Trudności związane z badaniami ilościowymi w studiach nad współczesnymi migracjami. Wybrane zagadnienia

Jakub Adamski

doi:10.18778/0208-600X.53.02

Autor

Jakub Adamski Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Socjologii, Katedra Socjologii Sztuki

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.53.02

Słowa kluczowe:

badania ilościowe, migracje, imigracja, emigracja, bazy danych

Abstrakt

Artykuł ma na celu przybliżenie osobom zainteresowanym ilościowymi badaniami nad współczesnymi migracjami podstawowych trudności, z jakimi trzeba się zmierzyć w tym obszarze badawczym. Najwięcej uwagi poświęcono trudnościom definicyjnym. Problem ten jest wielopłaszczyznowy i poza samymi trudnościami w ustaleniu znaczenia danego terminu w grę wchodzą liczne wpływy o charakterze politycznym (celowościowym), prawnym, praktycznym, procesualnym i temporalnym. Dlatego problematyka ta stanowi również punkt wyjścia dla uwag czynionych w odniesieniu do pomiaru, interpretacji, dostępności, kontrowersji, niespójnych i niskiej jakości informacji zawartych w dostępnych bazach danych. Skutkiem tego jest rozproszenie danych i ich fragmentaryczność, co znacząco wpływa na możliwość prowadzenia badań porównawczych (zarówno między państwami, jak i różnymi kategoriami mieszkańców tego samego kraju). Omówiony został też przykładowy system gromadzenia danych o migracjach zagranicznych. Na zakończenie poczyniono kilka uwag na temat wybranych aspektów samego procesu badawczego, istotnych z punktu widzenia badań nad współczesnymi migracjami. Opis odnoszony jest do kontekstu polskiego i europejskiego.

Bibliografia

Barcz J., Górka M., Wyrozumska A. (2012), Instytucje i prawo Unii Europejskiej. Podręcznik dla kierunków prawa, zarządzania i administracji , LexisNexis Polska, Warszawa.

Castles S., Miller M. J. (2011), Migracje we współczesnym świecie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Chatty D., Marfleet P. (2013), Conceptual problems in forced migration, „Refugee Survey Quarterly”, Vol. 32, No. 2, s. 1–13, http://rsq.oxfordjournals.org/content/32/2/1.full.pdf+html, 15.04.2015. DOI: https://doi.org/10.1093/rsq/hdt008

Dobson J., Latham A., Salt J. (2010), European Migration Network Annual Report on Asylum and Migration Statistics for the UK 2007, Home Office UK Border Agency, London, http://www.geog.ucl.ac.uk/research/transnational-spaces/migration-research-unit/publica-tions/pdfs/27._UNITED_KINGDOM_Annual_Report_on_Asylum_and_ Migration_Statis-tics_2007_FINAL_Version_March2010.pdf, 15.04.2015.

Dzięglewski M. (2012), Współczesne studia migracyjne jako wielowymiarowa układanka, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Socologica IV”, t. 2, s. 7–13, http:// www.ifis.up.krakow.pl/studia_sociologica/images/SS_IV_2/Dzieglew-ski1.pdf, 15.04.2015.

Edwards S. (2008), Computational Tools in Predicting and Assessing Forced Migration, „Journal of Refugee Studies”, Vol. 21, No. 3, s. 347–359, http://jrs.oxfordjournals.org/content/21/3/347. full.pdf+html, 15.04.2015. DOI: https://doi.org/10.1093/jrs/fen024

European Migration Network (2014), Asylum and Migration Glossary 3.0, European Commission, http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/networks/european_migration_network/ docs/emn-glossary-en-version.pdf, 15.04.2015.

Eurostat (2015), Concepts and Definitions. Eurostat’s Concepts and Definitions Database, http:// ec.europa.eu/eurostat/ramon/nomenclatures/index.cfm?TargetUrl=LST_NOM_DTL_GLOS-SARY&StrNom=CODED2&StrLanguageCode=EN, 11.04.2015.

