Wymiary współczesnego design’u a koncepcja zrównoważonego rozwoju

Autor

  • Paulina Rojek-Adamek Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Wydział Zamiejscowy w Tychach, Katedra Pedagogiki University image/svg+xml

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-600X.56.02

Słowa kluczowe:

zrównoważony rozwój, design, zrównoważone projektowanie

Abstrakt

Przedmiotem rozważań zawartych w niniejszym tekście jest problematyka zrównoważonego rozwoju oraz refleksja nad jakością ludzkiego życia w perspektywie możliwości oferowanych przez nowoczesne podejście do projektowania. Współczesny design i role projektantów coraz mocniej wiążą się z poszukiwaniem rozwiązań zaspokajających społeczne oczekiwania. Takie podejście można z powodzeniem określić mianem projektowania odpowiedzialnego społecznie, dla którego przełom wieków XX/XXI stał się czasem wielkich wyzwań, możliwości, ale i oczekiwań społecznych. Od twórców wymaga się współcześnie czegoś więcej niż tylko wartości estetycznej, artystycznej czy użytkowej danego produktu. Misja współczesnego projektanta, zdaniem wielu badaczy, obejmuje także potrzebę uwzględniania w swej pracy globalnej etyki w zakresie promowania zrównoważonego rozwoju. Omówienie wskazanej tematyki osadzone zostało w perspektywie nauk społecznych, z równoczesnym podkreśleniem roli specjalistów realnie oddziałujących na kształt otoczenia, w którym żyjemy – urbanistów, architektów i projektantów. Grupy te aktywnie działają na rzecz najbliższego środowiska, wypełniają nasze otoczenie przedmiotami, tworzą nowe przestrzenie znaczące, wreszcie – projektują w sposób zrównoważony (sustainable design). W tekście zostaną zaprezentowane założenia tak pojmowanego rozwoju jako tła dla zmian zachodzących w wymiarach zawodu projektanta i redefinicji roli współczesnego design’u na podstawie przykładów pochodzących z dostępnych źródeł zastanych.

Bibliografia

Adamczyk J., Nitkiewicz T. (2007), Programowanie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Adapting Public Space To Climate Change (2008), Horticulture Week on behalf of CABE Space, July, http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110118095356/http://www.cabe.org.uk/files/adapting-public-space-to-climate-change.pdf (20.09.2015).

Agenda 21, http://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/agenda21.pdf (20.08.2015).

Aligned For Sustainable Design. An A-B-C-D Approach To Making Better Products (2008), “Business for Social Responsibility and IDEO”, www.bsr.org (2.09.2015).

Borowik R. (2004), Postulat szerszej wykładni z koncepcji zrównoważonego i trwałego rozwoju, „Prakseologia”, nr 144, s. 77–88, http://www.kozminski.edu.pl/fileadmin/wspolne_elementy/Jednostki/Czasopismo_MBA/Prakseologia_2004.pdf (20.09.2015).

Buchanan R. (2001), Design and the New Rhetoric: Productive Arts in the Philosophy of Culture, “Philosophy and Rhetoric”, Vol. 34, No. 3, 2001, The Pennsylvania State University, University Park, https://www.ryanvarick.com/uploads/buchanan.pdf (25.09.2015). DOI: https://doi.org/10.1353/par.2001.0012

Burns T., Sinfield S., Holley D. (2006), The silent stakeholder: an exploration of the student as stakeholder in the UK Government e-learning strategy 2005, The Corporate Social Responsibility Conference, Edrine, Turkey.

Ciążela H. (2004), Idea zrównoważonego rozwoju a współczesna kondycja moralna, „Prakseologia”, nr 144, s. 53–65, http://www.kozminski.edu.pl/fileadmin/wspolne_elementy/Jednostki/Czasopismo_MBA/Prakseologia_2004.pdf (20.09.2015).

Creativity, Design And Business Performance (2005), “DTI Economics Paper”, No. 15 (November), http://www.ico-d.org/database/files/library/economics_paper15.pdf (20.09.2015).

Cudowska-Sojko A. (2012), Zrównoważony rozwój a globalizacja konsumpcji, „Handel Wewnętrzny”, t. 1: Trendy i wyzwania zrównoważonego rozwoju w XXI wieku, s. 16–24.

Emilson A., Seravalli A., Hillgren P.-A. (2011), Dealing With Dilemmas: Participatory Approaches In Design For Social Innovation, Design Research #1.11, Swedish Research Journal, http://www.design-fakulteten.kth.se/sites/default/files/participatory/approaches_in_design_for_si.pdf (10.10.2015).

Gasparski W. (1984), Społeczeństwo projektujące: szansa czy utopia?, „Prakseologia”, nr 2 (90).

