Rewitalizacja społeczna jako odpowiedź na problemy obszarów miejskich

Jerzy Leszkowicz-Baczyński

doi:10.18778/0208-600X.52.05

Autor

Jerzy Leszkowicz-Baczyński Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu, Instytut Socjologii, Pracownia Rewitalizacji Społecznej, Zakład Socjologii Zbiorowości Terytorialnych

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.52.05

Słowa kluczowe:

program rewitalizacji, rewitalizacja obszarów miejskich, rewitalizacja społeczna, budżet partycypacyjny

Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie głównych problemów dotyczących współczesnych miast polskich. Choć literatura przedmiotu jest bogata, warto uzupełnić ją o stosunkowo nową perspektywę, jaką stwarza wdrażanie programów rewitalizacyjnych w obszarach miejskich. Tekst zawiera charakterystykę wybranych aspektów degradacji miast w Polsce. Ponadto ukazuje blokady aplikacji budżetów partycypacyjnych, które zmierzając do społecznie akceptowanych celów, jednocześnie redukują rolę problematyki stricte społecznej. W zakończeniu przedstawiono korzyści wynikające z wdrażania rewitalizacji społecznej jako narzędzia służącego redukcji sytuacji kryzysowych. Ze względu na tematyczną obszerność zagadnień prezentowane ustalenia mają porządkujący charakter i odnoszą się do oceny szans aplikacji działań rewitalizacyjnych. Odniesienia sticte empiryczne wykorzystano, omawiając efekty wdrożenia budżetu partycypacyjnego przyjętego w 2015 r. w jednym z miast. Ujawniają one ograniczenie efektowności tego instrumentu do problemów społecznych, zamiast realizacji funkcji społecznych, w tym więziotwórczych.

Bibliografia

Domański B. (20010), Rewitalizacja terenów poprzemysłowych – specyfika wyzwań i instrumentów, [w:] W. Jarczewski (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Domański B., Gwosdz K. (2010), Spojrzenie na problemy rewitalizacji miast w Polsce, [w:] Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Gerwin M., Grabkowska M. (2012), Budżet obywatelski, [w:] Partycypacja. Przewodnik Krytyki Politycznej, „Przewodniki Krytyki Politycznej”, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Gorczyca K. (2009)10, Wielkie osiedla mieszkaniowe – diagnoza stanu obecnego, podejmowane działania rewitalizacyjne, [w:] W. Jarczewski (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Guzik R., Domański B. (2010), Możliwości wykorzystania doświadczeń zagranicznych w zakresie rewitalizacji miast w Polsce, [w:] Z. Ziobrowski (red.), Założenia polityki rewitalizacji w Polsce, t. 9, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Huculak M. (20010), Rewitalizacja terenów poprzemysłowych. Polskie doświadczenia i perspektywy, [w:] W. Jarczewski (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Jadach-Sepioło A. (2010), Źródła i metody finansowania projektów rewitalizacyjnych w Polsce, [w:] Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Jarczewski W. (2009), Skala degradacji miast w Polsce, [w:] Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Jarczewski W. (red.), (2009), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Jarczewski W., Kuryło M. (2009), Rewitalizacja terenów powojskowych, [w:] W. Jarczewski (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Mieszkańcy mogą… (2015), „Gazeta Wyborcza”, 7.01.2015, http://wyborcza.biz/biznes/1,100969,17220123,Zielona_Gora_ Mieszkancy_moga_wybierac_zadania_do.html (dostęp 10.01.2015).

Muzioł-Węcławowicz A. (2009), Rewitalizacja dzielnic śródmiejskich, [w:] W. Jarczewski (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Siemieński W., Topczewska T. (2008), Ocena programów i projektów rewitalizacyjnych realizowanych w ramach Działania 3.3. „Zdegradowane obszary miejskie, poprzemysłowe i powojskowe” ZPORR Wnioski na przyszłość, Warszawa.

Skrzypczak B. (red.) (b.d.), Rewitalizacja społeczna od aktywizacji do rozwoju lokalnego, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom.

Szczepański M., Śliz A. (b.d.). Rewitalizacja i mobilizacja społeczna – zarys problematyki, [w:] Skrzypczak B. (red.), Rewitalizacja społeczna od aktywizacji do rozwoju lokalnego, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom.

Węglowski M. (2010), Prawno-instytucjonalny aspekt rewitalizacji, [w:] Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Wygrali licealiści i tancerze (2015), „Łącznik Zielonogórski. Informator Samorządowy”, nr 7(108).

Załuski D. (2009), Tereny pokolejowe PKP S.A. – szanse i możliwości przekształceń na nowe funkcje miejskie, [w:] W. Jarczewski (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Ziobrowski Z. (2009), Wstęp, [w:] W. Jarczewski (red.), Przestrzenne aspekty rewitalizacji. Śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.

Ziobrowski Z. (red.) (2010), Założenia polityki rewitalizacji w Polsce, t. 9, Instytut Rozwoju Miast, Kraków.