie kwestie, jak: zainteresowanie polityką, zaufanie do instytucji politycznych i uogólnionych innych oraz własny potencjał w zakresie współkreowania polityki. Dane, do których odwołają się referenci, pochodzić będą z Europejskiego Sondażu Społecznego (2002–2014).
Bibliografia
Barnes C. (2012), Understanding the social model of disability: past, present and future, [in:] N. Watson , A. Roulstone, C. Thomas (eds.), Routledge Handbook of Disability Studies, Routledge, London‒New York, pp. 12–29.
Bogacz-Wojtanowska E. (2014), Partycypacja polityczna i społeczna. Niepełnosprawni obywatele w Polsce, [in:] B. Gąciarz, S. Rudnicki (eds.), Polscy niepełnosprawni. Od kompleksowej diagnozy do nowego modelu polityki społecznej, Wydawnictwa AGH, Kraków, pp. 235–274.
Conrad P. (1992), Medicalization and social control, “Annual Review of Sociology”, Vol. 18, pp. 209–232.
Dziubka K. (1998), Społeczeństwo obywatelskie: wybrane aspekty ewolucji pojęcia, [in:] A.W. Jabłoński, L. Sobkowiak (eds.), Studia z teorii polityki, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, Vol. 2, pp. 31–52.
ESS Round 1–7: European Social Survey Round 1–7 Data (2002–2014), Norwegian Social Science Data Services, Norway – Data Archive and distributor of ESS data for ESS ERIC.
Finkelstein V. (1980), Attitudes and disabled people, World Rehabilitation Fund, New York.
Gąciarz B., Bartkowski J. (2014), Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach Unii Europejskiej, „Niepełnosprawność. Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania”, No. 2 (11), pp. 20–43.
Hall J. A. (2000), Reflections on the Making of Civility in Society, [in:] F. Trentmann (ed.), Paradoxes of Civil Society: New Perspectives on Modern German and British History, Berghahn Books, New York, pp. 47–57.
Keane J. (1988), Democracy and Civil Society, Verso Books, London.
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych sporządzona w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., Dz. U. 012, No. 0, item 1169.
Convention on the Rights of Persons with Disabilities (2006), United Nations, available at: http://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf (21.07.2016).
Marshall Th. H. (1950), Citizenship and Social Class and Other Essays, Cambridge University Press, Cambridge.
Oliver M. (1981), A New Model of the Social Work Role in Relation to Disability, [in:] J. Campling (ed.), The Handicapped Person: A New Perspective for Social Workers?, RADAR, London, pp. 19–32.
Oliver M. (1990), The Politics of Disablement, Macmillan, London. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-20895-1
Oliver M. (2009), Understanding Disability. From Theory to Practice. Second Edition, Palgrave Macmillan, Basingstoke, Hampshire.
Oliver M., Barnes C. (2012), The New Politics of Disablement, Palgrave Macmillan, New York. DOI: https://doi.org/10.1007/978-0-230-39244-1
Perez-Diaz V. M. (1996), Powrót społeczeństwa obywatelskiego w Hiszpanii, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Raciborski J. (2011), Obywatelstwo w perspektywie socjologicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Schwartz Sh. H. (2014), A Proposal for Measuring Value Orientations across Nations: http://www.europeansocialsurvey.org/docs/methodology/core_ess_questionnaire/ESS_core_questionnaire_human_values.pdf (4.04.2016).
Shakespeare T. (2010), The social model of disability, [in:] L. J. Davis (ed.), The Disability Studies Reader, Routledge, New York‒London, pp. 263−277.
Shearer A. (1981), Disability: Who’s Handicap? Understanding everyday experience, Basil Blackwell, Oxford.
Shils E. (1992), Civility and Civil Society, [in:] E. C. Banfield (ed.), Civility and Citizenship in Liberal Democratic Societies, New York: Paragon House, pp. 1–16.
Siegler M., Osmond H. (1974), Models of Madness: Models of Medicine, Macmillan, New York.
Skarżyńska K. (1999), Aktywność i bierność polityczna, [in:] K. Skarżyńska (ed.), Psychologia polityczna, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.
Sztompka P. (2007), Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Wydawnictwo Znak, Kraków.
Theiss-Morse E. (1993), Conceptualizations of Good Citizenship and Political Participation, “Political Behavior”, Vol. 15, No. 4, pp. 355–380.
Torney-Purta J., Lehmann R., Oswald H., Schultz W. (2001), Citizenship and Education in Twenty-eight Countries. Civic Knowledge and Engagement at Age Fourteen, The International Association for the Evaluations of Educational Achievement, Amsterdam: http://www.iea.nl/fileadmin/user_upload/Publications/Electronic_versions/CIVED_Phase2_Age_Fourteen.pdf (16.07.2016).
UPIAS – Union of the Physically Impaired Against Segregation (1975), The Fundamental Principles of Disability, http://www.leeds.ac.uk/disability-studies/archiveuk/UPIAS/fundamental%20principles.pdf (21.07.2016).
Zola I. K. (1983), Socio-Medical Inquiries: Recollections, Reflections, and Reconsiderations, Temple University Press, Philadelphia.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
