Kondycja demokracji i praw człowieka w Meksyku. Przypadek pluralizmu medycznego wśród rdzennych kobiet
DOI:
https://doi.org/10.18778/1506-6541.S2024.35Słowa kluczowe:
demokracja, prawa człowieka, gender studies, ludność rdzenna, pluralizm medyczny, medycyna alternatywnaAbstrakt
Celem artykułu jest poznanie i opisanie zaobserwowanego wstępnie mechanizmu, zgodnie z którym państwo zdaje się nie dostrzegać potrzeb rdzennych kobiet i nie uwzględniać ich w rozwiązaniach instytucjonalno-prawnych. W artykule wskazuję, na ile uwarunkowania te sprzyjają podtrzymaniu różnorodności kulturowej – w badanym przypadku pod postacią tradycyjnych (inaczej alternatywnych) rozwiązań w podejściu do zdrowia. Przyglądam się bliżej uwarunkowaniom systemu demokratycznego i jego związkom z prawami człowieka oraz kreślę przyczyny i mechanizmy funkcjonowania machismo i feminizmu w Meksyku, ukazując najważniejsze źródła skomplikowanej sytuacji kobiet w tym kraju. W ramach tych samych rozważań wskazuję również, dlaczego – z punktu widzenia relatywizmu kulturowego – próby wprowadzenia niektórych zachodnich rozwiązań w zakresie demokracji i praw człowieka mogą być nie tylko nieefektywne, lecz także kontrowersyjne i problematyczne dla Meksykanów. Rozważania teoretyczne i problemowe stanowią wstęp do studium przypadku poświęconego zjawisku pluralizmu medycznego w Meksyku.
Pobrania
Bibliografia
Bankowicz M., Systemy demokratyczne i niedemokratyczne, [w:] Systemy polityczne. Podręcznik akademicki. Zagadnienie teoretyczne, red. M. Bankowicz, B. Kosowska-Gąstoł, Kraków 2019.
Burszta W.J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998.
Cabada-Aguirre P., López López A.M., Mendoza K.C.O., Mexican traditional medicines for women’s reproductive health, „Scientific Reports” 2023, t. 13, nr 2807. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-023-29921-1
Castañeda X., García C., Langer A., Ethnography of fertility and menstruation in rural Mexico, „Social Science & Medicine” 1996, t. 42. DOI: https://doi.org/10.1016/0277-9536(95)00077-1
Cichomska P., Prawa kobiet i nowoczesność w kręgu cywilizacji latynoamerykańskiej, [w:] Oblicza Ameryki Łacińskiej, red. K. Krzywicka, J. Kaczyńska, Lublin 2010.
Derwich K., Meksyk – Między demokracją a dysfunkcyjnością, Kraków 2017.
Dörr N.M., Health professionals’ perception of maternal health: an ethnography in the Sierra de Totonacapan, Veracruz, Mexico, „Social Medicine” 2021, t. 13, nr 3.
Eriksen T.H., Małe miejsca, wielkie sprawy. Wprowadzenie do antropologii społecznej i kulturowej, Warszawa 2009.
Gamlin J.B., „You see, we women, we can›t talk, we can›t have an opinion…”. The coloniality of gender and childbirth practices in Indigenous Wixárika families, „Social Science & Medicine” 2020, t. 252, nr 112912. DOI: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2020.112912
Jamróz A., Demokracja, Białystok 1995.
Komosa M., Demokracja i prawa człowieka w Ameryce Łacińskiej, [w:] Ameryka Łacińska we współczesnym świecie, red. M.F. Gawrycki, Warszawa 2006.
Krysińska M., Relatywizm kulturowy a prawa człowieka, „Lud” 1999, t. 83.
Kunow M.A., Maya Medicine. Traditional Healing in Yucatan, Mexico 2003.
Łaciński P., Przejawy parlamentaryzacji systemów prezydenckich w Ameryce Łacińskiej, [w:] Latynoameryka u progu trzeciego stulecia niepodległości: przywództwo, idee i systemy polityczne, red. P. Łaciński, Warszawa 2011.
Majcherek J.A., Spór o kulturowe uwarunkowania demokracji, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis” 2008, Folia 54, Studia Sociologica II.
Marcos S., Twenty-Five Years of Mexican Feminisms, „Women’s Studies International Forum” 1999, t. 22, nr 4. DOI: https://doi.org/10.1016/S0277-5395(99)00036-9
Mohammed F., Who was La Malinche?, „JSTOR Daily” 2019.
Olson E.A., Indigenous knowledge and development – Livelihoods, Health Experience and Medicinal Plant Knowledge in a Mexican Biosphere Reserve, Lanham 2014.
Portilla E., They all want magic: curanderas and folk healing, College Station 2009.
Smith-Oka V., An analysis of two indigenous reproductive health illnesses in a Nahua community in Veracruz, Mexico, „Journal Ethnobiology Ethnomedicine” 2012, t. 8, nr 33. DOI: https://doi.org/10.1186/1746-4269-8-33
Bain J.H., Women and the environment in rural Mexico, http://etheses.dur.ac.uk/6111/
¿Sabes qué es el #Machismo?, https://www.gob.mx/conavim/articulos/sabes-que-es-el-machismo?idiom=es
Wądołowska A.H., Pluralizm medyczny w społecznościach tubylczych Meksyku. Na przykładzie opieki nad zdrowiem reprodukcyjnym kobiet u Indian Purhépecha, https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/d67f0600-58e4-43ed-9fb9-6e6d70b51843/content
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
