Asocjacje, sieci i obywatelskie cnoty. Kondycja organizacji pozarządowych w Polsce w świetle rozważań Pawła Starosty nad kapitałem społecznym

Abstrakt

W twórczości naukowej prof. Pawła Starosty problematyka związana z kapitałem społecznym występuje często i w sposób wielowymiarowy. Oryginalność rozważań nad kapitałem społecznym według autorów niniejszej publikacji obejmuje następujące kwestie: uznanie przewagi asocjacyjnych funkcji kapitału społecznego nad tymi o charakterze generatywnym, przyznanie szczególnej ważności sieciom współpracy, wymiany wiedzy oraz korzyści płynących z umiejętności jednostek do sytuowania się w tych sieciach, wreszcie – kardynalne znaczenie „obudowy instytucjonalnej” kapitału społecznego dla jego jakości oraz zwrócenie uwagi na specyfikę kapitału społecznego polskiego Trzeciego Sektora jako „kapitału lokalnych liderów”. Autorzy postanowili wykorzystać tak zarysowaną optykę postrzegania kapitału społecznego do analizy zebranego przez siebie materiału z badań nad kondycją Trzeciego Sektora na terenach wiejskich Polski. Stwierdzono wysoką przydatność rozważań Pawła Starosty nad kapitałem społecznym do wyjaśniania specyficznych cech „obywatelskiej wiejskości” w Polsce: zaletami i wadami liderskiego kapitału społecznego, niedostatkiem powiązań sieciowych wiejskiego Trzeciego Sektora, wreszcie – zderzania się wysokiego poziomu poczucia sprawstwa z rozczarowaniem niekorzystnym klimatem wokół aktywności społecznej w środowiskach lokalnych.