Art as a means of regaining one's voice. Romani identity in the narrative of Małgorzata Mirga-Tas's works (an analysis of the exhibition Travelling Images at the International Cultural Centre in Krakow)
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.28.03Keywords:
Roma, narratives, collective identity, activism, artAbstract
Narratives can take many different forms, including art. This article analyses the works of Małgorzata Mirga-Tas presented at the Wędrujące obrazy (Travelling Images) exhibition at the International Cultural Centre in Krakow from December 2022 to March 2023. The research focuses on ethe image of the Roma people and their identity as constructed in the artist’s narrative.
Historically, the Roma have been objectified, excluded from general history, and studied by non-Roma ethnographers and anthropologists. The depiction of Roma in paintings, as preserved in museum collections, was also created through an ‘external gaze’. Roma have experienced, and continue to experience, stigmatisation and discrimination based on this stereotypical image, as reproduced by art.
However, the situation is changing. A Romani political movement has emerged, Romani researchers and institutions have appeared, and Romani artists are establishing themselves in the art world. This enables them to regain their subjectivity, speak with their own voice, and help shape their image within mainstream society.
In this context, the works of the renowned artist Małgorzata Mirga-Tas are important. She was the first Romani woman to represent her country in the national pavilion at the Venice Art Biennale in 2022, and her work focuses on the autobiographical experience of Romani identity.
During the analysis of the artist’s narrative presented at the International Cultural Centre, the following three threads were identified: 1) Family, solidarity and community (manifested in two forms: local Roma communities and the transnational community of Women-Giants); 2) Activism on behalf of the Roma; and 3) The Roma past, including the recovery and commemoration of history, as well as Roma heroes and heroines. The threads of the visual narrative tell a story about Roma canonical values that constitute their collective identity.
Downloads
References
Acqui, F., Cristorori, R.P. (bd.) Museo Schifanoia. Museum Guide. Musei D’Arte Antica del Comune di Ferrara.
Acton, T. (2016). Od upadku Muru Berlińskiego do pierwszego Pawilonu Romskiego na weneckim Biennale – od świata Ágnes Daróczi do świata Daniela Bakera, Studia Romologica, 9/2016, 19–29.
Bafia, S. (2022). Małgorzata Mirga-Tas – artystka romskiego pochodzenia – będzie reprezentowała Polskę na 59. Międzynarodowej Wystawie Sztuk w Wenecji. Pobrane z: https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/malgorzata-mirga-tas-artystka-romskiego-pochodzenia-bedzie-reprezentowala-polske
Barthes, R. (1975). An introduction to the structural analysis of narrative, New Literary History, 6(2), 237–272. DOI: https://doi.org/10.2307/468419
Bartosz, A. (2004). Nie bój się Cygana. Na dara Romestar. Sejny: Pogranicze.
Burzyńska, A. (2004). Kariera narracji. O zwrocie narratywistycznym w humanistyce, Teksty Drugie 2004 1–2, 43–64.
Bokszański, Z. (2005). Tożsamości zbiorowe. Warszawa: PWN.
Chase, S. E.(2018). Narrative inquiry. Toward theoretical and methodological maturity. W: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.), The SAGE Handbook of Qualitative Research. Fifth Edition (s. 546–560). London: Sage.
Chase, S.E. (2011). Narrative Inquiry. Still a Field in the Making. W: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.), The SAGE Handbook of Qualitative Research (s. 421–434). Los Angeles, London, New Delhi, Singapore, Washington DC: Sage.
Czarniawska, B. (2010). The uses of narratology in social and policy studies, Critical Policy DOI: https://doi.org/10.1080/19460171003715002
Studies 4(1), 58–76.
Dębicki, M. (20220. Sąsiad na płótnie malowany. Edukacyjno-informacyjny wymiar wystawy „Ukraina. Wzajemne spojrzenia”, Kultura i Społeczeństwo 66(3), 47–64, DOI: 10.35757/KiS.2022.66.3.3 DOI: https://doi.org/10.35757/KiS.2022.66.3.3
Golka, M. (2008). Socjologia sztuki. Warszawa: Diffin.
Goodsell, T. (2005). Defending narrative: A virtue ethics approach to narrative sociology. Referat zaprezentowany podczas corocznego spotkania the American sociological association w Philadelphia, Stany Zjednoczone.
Fiałkowska, K., Garapich, M. P., Mirga-Wójtowicz, E. (2018). Krytyczna analiza naukowej
ciszy, czyli dlaczego Romowie migrują (z naszego pola widzenia), Kultura i Społeczeństwo 2, 39–67.
