Poza przestrzeń publiczną. Reprodukowanie miejskiej polityczności poprzez radykalne praktyki uwspólniania
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.19.06Słowa kluczowe:
przestrzeń publiczna, postpolityka, miejskie dobra wspólne, uwspólnianie, przestrzeń wspólna, polityczność, reprodukcja społeczna, skłotingAbstrakt
Prezentowany artykuł stanowi propozycję wyjścia poza perspektywę przestrzeni publicznej, która, jak przekonuję w jego pierwszej części, nie tylko coraz częściej zawodzi jako platforma walki z neoliberalnym status quo, ale także blokuje wyobraźnię polityczną na inne sposoby uprawiania miejskiej polityki. Odpowiadają za to zarówno jej wewnętrzne sprzeczności, jak też postępujące odpolitycznienie, które traktuję jako podstawowy cel nowej mutacji miasta przedsiębiorczego. Tym, co pomaga w ich przekroczeniu, są analizowane w drugiej i trzeciej części artykułu praktyki uwspólniania, gdzie zastanawiam się kolejno nad polityczną ontologią miejskich dóbr wspólnych oraz różnymi aspektami kolektywnego odzyskiwania miasta (na przykładzie ateńskich skłotów dla uchodźców). Artykuł uwypukla ich rolę w poszerzaniu dominującego myślenia o polityczności, co dokonuje się poprzez rewaluację takich pozornie niepolitycznych kwestii, jak zamieszkiwanie czy społeczna reprodukcja. Zwraca też uwagę na konieczność upowszechniania procesów uwspólniania, które, łącząc pragmatyzm codziennej walki o przetrwanie z utopijną wizją bardziej autonomicznego miasta, stanowią jedno z ważniejszych narzędzi neutralizowania skutków napędzanego przez neoliberalizm metakryzysu.Pobrania
Bibliografia
Amin, A. (2008). Collective culture and urban public space. City, 12(1), 5–24. DOI: https://doi.org/10.1080/13604810801933495
Amin, A., Howell, P. (2016). Thinking the Commons. W: A. Amin, P. Howell (red.), Releasing the Commons. Rethinking the Future of the Commons (s. 1–17). London-New York: Routledge DOI: https://doi.org/10.4324/9781315673172-1
Arendt, H. (2000). Kondycja ludzka (A. Łagodzka, tłum.). Warszawa: Aletheia.
Barber, B. (2014). Gdyby burmistrzowie rządzili światem. Dysfunkcjonalne kraje, rozkwitające miasta (H. Jankowska, K. Makaruk, tłum.). Warszawa: MUZA DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323514206.pp.119-123
Bianchi, I. (2018). The post-political meaning of the concept of commons. The regulation of the urban commons in Bologna. Space and Polity, 22(3), 287–306. DOI: https://doi.org/10.1080/13562576.2018.1505492
Blomley, N. (2008). Enclosure, Common Right and the Property of the Poor. Social and Legal Studies, 17(3), 311–331. DOI: https://doi.org/10.1177/0964663908093966
Bollier, D. (2014). The Commons. Dobro wspólne dla każdego (Spółdzielnia Socjalna Faktoria, tłum.). Zielonka: Faktoria
Boltanski, L., Chiapello, E. (2005). The New Spirit of Capitalism (G. Elliott, trans.). London-New York: Verso.
Borch, Ch., Kornberger, M. (red.). (2015). Urban Commons. Rethinking the City. London-New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315780597
Brenner, N., Marcuse, P., Mayer, M. (red.). (2012). Cities for People, Not for Profit. Critical Urban Theory and the Right to the City. London-New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203802182
Bresnihan, P., Byrne, M. (2015). Escape into the City. Everyday Practices of Commoning and the Production of Urban Space in Dublin. Antipode, 47(1), 36–54 DOI: https://doi.org/10.1111/anti.12105
Caffentzis, G., Federici, S. (2014). Commons Against and Beyond Capitalism. Community Development Journal, 49(1), 92–105. DOI: https://doi.org/10.1093/cdj/bsu006
Casas-Cortes, M. (2019). Care-tizenship. Precarity, social movements, and the deleting/re-writing of citizenship. Citizenship Studies, 23(1), 19–42. DOI: https://doi.org/10.1080/13621025.2018.1556248
Castells, M. (2013). Sieci oburzenia i nadziei. Ruchy społeczne w erze internetu (O. Siara, tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dardot, P., Laval, Ch. (2019). Common. On the Revolution in the 21st Century (M. McLellan, trans.). London-New York: Bloomsbury Publishing
Davis, M. (1992). The City of Quartz. Excavating the Future in Los Angeles. New York: Vintage Books
Davis, M. (2009). Planeta slumsów (K. Bielińska, tłum.). Warszawa: Książka i Prasa.
