Pojęcie kompetencji fonologicznej vel fonetycznej – rozważania terminologiczne

Michalina Biernacka

doi:10.18778/0860-6587.20.08

Autor

Michalina Biernacka Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej, Katedra Lingwistyki Stosowanej i Kulturowej

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.20.08

Słowa kluczowe:

kompetencja fonologiczna, nauczanie języka polskiego jako obcego (jpjo), ESOKJ

Abstrakt

Celem artykułu było sprecyzowanie pojęcia kompetencji fonologicznej na gruncie nauczania języka polskiego jako obcego. Na przykładzie polszczyzny wyróżniono subskładniki kompetencji fonologicznej, zwrócono uwagę na potrzebę stworzenia odpowiednich programów nauczania, uwzględniających czynniki implikujące jej prawidłowy rozwój. Analizie poddano także sam termin, wymieniany często z określeniami kompetencja fonetyczna i sprawność fonetyczna, zbieżnymi aczkolwiek nietożsamymi (przedstawiono argumenty za stosowaniem terminu wyróżnionego przez ESOKJ oraz odróżnianiem go od pozostałych).

Bibliografia

Andrukowicz W., 2001, Edukacja integralna, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Andrukowicz W., 2003, A może indywidualna karta kompetencji, „Edukacja i Dialog”, nr 146, s. 15–23.

Arabski J., 1985, O przyswajaniu języka drugiego (obcego), WSiP, Warszawa.

Balkowska G., 2004, Nauczanie wymowy polskiej w grupie wielojęzycznej, [w:] Wrocławska dyskusja o języku polskim, red. A. Dąbrowska, Wrocławskie Towarzystwa Naukowe, Wrocław, s. 247–254.

Cieszyńska J., 2008, Symultaniczno-sekwencyjna wczesna nauka czytania jako stymulacja rozwoju dzieci z zaburzeniami komunikacji językowej, [w:] Mowa i język w perspektywie dydaktycznej, logopedycznej i rozwojowej, red. J. Porayski-Pomsta, Warszawa, s. 170–178.

Dzikowska T., 2006, Rozwój kompetencji fonologicznej i fonetycznej a wady wymowy, „Logopedia” 1(2), s. 31–45.

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, 2003, przeł. W. Martyniuk, Rada Europy, Wydawnictwo CODN, Warszawa.

Janowska I., 2008, Perspektywa zadaniowa w nauczaniu/uczeniu się języków obcych, [w:] W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, red. W. T. Miodunka, A. Seretny, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 34–50.

Komorowska H., 1993, Podstawy metodyki nauczania języków obcych, EDE-Poland, Warszawa.

Lipowska M., 2001, Profil rozwoju kompetencji fonologicznej dzieci w wieku przedszkolnym, IMPULS, Kraków.

Łobacz P., 1996, Polska fonologia dziecięca. Studia fonetyczno-akustyczne, Wydawnictwo Energeia, Warszawa.

Madelska L., 2009, Język polski na tle języków świata a nauczanie wymowy w glottodydaktyce, „Poradnik Językowy”, z. 6, s. 38–55.

Michońska-Stadnik A., 2009, Przetwarzanie informacji w języku pierwszym i drugim – perspektywa neurobiologiczna, [w:] Język. Poznanie. Zachowanie. Perspektywy i wyzwania w studiach nad przyswajaniem języka obcego, red. J. Nijakowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 1–12.

Porayski-Pomsta J., 2008, Kilka uwag o roli badań nad zaburzeniami mowy we współczesnej lingwistyce, [w:] Mowa i język w perspektywie dydaktycznej, logopedycznej i rozwojowej, red. J. Porayski-Pomsta, Warszawa, s. 163–169.

Porayski-Pomsta J., 2009, Rola badań nad dysfunkcjami mowy we współczesnej lingwistyce, „Poradnik Językowy”, z. 8, s. 5–15.

Psycholingwistyka, 2005, red. J. B. Gleason, N. B. Ratner, GWP, Gdańsk.

Rojczyk A., 2009, Modele percepcji systemu dźwiękowego języka obcego, [w:] Język. Poznanie. Zachowanie. Perspektywy i wyzwania w studiach nad przyswajaniem języka obcego, red. J. Nijakowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 120–135.

Seretny A., 2011, Kompetencja leksykalna uczących się języka polskiego jako obcego w świetle badań ilościowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Sikorski J., 2006, Psycholingwistyczne aspekty w fonetyce korektywnej. Zarys problemu, [w:] Dydaktyka fonetyki języka obcego, red. E. Waniek-Klimczak, W. Sobkowiak, Płock, s. 199–210.

Sikorski J., 2007, Ocena aktualnej kompetencji fonetycznej, [w:] Dokumenty Rady Europy a nauczanie języków w polskim systemie edukacji, red. M. Pawlak, J. Fisiak, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, Łódź, s.145–158.

Słownik dydaktyki języków obcych, 1994, red. A. Szulc, PWN, Warszawa,

Szpyra-Kozłowska J., 2002, Wprowadzenie do współczesnej fonologii, Wydawnictwo UMCS, Lublin.

Walińska B., 2008, Słuch fonematyczny jako kompetencja warunkująca odbiór i rozumienie mowy, „Logopeda” 1(6), s. 32–37.

Wiśniewski M., 2007, Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Toruń.