Fischer-Nebmaier, W. (2015). Introduction. space, narration, and the everyday. W: W. Fischer – Nebmaier, M. Berg, A. Christou (red.), Narrating the City. Histories, Space, and the Everyday (s. 1–55). New York–Oxford: Berghahn. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctt130h8nt
Gubrium, J.F., Holstein, J.A. (1998). Narrative practice and the coherence of personal stories, DOI: https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1998.tb02354.x
The Sociological Quarterly, 39(1), 163–187.
Halbwachs, M. (2008). Społeczne ramy pamięci. Warszawa: PWN.
Jenkins, R. (1996). Social Identity. London: Routledge.
Elkin, L. (2023). Textiles as a Form of Feminist Dissent, Frieze 241. Pobrano z: https://www.frieze.com/article/lauren-elkin-thread-of-dissent-241
Junghaus, T. (2013), Romska sztuka współczesna – rewolta podporządkowanych. W: Monika Weychert Waluszko (red.). Romano kher. O romskiej sztuce, estetyce i doświadczeniu (s. 39–45). Warszawa: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki.
Junghaus, T. (2014). Roma art: theory and practice, Acta Ethnographica Hungarica, 59 (1), 25–42, DOI: 10.1556/AEthn.59.2014.1.3 DOI: https://doi.org/10.1556/AEthn.59.2014.1.3
Junghaus, T. (2015), Wywiad z Timeą Junghaus. W: S. Kapralski, M. Kołaczek, J. Talewicz-Kwiatkowska (2015), Kierunek: przyszłość, 25 lat wolności a Romowie (s. 166–172). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kapralski, S. (2008). Romowie i Holokaust – rola doświadczenia zagłady w budowaniu współczesnej tożsamości romskiej, Studia Romologica 1, 143–172.
Kapralski, S. (2016). Sztuka-Romowie-Mobilizacja, Studia Romologica 9, 13–18.
Kapralski, S., Kołaczek, M., Talewicz-Kwiatkowska, J. (2015). Kierunek: przyszłość, 25 lat wolności a Romowie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Koschany, R. (2013). Semiotyka miasta: od lektury „tekstu” do interpretacji jako praktyki miejskiej, Studia Kulturoznawcze 1(3), 109–124.
Koschany, R. (2019). Miasto-palimpsest. Semiotyczna interpretacja Czerniowiec, Polonistyka. Innowacje 9, 65–82. DOI: https://doi.org/10.14746/pi.2019.9.5
Kulas, P. (2014). Narracja jako przedmiot badań oraz kategoria teoretyczna w naukach społecznych, Kultura i Społeczeństwo 58(4), 111–130.
Mach, Z. (2008). Tożsamość – pamięć – dziedzictwo. W: P. Czubik, Z. Mach (red.), Tożsamość galicyjska z perspektywy Polski i Ukrainy. Bielsko-Biała: Wyższa Szkoła Administracji w Bielsku-Białej.
Makaro, J. (2014). Pamięć o sąsiedztwie narodowym. Wokół wystawy „Obok. Polska-Niemcy. 1000 lat historii w sztuce, Przegląd Zachodni 2, 23–38.
Melchior, M. (1990). Społeczna tożsamość jednostki. Warszawa: PWN.
Mirga, J. (2009) Słownik Romsko-Polski. Tarnów: Romskie Stowarzyszenie Oświatowe Harangos.
Mirga-Kruszelnicka, A. (2022a). W pierwszej osobie, czyli sami o sobie, Herito 48, 21–39.
Mirga-Kruszelnicka, A. (2022b). Stwarzając historię. Twórczość Małgorzaty Mirgi-Tas w perspektywie makro i mikro. W: W. Szymański, N. Żak (red.), Wędrujące obrazy. Małgorzata Mirga-Tas (s. 15–21). Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Mirga-Kruszelnicka, A.(2022c), Mobilizing Romani Ethnicity Romani Political Activism in Argentina, Colombia, and Spain. Budapest–Vienna–New York: Central European University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9789633864500
Mirga-Tas, M. (2021). My feminism does not shout, but it tells stories: Małgorzata Mirga-Tas and Edis Galushi in conversation with Joanna Warsza. Pobrane z: https://eriac.org/my-feminism-does-not-shout-but-it-tells-stories-malgorzata-mirga-tas-and-edis-galushi-in-conversation-with-joanna-warsza/
Mirga-Tas, M., Lipczak A. (2018). Cały świat w małej Czarnej Górze. Pobrane z: https://przekroj.org/sztuka-opowiesci/caly-swiat-w-malej-czarnej-gorze/
Mirga-Tas, M., Kosiewski, P. (2021), Nie widzę siebie w czerni, Tygodnik Powszechny 39. Pobrane z: https://www.tygodnikpowszechny.pl/nie-widze-siebie-w-czerni-169061
Mouffe, Ch. (2007). Artistic Activism and Agonistic Spaces, Art&Research. A Journal of Ideas, Contexts and Methods Volume 1 No. 2, 1–5.