Dean, J. (2009). Democracy and Other Neoliberal Fantasies. Communicative Capitalism and Left Politics. Durham-London: Duke University Press DOI: https://doi.org/10.1215/9780822390923
De Angelis, M. (2012). Grodzenia, dobra wspólne i „zewnętrze” (T. Leśniak, tłum.). Praktyka Teoretyczna, 6, 311–324 DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2012.6.17
De Angelis, M. (2013). Does capital need a commons fix? ephemera, 13(3), 603–615
De Angelis, M. (2017). Omnia Sunt Communia. On the Commons and the Transformation to Postcapitalism. London: Zed Books. DOI: https://doi.org/10.5040/9781350221611
De Certeau, M. (2008). Wynaleźć codzienność (K. Thiel-Jańczuk, tłum.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Eizenberg, E. (2012). Actually Existing Commons. Three Moment of Space of Community Gardens in New York City. Antipode, 44(3), 764–782. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-8330.2011.00892.x
Enright, T., Rossi, U. (2018). The Ambivalence of Urban Commons. W: K. Ward, A. E. G. Jonas, B. Miller, D. Wilson (red.), The Routledge Handbook on Spaces of Urban Politics (s. 35–46). London-New York: Routledge DOI: https://doi.org/10.4324/9781315712468-5
Federici, S. (2019). Re-Enchanting the World. Feminism and the Politics of Commons. Oakland: PM Press.
Ferreri, M., Vasudevan, A. (2019). Vacancy at the edges of the precarious city. GeoForum, 101, 165–173. DOI: https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2019.03.009
Fraser, N. (2016). Progressive Neoliberalism versus Reactionary Populism. A Choice that Feminists Should Refuse. NORA, 24(4), 281–284 DOI: https://doi.org/10.1080/08038740.2016.1278263
Gehl, J. (2009). Życie między budynkami. Użytkowanie przestrzeni publicznych (M. A. Urbańska, tłum.). Kraków: Wydawnictwo RAM
Gibson-Graham, J. K., Cameron J., Healy, S. (2016). Commoning as a Postcapitalist Politics. W: A. Amin, P. Howell (red.), Releasing the Commons. Rethinking the Future of the Commons (s. 192–212). London-New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315673172-12
Graham, S. (2010). Cities Under Siege. The New Military Urbanism. London-New York: Verso. DOI: https://doi.org/10.1002/9781444395105.ch11
Habermas, J. (2008). Strukturalne przeobrażenia strefy publicznej (M. Łukasiewicz, W. Lipnik, tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN
Hardt, M., Negri, A. (2012). Rzecz-pospolita. Poza własność prywatną i dobro publiczne (Praktyka Teoretyczna, tłum.). Kraków: ha!art
Hardt, M., Negri, A. (2017). Assembly. Oxford: Oxford University Press.
Harvey, D. (1989). From Managerialism to Entrepreneurialism. The Transformation of Urban Governance in Late Capitalism. Geografiska Annaler. Series B, 71(1), 3–17. DOI: https://doi.org/10.1080/04353684.1989.11879583
Harvey, D. (2006). The Political Economy of Public Space. W: S. Low, N. Smith (red.), The Politics of Public Space (s. 17–34). London-New York: Routledge.
Harvey, D. (2012). Bunt miast. Prawo do miasta i miejska rewolucja (Praktyka Teoretyczna, tłum.). Warszawa: Bęc Zmiana.
