Piszący pomnik. Autobiografizm jednostkowy i kolektywny w Zibaldone Giacoma Leopardiego

Zbigniew Fiedorczuk; Alessio Mangiapelo

doi:10.18778/2299-7458.13.10

Autor

Zbigniew Fiedorczuk Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu https://orcid.org/0000-0002-1333-294X
Alessio Mangiapelo Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu https://orcid.org/0000-0001-5113-0399

DOI:

https://doi.org/10.18778/2299-7458.13.10

Słowa kluczowe:

Leopardi, biografizm, literatura włoska, romantyzm, dziennik

Abstrakt

Niniejsza praca ma na celu analizę retrospekcji i „datowanych śladów” doświadczeń zawartych w intelektualnym dzienniku Giacoma Leopardiego oraz pragnie ukazać ich ewentualny związek z zagadnieniami natury społecznej. Odczytanie fragmentów Zibaldone pozwala na usytuowanie dzieła zarówno w obrębie rozważań o dzienniku jako gatunku, jak i o samej istocie refleksji autobiograficznej, ujawniającej własne strategie, formy i zdolności asymilacyjne wobec innych form literackich. Analizie poddana jest również tożsamość narracyjna (Paul Ricoeur) wyłaniająca w Zibaldone, gdzie biograf i autobiograf poprzez swoje opowieści bezustannie negocjują warunki, na jakich przebiegają granice samopoznania, jak i otaczającej rzeczywistości. Praca odczytuje elementy intersubiektywnego dialogu wspartego różnorodnością głosów i świadectw, jakie utkwiły w świadomości autora (rodzina, postacie historyczne, fikcyjne, współczesne autorowi). Praca stara się wskazać na elementy dzieła, które z jednej strony umożliwiają nieustanne ponawianie obietnicy auto-referencji w postaci mirror talk (Susanna Egan), z drugiej zaś na ujęcie konfliktu jednostki ze społeczeństwem, a w końcu zaproponowanie myśli ukierunkowanej na pogodzenie jej z szeroko rozumianym kolektywem.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

Zbigniew Fiedorczuk - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Zbigniew Fiedorczuk – doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk o Języku i Literaturze Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Główne zainteresowania badawcze: nihilizm a literatura, muzyka a literatura, poezja i proza włoska XX wieku, kino włoskie w latach 1960–1980. Najważniejsze publikacje: Muzyka a kształt podmiotu lirycznego w tomie poezji «Viola di morte» Tommaso Landolfiego, [w:] Muzyka w kontekście społecznym, kulturowym i medycznym, red. I. Domina, M. Maciąg, Lublin 2023.
Alessio Mangiapelo - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Alessio Mangiapelo – doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk o Języku i Literaturze Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Główne zainteresowania badawcze: literatura a polityka, stosunki polsko-włoskie, historia, epika, literatura XVIII i XIX wieku, antyk, przekładoznawstwo. Najważniejsze publikacje: E. Montale, Zwierzęce tropy. Wybór wierszy, tłum. P. Malicka, A. Mangiapelo, M. Śniedziewska, Warszawa 2022.

Bibliografia

Battistini A., L’autobiografia e il superego dei generi letterari, „Annali di Italianistica” 1986, vol. 4, s. 7–29.

Bonadeo A., Leopardi, l’individuo e la società, „Italica” 1986, vol. 63, n. 2, s. 142–160. https://doi.org/10.2307/478995 DOI: https://doi.org/10.2307/478995

Bruni R., Introduzione, in G. Rensi, Su Leopardi, a cura di R. Bruni, Torino 2018.

Butler J., Giving an Account of Oneself, „Diacritics” 2001, no. 4, s. 22–40. https://doi.org/10.1353/dia.2004.0002 DOI: https://doi.org/10.1353/dia.2004.0002

Colaiacomo C., Leopardi. Zibaldone di pensieri, in Letteratura Italiana. Le opere, a cura di A. Asor Rosa, vol. 3, Torino 1997.