Niedźwiecka-Iwańczak, N. (2024). Tożsamość indywidualna członków grup mniejszościowych w spisach powszechnych ludności. Rozważania teoretyczno-metodologiczne. W: S. Łodziński, K. Dolińska (red.), Mobilizacja etniczności. Mniejszościowe społeczności narodowe i etniczne w spisie powszechnym ludności i mieszkań w Polsce w 2021 roku (42–54). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Niedźwiecka-Iwańczak, N. (2013). Etniczny aspekt tożsamości Łużyczan. Kraków: NOMOS.
Pizzolattii, M. (2022). Embodied stories of mental illness treatment of a loved one. Coercion unveiled with body mapping, Rassegna Italiana di Sociologia Fascicolo 4, 905–931, doi: 10.1423/106249
Porczyński, D., Rozalska, A. (2021). Past Presencing in Local Museums: Remarks on the Use of Art in the Creation of Representations of a Locality, Przegląd Socjologii Jakościowej tom XVII nr 3, 142–162. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.3.08
Rosner, K. (2006). Narracja, tożsamość i czas. Kraków: Nomos.
Rusca, E. (2020). Przeplatające się wątki. W: b.a. Małgorzata Mirga-Tas (21–34), Warszawa: Galeria Szydłowski.
Smith, A.D. (2009). Etniczne źródła narodów. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Somers, M.R. (1994). The narrative constitution of identity: A relational and network approach, Theory and Society 23(5), 605–649. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00992905
Szczepan A. (2022). Wspaniali ludzie ocalali z Zagłady. Nowohuccy Romowie w holokaustowych archiwach. W: W. Szymański, N. Żak (red.). Wędrujące obrazy. Małgorzata Mirga-Tas (s. 93–101). Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Szczepański, J. (1971). Odmiany czasu teraźniejszego. Warszawa: Książka i Wiedza.
Szymański W. (2023). Romowie i sztuka europejska. Historia wizerunku od stereotypu do autoportretu. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/372554284_Romowie_i_sztuka_europejska_Historia_wizerunku_od_stereotypu_do_autoportretu
Szymański, W. (2022). Wędrując z Małgorzatą Mirgą-Tas. Sztuka jako dekolonializacja. W: N. Żak, W. Szymański (red.), Wędrujące obrazy. Małgorzata Mirga-Tas (s. 23–40). Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Stosunek Polaków do innych narodów (2024), Komunikat CBOS, oprac.
Talewicz, J. (2022). O złym Cyganie i dobrym misiu. Z Joanną Talewicz rozmawia Przemysław Witkowski, Herito 48, 4–19.
Warsza, J. (2022). Szwy są na wierzchu. O twórczości Małgorzaty Mirgi-Tas. W: J. Warsza, W. Szymański (red.), Przeczarowując świat. Małgorzata Mirga-Tas (s. 85–99), Warszawa-Berlin: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Archive Books, ERIAC.
Warsza, J. (2020). Materiał zwany życiem. Sztuka Małgorzaty Mirgi-Tas. W: b.a. Małgorzata Mirga-Tas (s. 5–20), Warszawa: Galeria Szydłowski.
Warsza J., Szymański, W. (2022). Wstęp. W: J. Warsza, W. Szymański (red.), Przeczarowując świat. Małgorzata Mirga-Tas (s. 13–19), Warszawa-Berlin: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Archive Books, ERIAC.
Weychert, M. (2022). Przeczarowując społeczność – popiół i diament. W: W. Szymański, N. Żak (red.), Wędrujące obrazy. Małgorzata Mirga-Tas (s. 81–90). Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Weychert-Waluszko, M. (2018). Kiedy Johann Trollmann była małą dziewczynką, czyli pierwsze romskie biennale, Studia Romologica 11/2018, 227–248.
Witkowski, M., Nowicka, E. (2025). Przeobrażenia stereotypów na temat Romów w perspektywie dwóch ostatnich dekad. Referat zaprezentowany podczas XIX Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego w Białymstoku.
Znaniecki, F. (1990). Współczesne narody. Socjologiczne studium ewolucji narodów. Warszawa: PWN.
N. Żak, W. Szymański (red.) (2022). Wędrujące obrazy. Małgorzata Mirga-Tas. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Żak, N., (2022). Miejsce, z którego widać więcej. W: N. Żak, W. Szymański (red.), Wędrujące obrazy. Małgorzata Mirga-Tas (s. 51–63). Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