Harvey, D. (2014). Seventeen Contradictions and the End of Capitalism. London: Profile Books.
Holston, J. (2008). Insurgent Citizenship. Disjunctions of Democracy and Modernity in Brazil. PrincetonOxford: Princeton University Press. DOI: https://doi.org/10.1515/9781400832781
Huron, A. (2015). Working with Strangers in Saturated Space. Reclaiming and Maintaining the Urban Commons. Antipode, 47(4), 963–979 DOI: https://doi.org/10.1111/anti.12141
Huron, A. (2018). Carving Out the Commons. Tenant Organizing and Housing Cooperatives in Washington, D.C. Minneapolis: University of Minnesota Press. DOI: https://doi.org/10.5749/j.ctt2121778
Jałowiecki, B., Łukowski, W. (red.). (2007). Gettoizacja polskiej przestrzeni miejskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Juskowiak, P. (2015). Wywłaszczająca urbanizacja. Miejski marksizm wobec problemu akumulacji pierwotnej. Praktyka Teoretyczna, 16(2), 78–113. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2015.2.3
Klein, N. (2001). Reclaiming the Commons. New Left Review, 9 (May-June)
Klein, N. (2009). Doktryna szoku. Jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne (H. Jankowska, tłum.). Warszawa: MUZA.
Kohn, M. (2004). Brave New Neighborhoods. The Privatization of Public Space. London-New York: Routledge DOI: https://doi.org/10.4324/9780203495117
Krier, L. (2011). Architektura wspólnoty (P. Choynowski, tłum.). Gdańsk: słowo/obraz terytoria
Laclau, E. (2009). Rozum populistyczny (T. Szkudlarek i in., tłum.). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Lacoue-Labarthe, P., Nancy, J.-L. (1997). Retreating the Political. London-New York: Routledge
Lefebvre, H. (1991). The Production of Space (D. Nicholson-Smith, trans.). Oxford-Cambridge: Blackwell.
Lefebvre, H. (2003). Urban Revolution (R. Bononno, trans.). Minneapolis: University of Minnesota Press.
Leggewie, C., Welzer, H. (2012). Koniec świata, jaki znaliśmy. Klimat, przyszłość i szanse demokracji (P. Buras, tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Linebaugh, P. (2008). The Magna Carta Manifesto. Liberties and Commons for All. Berkeley: University of California Press. DOI: https://doi.org/10.1525/9780520932708
Linebaugh, P. (2014). Stop Thief! The Commons, Enclosures, and Resistance. Oakland: PM Press
Low, S., Smith, N. (red.). (2006). The Politics of Public Space. London-New York: Routledge.
Madden, D. (2010). Revisiting the End of Public Space. Assembling the Public in an Urban Park. City & Community, 9(2), 187–207. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-6040.2010.01321.x
Mattei, U., Mancall M. (2019). Communology. The Emergence of a Social Theory of the Commons. South Atlantic Quarterly, 118(4), 725–746. DOI: https://doi.org/10.1215/00382876-7825576
Mattei, U., Quarta, A. (2015). Right to the City or Urban Commoning? Thoughts on the Generative Transformation of Property Law. Italian Law Journal, 1(2), 303–325
McFarlane, C. (2011). Learning the City. Knowledge and Translocal Assemblage. Malden-Oxford: Wiley-Blackwell. DOI: https://doi.org/10.1002/9781444343434
Merrifield, A. (2016). Nowa kwestia miejska (P. Juskowiak, tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Mezzadra, S. (2016). Co jest stawką mobilności pracy? Granice, migracje, współczesny kapitalizm (P. Juskowiak, K. Szadkowski, tłum.). Praktyka Teoretyczna, 3(21), 79–93. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2016.3.3
Miessen, M. (2013). Koszmar partycypacji. Niezależna praktyka (M. Choptiany, tłum.). Warszawa: Bęc Zmiana.
