Etyka (w) codzienności wychowania – od nieuchronności do możliwości

Auteurs

Mots-clés :

codzienność, Lebenswelt, pedagogika, autonomia, powinność

Résumé

Codzienność wychowania jako skrzyżowanie światów życia pedagoga i wychowanka, będąca wieloznaczną i zróżnicowaną, zmienną, bo tworzącą się, racjonalną i nieracjonalną et cetera, nie pozwala na „przycięcie” w rozmiarze uniwersalnym zasad i przewidywanych efektów etycznego działania. Jest placem gry między nieuchronnością i możliwością etycznego działania pedagogicznego. Tym samym w artykule została podważona zasadność tworzenia kodeksu etycznego jako „dokumentu” uprawomocniającego status profesji pedagoga. Towarzyszy temu przekonanie, że niezmiernie trudno wyważyć deontologię z poszanowaniem prawa pedagoga do autonomii podmiotowej, jak również z docenieniem przeżywania przez niego i wychowanka codzienności wychowania.

Biographie de l'auteur

  • Anna Walczak, Uniwersytet Łódzki

    Anna Walczak – doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, kierownik Zakładu Pedagogiki Filozoficznej na Wydziale Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego. Zainteresowania naukowe: filozofia wychowania (perspektywa hermeneutyczna, fenomenologiczna, dialogiczna); etyka pedagogiczna; pedagogika egzystencjalna; pogranicza filozofii i psychologii kultury inspirowanej głównie myślą C. G. Junga.

Références

Carr D. (2000) Professionalism and Ethics in Teaching, London, Routledge.

Depraz N. (2010) Zrozumieć fenomenologię. Konkretna praktyka, tłum. A. Czarnecka, Warszawa, Oficyna Naukowa.

Dybel P. (2012a) Kłopot z „intersubiektywnością” w: Intersubiektywność, P. Makowski (red.), Kraków, Universitas.

Dybel P. (2012b) Oblicza hermeneutyki, Kraków, Universitas.

Filek J. (2010) Życie. Etyka. Inni, Kraków, Wydawnictwo Homini.

Gadamer H.-G. (1993) Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. B. Baran, Kraków, Inter Esse.

Hartman J. (2011) Wiedza. Byt. Człowiek. Z głównych zagadnień filozofii, Kraków, Universitas.

Heidegger M. (1989) Co znaczy myśleć? w: Filozofia współczesna, J. Tischner (red.), tłum. J. Mizera, J. Tischner, Kraków, Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy.

Heidegger M. (2010) Identyczność i różnica, tłum. J. Mizera, Warszawa, Aletheia.

Heidegger M. (2011) Zasada racji, tłum. J. Mizera, Kraków, Wydawnictwo Baran i Suszyński.

Jaworska-Witkowska M., Kwieciński Z. (2011) Nurty pedagogii. Naukowe, dyskretne, odlotowe, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kaniowski A. M. (1999) Supererogacja. Zapomniany wymiar etyki, Warszawa, Oficyna Naukowa.

Kołakowski L. (2000) Etyka bez kodeksu, w: L. Kołakowski, Kultura i fetysze. Eseje, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kowalska M. (1996) Deleuze Gilles, Différence et Répétition w: Przewodnik po literaturze filozoficznej XX wieku, B. Skarga (red.), t. IV, Warszawa, PWN.

Kwaśnica R. (2006), Wprowadzenie do myślenia o nauczycielu w: Pedagogika. Podręcznik akademicki, B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), t. II, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kwiatkowska H. (2005) Tożsamość nauczycieli. Między anomią a autonomią, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.

Kwiatkowska H. (2010) Nauczyciel – zawód „niemożliwy”, ale nieunikniony w: Etyka i profesjonalizm w zawodzie nauczyciela, J. M. Michalak (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Lazari-Pawłowska I. (1992) Etyka. Pisma wybrane, Wrocław–Warszawa–Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Lévinas E. (1998) Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, tłum. M. Kowalska, Warszawa, PWN.

Makowski P. (2012) Spektrum praktyczne etyki a intersubiektywność w: Intersubiektywność, P. Makowski (red.), Kraków, Universitas.

Męczkowska A. (2006) Podmiot i pedagogika. Od oświeceniowej utopii ku pokrytycznej dekonstrukcji, Wrocław, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP.

Miksa (2010) Miejsce powinności w etyce zawodowej nauczyciela w: Etyka i profesjonalizm w zawodzie nauczyciela, J. M. Michalak (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Przyłębski A. (2010) Etyka w świetle hermeneutyki, Warszawa, Oficyna Naukowa.

Ricoeur P. (2005) O sobie samym jako innym, tłum. M. Kowalska, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Spaemann R. (2001) Osoby. O różnicy między czymś a kimś, tłum. J. Merecki, Warszawa, Oficyna Naukowa.

Šrubar I. (1993) Świat przeżywany i totalność. Dwa typy ugruntowania myśli socjologicznej w: Świat przeżywany. Fenomenologia i nauki społeczne, zebrali i wstępem opatrzyli Z. Krasnodębski, K. Nellen, Warszawa, PIW.

Stróżewski W. (1994) Istnienie i sens, Kraków, Wydawnictwo Znak.

Tischner J. (1982) Sztuka etyki w: J. Tischner, Myślenie według wartości, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”.

Tischner J. (2006), Etyka wartości i nadziei w: J. Tischner, O człowieku. Wybór pism filozoficznych, Wrocław–Warszawa–Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Walczak A. (2011) Spotkanie z wychowankiem. Ku tożsamości ipse pedagoga, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Walczak A. (2012) Obecność i ślad pedagoga jako fenomeny wychowania w: Metamorfozy filozofii wychowania. Od antyku po współczesność, S. Sztobryn, M. Wasilewski, M. Rojek (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Waldenfels B. (2002) Topografia obcego. Studia z fenomenologii obcego, tłum. J. Sidorek, Warszawa, Oficyna Naukowa.

Waldenfels B. (2009) Podstawowe motywy fenomenologii obcego, obcego, tłum. J. Sidorek, Warszawa, Oficyna Naukowa.

Wojtysiak J. (2005) O słowie BYĆ, Lublin, Towarzystwo Naukowe KUL.

Téléchargements

Publiée

2016-04-04

Numéro

Vol. 2 No 1 (2016): (Re)konstrukcje codzienności wychowania

Rubrique

Articles

Licence

Creative Commons License

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.

Comment citer

Walczak, Anna. 2016. « Etyka (w) codzienności Wychowania – Od nieuchronności Do możliwości ». Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne 2 (1): 81-99. https://www.czasopisma.uni.lodz.pl/wychow/article/view/11395.