Gawor L. (2006), Idea zrównoważonego rozwoju jako projekt nowej ogólnoludzkiej cywilizacji, „Diametros”, nr 9 (wrzesień), s. 84–104.

Giddens A. (2010), Klimatyczna katastrofa, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa.

Kiełczewski D. (2011), Związki idei zrównoważonego rozwoju z ideą społecznej odpowiedzialności biznesu, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 6 (54), s. 21–31.

Lojacono G., (2002), Design e posizionamento delle imprese, „Economia & Management” No. 4.

Makarewicz-Marcinkiewicz A. (2011), Zrównoważony rozwój – problem ekskluzji społeczno-gospodarczej i realizacji strategii równowagi w gospodarce narodowej biznesu, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 6 (54), s. 92–104.

Manzini E. (2006), Design, Ethics and Sustainability Guidelines For A Transition Phase, DISIndaco, Politecnico di Milano, 28.8.2006, http://designblog.uniandes.edu.co/blogs/desis/files/2009/06/060828-design-ethics-sustainability.pdf (1.10.2015).

Mazé R. (2013), Who is sustainable? Querying the politics of sustainable design practices, [w:] R. Mazé, L. Olausson, M. Plöjel, J. Redström, Ch. Zetterlund (eds.), Critical perspectives and dialogues about design and sustainability, Axl Books, Stockholm.

Morżoł I. (2006), Referat wygłoszony w formie prezentacji multimedialnej podczas II Konferencji Ekologicznej w Warszawie 30 marca 2006, Polski Komitet ds. UNESCO, http://www.unesco.pl/edukacja/dekada-edukacji-nt-zrownowazonego-rozwoju/unesco-a-zrownowazony-rozwoj/ (20.10.2015).

Palej A., Schneider -Skalska G. (2008), Architektura od abc… czyli o tym, jak rozumieć świat, który nas otacza, PAN, Kraków.

Papanek V. (2012), Dizajn dla realnego świata. Środowisko człowieka i zmiana społeczna, Recto Verso, Łódź.

Papuziński A. (2007), Ekofilozofia a filozofia zrównoważonego rozwoju, [w:] B. Poskrobko (red.), Obszary badań nad trwałym i zrównoważonym rozwojem, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok.

Porritt J. (2009), Living within our means: avoiding the ultimate recession, Forum for the Future, http://www.forumforthefuture.org/sites/default/files/project/downloads/livingwithinour-meanssml.pdf (6.10.2015).

Skowrońska A. (2009), Rola polityki logistycznej państwa we wdrażaniu zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.

Sobol A. (2013), Design w przestrzeni publicznej w kontekście zrównoważonego rozwoju, [w:] Transformacja współczesnej gospodarki jako przedmiot badań ekonomicznych, red. B. Kos, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, nr 136.

Strategia Zrównoważonego Rozwoju Polski do 2015 roku. Wytyczne dla resortów (1999), Ministerstwo Środowiska, Warszawa http://www.accesszgwrp.org.pl/materiały/dokumenty/StrategiaZrównoważonegoRozwojuPolski/ (25.09.2015).

Thackara J. (2007), Wouldn’ t it be great if..., Design Council, London.

Thackara J. (2010), Na grzbiecie fali. O projektowaniu w złożonym świecie, Wydawnictwo Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, Warszawa.

Wskaźniki zrównoważonego rozwoju Polski (2011), Urząd Statystyczny w Katowicach, Urząd Statystyczny w Krakowie, Urząd Statystycznego w Szczecinie, Departament Analiz i Opracowań Zbiorczych GUS Katowice, http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/oz_wskazniki_zrownowazonego_rozwoju_Polski_us_kat.pdf (24.09.015).

Zabłocki G. (2002), Rozwój zrównoważony. Idee, efekty, kontrowersje, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

http://www.businesswire.com/news/home/20100125006673/pl/#.U5l2L_l_tYU (5.09.2015).

http://www.fastcompany.com/1527731/nikes-green-innovation-evolution (2.09.2015).

http://www.nikebiz.com/crreport/content/environment/4-1-1-product-design.php?cat=product-design (11.10.2015).

http://www.unesco.pl/edukacja/dekada-edukacji-nt-zrownowazonego-rozwoju/unesco-a-zrownowazony-rozwoj/ (2.10.2015).

http://www.csrinfo.org/pl/component/content/article/1654 (2.10.2015).

http://www.sustainablebrands.com/news_and_views/blog/13-hot-sustainable-products-follow-2013 (29.01.2016).

Pobrania

Opublikowane

01-01-2016

Jak cytować

Rojek-Adamek, Paulina. 2016. “Wymiary współczesnego design’u a Koncepcja zrównoważonego Rozwoju”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, no. 56 (January): 21-35. https://doi.org/10.18778/0208-600X.56.02.