Strategie kreowania wizerunku podejmowane przez osoby niebinarne

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2300-1690.30.03

Słowa kluczowe:

osoby niebinarne, wizerunek, fasada, praktyki cielesne, nie-ciało

Abstrakt

Artykuł skupia się na grupie mniejszościowej, jaką są osoby niebinarne. Na podstawie własnych badań, które zostały przeprowadzone na potrzeby pracy licencjackiej i dotyczyły podejmowanych przez osoby niebinarne praktyk cielesnych, osoba autorska opisuje strategie konstruowania przez nie wizerunku. Uzyskane wyniki sytuuje w polu socjologii płci i ciała. Ramy ich interpretacji stanowią idee Ervinga Goffmana, dotyczące tworzenia osobistej fasady oraz samej płci, jak również pojęcie „nie-ciała” Judith Butler. Dane zostały przeanalizowane za pomocą narzędzi zapożyczonych z metodologii teorii ugruntowanej. Proces ten wskazał na konkretne strategie, które badane osoby niebinarne podejmują podczas kreowania wizerunku. O ile proces tranzycji medycznej nie cieszy się zainteresowaniem tej grupy, to podejmuje ona starania, by kreować androginiczny wizerunek. Dokonuje tego głównie poprzez unikanie nacechowanych płciowo elementów wizerunku oraz balansowanie między cechami wyglądu i ubioru uznawanymi za stereotypowo kobiece i męskie. Badane osoby niebinarne charakteryzują się wysokim poziomem świadomości doboru środków ekspresji. Przy tym, poprzez odpowiednią kontrolę informacji, starają się wywołać efekt konfuzji u partnerów interakcyjnych, który to miałby być potwierdzeniem sukcesu performowania niebinarności.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Karolina Sobik - Uniwersytet Łódzki

    Karolina Sobik jest osobą absolwencką socjologii i dziennikarstwa międzynarodowego na Uniwersytecie Łódzkim. Obecnie studiuje prawo zatrudnienia – kadry i płace, nadesłany artykuł powstał jednak na bazie badań realizowanych w ramach pracy licencjackiej na wydziale ekonomiczno-socjologicznym.

    Tytuł/stopień naukowy: licencjat

    Zainteresowania: Jest zainteresowane nienormatywnością płciową i tożsamościami queerowymi z perspektywy socjologicznej, co ma wyraźny charakter autoetnograficzny. Przez pewien czas uczestniczyłu też w dyskursie społecznym w dziennikarskiej roli. Aktualnie nabywa wiedzę prawną, związaną zwłaszcza z rynkiem pracy, co pogłębia jeno zrozumienie problemów społecznych, jakimi są bezrobocie czy patologie rynku pracy.

Bibliografia

andrea, szymon, ausir, tymk (2021). Niebinarny Spis Powszechny 2021 – wnioski. Pobrane z: https://zaimki.pl/blog/spis-2021

andrea, szymon, tess (2024). Niebinarny Spis Powszechny 2024 – raport. Pobrane z: https://zaimki.pl/blog/spis-2024

Butler, J. (1993). Bodies That Matter. On the Discursive Limits of „Sex”. Nowy Jork, Londyn: Roudedge.

Butler, J. (2008). Uwikłani w płeć. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Czerwiec, K. (2023). Funkcjonowanie osób interpłciowych w przestrzeni społecznej. Kraków: Wydawnictwo LIBRON.

Dzwonkowska-Godula, K., Garncarek, E., Czernecka, J. (2023). Ciało i płeć. W: D. Byczkowska-Owczarek (red.), Ciało i społeczeństwo. Socjologia ciała w badaniach i koncepcjach teoretycznych (s. 157–196). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Giddens, A. (2001). Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: PWN.

Goffman, E. (1987). Gender Advertisements. Nowy Jork: Harper Torchbooks.

Goffman, E. (2000). Człowiek w teatrze życia codziennego. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Goffman, E. (2005) Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Jakubowska, H. (2008). Ciało biologiczne w interakcjach społecznych – pomiędzy napiętnowaniem a akceptacją, Kultura i Społeczeństwo, LII(3), s. 195 212.

Jakubowska, H. (2009). Socjologia ciała. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Kim, R. (2024). Pomiędzy. Historie osób niebinarnych. Warszawa: Wydawnictwo Luna.

Konecki, K. (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Silverman, D. (2012). Interpretacja danych jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Szpilka, J. (2024). Kto jest przygotowany na upłciowienie? Cispłciowość jako mechanizm nierównej dystrybucji potencjałów życiowych, Konteksty, 3/2024, s. 169–172.

Titkow, A. (2014). Tożsamość społeczna. W: M. Rudaś-Grodzka, K. Nadana-Sokołowska, A. Mrozik, K. Szczuka, K. Czeczot, B. Smoleń, A. Nasiłowska, E. Serafin, A. Wróbel (red.), Encyklopedia gender. Płeć w kulturze (s. 541–545). Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

Ziemińska, R. (2018). Niebinarne i wielowarstwowe pojęcie płci. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Pobrania

Opublikowane

2026-10-27

Jak cytować

Sobik, Karolina. 2026. “Strategie Kreowania Wizerunku Podejmowane Przez Osoby Niebinarne”. Władza Sądzenia, no. 30 (October): 26-44. https://doi.org/10.18778/2300-1690.30.03.