Feller E. (2005), Refugees are not migrants, „Refugee Survey Quarterly”, Vol. 24, No. 4, s. 27–35, http://rsq.oxfordjournals.org/content/24/4/27.full.pdf+html, 15.04.2015. DOI: https://doi.org/10.1093/rsq/hdi077

Główny Urząd Statystyczny (2011), Departament Badań Demograficznych – Wydział Analiz i Badań Migracji, System badań migracji zagranicznych w Polsce, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/migracje-ludnosci/system-badan-migracji-zagranicznych-w-polsce,7,1.html, 11.04.2015.

Główny Urząd Statystyczny (2015), Definicje pojęć, http://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-po¬jec/definicje-pojec, 11.04.2015.

Henning S., Hovy B. (2011), Data Sets on International Migration, „International Migration Review”, Vol. 45, No. 4, s. 980–985, http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1747-7379. 2011.00874_2.x/full, 15.04.2015. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1747-7379.2011.00874_2.x

Jaźwińska E. (2000), Metody ilościowe w badaniach nad migracjami międzynarodowymi, Instytut Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, http://www.migracje. uw.edu.pl/download/publikacja/248, 15.04.2015.

Kaczmarczyk P. (2002), Migracje o charakterze cyrkulacyjnym a inne formy mobilności terytorialnej w świetle doświadczeń badawczych, Instytut Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, http://www.migracje.uw.edu.pl/publ/579, 15.04.2015.

Kaczmarczyk P. (red.) (2014), Recent Trends in International Migration in Poland. The 2012 SOPEMI Report, Ośrodek Badań nad Migracjami, Warszawa, http://www.migracje.uw.edu.pl/ publ/2373, 15.04.2015.

King R. (2012), Theories and Typologies of Migration: An Overview and a Primer, Malmö Institute for Studies of Migration, Diversity and Welfare, Malmö, https://www.mah.se/upload/ Forskningscentrum/MIM/WB/WB%203.12.pdf, 15.04.2015.

Kraler A., Reichel D. (2011), Measuring Irregular Migration and Population Flows – What Available Data Can Tell, „International Migration”, Vol. 49, No. 5, s. 97–128, http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-2435.2011.00699.x/full, 15.04.2015. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-2435.2011.00699.x

Kupiszewska D. (2009), Data Collection Systems and Practices in Poland Relevant to Research on Migration and Integration, Central European Forum for Migration and Population Research, Warszawa, http://www.cefmr.pan.pl/docs/cefmr_wp_2009-03.pdf, 15.04.2015.

Kupiszewski M. (2004), Metodologiczne problemy prognozowania migracji zagranicznych, „Zeszyty Naukowe”, t. 15, Kolegium Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa, http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.dl-catalog-0e0bc6b2-9ce-8-4b9e-b078-25fc96a13e55/c/Zeszyty_Naukowe_SGH-2004-9-15-21-34.pdf, 15.04.2015.

Perruchoud R., Redpath-Cross J. (eds.) (2011), Glossary on Migration, 2nd ed., IOM International Organization for Migration, Geneva, http://www.epim.info/wp-content/up-loads/2011/01/iom.pdf, 15.04.2015.

United Nations (UN) (1998), Department of Economic and Social Affairs, Statistics Division, Re¬commendations on Statistics of International Migration, Revision 1, United Nations, New York, http://unstats.un.org/unsd/publication/SeriesM/seriesm_58rev1e. pdf, 15.04.2015.

Vargas-Silva C. (2012), EU Migrants in other EU Countries: An Analysis of Bilateral Migrant Stocks, The Migration Observatory at the University of Oxford, http://www.migrationobserva¬tory.ox.ac.uk/sites/files/ migobs/EU%20migrant%20stocks.pdf, 15.04.2015.

Vollmer B. (2011), Irregular Migration in the UK: Definitions, Pathways and Scale, The Migration Observatory at the University of Oxford, http://www.migrationobservatory.ox.ac.uk/sites/ files/migobs/Briefing%20-%20Irregular%20Migration_0.pdf, 15.04.2015.

Voutira E., Doná G. (2007), Refugee Research Methodologies: Consolidation and Transformation of a Field, „Journal of Refugee Studies”, Vol. 20, No. 2, s. 163–171, http://jrs.oxfordjournals.org/ content/20/2/163.full.pdf+html, 15.04.2015. DOI: https://doi.org/10.1093/jrs/fem017