Cori P., The Zibaldone as Leopardi’s Self-Education, „Italica” 2016, vol. 93, no. 1, s. 77–91.

Cyceron M.T., Lelius czyli rozmowa o przyjaźni, przeł. F. Habura, Tarnów 1899.

De Sanctis F., La letteratura italiana nel secolo XIX. Volume terzo. Giacomo Leopardi, a cura di W. Binni, Bari 1961.

Donà M., Misterio grande. Filosofia di Giacomo Leopardi, Milano 2013.

Egan S., Mirror Talk: Genres of Crisis in Contemporary Autobiography, Chapel Hill–London, 1999.

Ferrucci C., Leopardi filosofo e le regioni della poesia, Venezia 1987.

Figurelli F., Le due canzoni patriottiche del Leopardi e il suo programma di letteratura nazionale e civili, „Belfagor”, vol. 6, n. 1, s. 20–39.

Forni G., Rousseau, Leopardi e il soggetto moderno, „Lettere italiane” 2012, vol. 64, n. 2, s. 206–225.

Fortini F., Ventiquattro voci per un dizionario di lettere, Milano 1968.

Il nuovo Zingarelli. Vocabolario della lingua italiana, a cura di M. Dogliotti, L. Rosiello, Milano 1984.

Lejeune P., „Drogi zeszycie…”, „drogi ekranie…”: o dziennikach osobistych, przeł. A. Karpowicz, M. Rodak, P. Rodak, Warszawa 2010.

Lejeune P., Wariacje na temat pewnego paktu: o autobiografii, przeł. W. Grajewski, S. Jaworski, A. Labuda, R. Lubas-Bartoszyńska, Kraków 2001.

Leopardi G., Epistolario, a cura di P. Viani, Firenze 1892.

Leopardi G., Myśli, przeł. S. Kasprzysiak, Kraków 1997. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400884100

Leopardi G., Opere inedite, a cura di G. Cugnoni, Halle 1878.

Leopardi G., Tutte le poesie e tutte le prose, a cura di L. Felici, Roma 2022.

Leopardi G., Zibaldone, a cura di L. Felici, Roma 2022.

Leopardi G., Zibaldone. Notatnik myśli, przeł. i oprac. S. Kasprzysiak, Warszawa 2021.

Negri A., Lenta ginestra. Saggio sull’ontologia di Giacomo Leopardi, Milano 1987.

Olney J., Some Versions of Memory / Some Versions of ‘Bios’: The Ontology of Autobiography, in Autobiography: essays theoretical and critical, ed. J. Olney, Princeton 1980. https://doi.org/10.1515/9781400856312 DOI: https://doi.org/10.1515/9781400856312

Pacella G., Lo Zibaldone: brogliaccio o opera sistematica?, in Leopardi e il pensiero moderno, a cura di C. Ferrucci, Milano 1989.

Pawlak J., Paula Ricoeura koncepcja tożsamości narracyjnej, [w:] Tożsamość człowieka, red. A. Gałdowa, Kraków 2000.

Peruzzi E., Introduzione, in G. Leopardi, Zibaldone di pensieri, Pisa 1989.

Ricca S., Società e sentimenti sociali in Leopardi, „Italica” 2016, vol. 93, n. 4, s. 705–723.

Rigoni M.A., Il pensiero di Leopardi, Milano 1982.

Severino E., Il nulla e la poesia. Alla fine dell’età della tecnica, Milano 1990.

Severino E., Il sentimento del nulla, Milano 2009.

Veronese C.M., ‘Misantropo di se stesso? Self-love, self-exclusion, self-sacrifice, and compassion in Giacomo Leopardi, „The Modern Language Review” 2009, vol. 104, n. 4, s. 992–1007. https://doi.org/10.1353/mlr.2009.0011 DOI: https://doi.org/10.1353/mlr.2009.0011