Mitchell, D. (2003). The Right to the City. Social Justice and the Fight for the Public Space. New York-London: The Guilford Press
Moll, Ł. (2016). „To nie my przekroczyliśmy granicę, to ona przecięła nas”. Biopolityka europejskiego reżimu migracyjnego. Praktyka Teoretyczna, 3(21), 18–53. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2016.3.1
Moll, Ł. (2020). Gleaning on the Shores of Politics. Commoning as the New Philosophy of Praxis. Praktyka Teoretyczna, 2(36), 35–66 DOI: https://doi.org/10.14746/prt2020.2.3
Montgomery, Ch. (2015). Miasto szczęśliwe. Jak zmienić nasze życie, zmieniając nasze miasta (T. Tesznar, tłum.). Kraków: Wysoki Zamek
Mouffe, Ch. (2008). Polityczność (J. Erbel, tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Mouffe, Ch. (2015). Agonistyka: Polityczne myślenie o świecie (B. Szelewa, tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Moulier-Boutang, Y. (2012). Cognitive Capitalism (E. Emery, trans.). Cambridge-Malden: Polity Press.
Pluciński, P. (2013). Miejskie (r)ewolucje. Radykalizm retoryki a praktyka reformy. Praktyka Teoretyczna, 3(9), 133–157. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2013.3.6
Rancière, J. (1999). Disagreement. Politics and Philosophy (J. Rose, trans.). Minneapolis: University of Minnesota Press.
Rancière, J. (2008a). Na brzegach politycznego (I. Bojadżijewa, J. Sowa, tłum.). Kraków: ha!art.
Rancière, J. (2008b). Nienawiść do demokracji (M. Kropiwnicki, A. Czarnacka, tłum.). Warszawa: Książka i Prasa.
Rossi, U. (2017). Cities in Global Capitalism. Cambridge-Malden: Polity.
Roy, A. (2011). Slumdog Cities. Rethinking Subaltern Urbanism. International Journal of Urban and Regional Research, 35(2), 223–238. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-2427.2011.01051.x
Sennett, R. (2009). Upadek człowieka publicznego (H. Jankowska, tłum.). Warszawa: MUZA.
Smith, N. (2010). Nowy globalizm, nowa urbanistyka. Gentryfikacja jako globalna strategia urbanistyczna. Przegląd Anarchistyczny, 11, 41–60.
Sorkin, M. (red.). (1992). Variations on Theme Park. The New American City and the End of Public Space. New York: Hill and Wang.
Stavrides, S. (2016). Common Space: The City as Commons. London: Zed Books. DOI: https://doi.org/10.5040/9781350219267
Swyngedouw, E. (2018). The Promises of Political. Insurgent Cities in a Post-Political Environment. Cambridge-London: The MIT Press. DOI: https://doi.org/10.7551/mitpress/10668.001.0001
adkowski, K., Krzeski, J. (2019). In, Against and Beyond. A Marxist Critique for Higher Education in Crisis. Social Epistemology, 33(6), 463–476. DOI: https://doi.org/10.1080/02691728.2019.1638465
Trimikliniotis, N., Parsanoglou, D., Tsianos, V.D. (2015). Mobile Commons, Migrant Digitalities and the Right to the City. New York: Palgrave Macmillan DOI: https://doi.org/10.1057/9781137406910
Tsavdaroglou, Ch. (2018). The Newcomers’ Right to the Common Space. The case of Athens during the refugee crisis. ACME, 17(2), 376–401
Tsavdaroglou, Ch., Giannopoulou, Ch., Petropoulou, Ch., Pistikos, I. (2019). Acts for Refugees’ Right to the City and Commoning Practices of Caretizenship in Athens, Mytilene and Thessaloniki. Social Inclusion, 7(4), 119–130. DOI: https://doi.org/10.17645/si.v7i4.2332
Vasudevan, A. (2015). The makeshift city. Towards a global geography of squatting. Progress in Human Geography, 39(3), 338–359. DOI: https://doi.org/10.1177/0309132514531471
Vasudevan, A. (2017). The Autonomous City. A History of Urban Squatting. London-New York: Verso.
Wantuch-Matla, D. (2016). Przestrzeń publiczna 2.0. Miasto u progu XXI wieku. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy
Zukin, S. (1995). The Cultures of City. Oxford-Cambridge: Blackwell.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
