Ekran pod strzechą. Specyfika oraz estetyka ograniczonej modernizacji i mediatyzacji podhalańskich domostw na podstawie "Zapisu socjologicznego" Zofii Rydet

Abstrakt

W niniejszym artykule teza o zmianie funkcji i symboliki domów pod wpływem rewolucji informacyjnej, jaką zaproponował w 1990 r. filozof mediów Vilém Flusser w eseju Architektura przyszłości, zostaje skonfrontowana z fotografiami autorstwa Zofii Rydet z cyklu Zapis socjologiczny. W tekście analizowane są – stanowiące najliczniejszy zbiór – fotografie mieszkańców i domostw podhalańskich wsi z lat 1978–1990, jako dokument ukazujący przebiegający w nich proces przejścia od domu rozumianego jako schronienie umożliwiające spojrzenie w głąb siebie i na najbliższą okolicę, do domu jako miejsca umożliwiającego obserwację i interakcję z rozszerzonym obrazem świata prezentowanym przez media. W pracy analizowana jest estetyka fotografowanych domostw, w których w specyficzny sposób łączy się ludowa wrażliwość estetyczna, produkty uprzemysłowionej gospodarki i kulturowe „samoróbki”. W ten sposób Zapis socjologiczny ujawnia doniosłość zmiany postulowanej przez filozofa mediów o nowym sposobie myślenia o domach w kierunku myślenia o nich jako o krytycznych punktach w społecznej sieci wymiany informacji i budowani a relacji.