Strategie kreowania wizerunku podejmowane przez osoby niebinarne
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.30.03Słowa kluczowe:
osoby niebinarne, wizerunek, fasada, praktyki cielesne, nie-ciałoAbstrakt
Artykuł skupia się na grupie mniejszościowej, jaką są osoby niebinarne. Na podstawie własnych badań, które zostały przeprowadzone na potrzeby pracy licencjackiej i dotyczyły podejmowanych przez osoby niebinarne praktyk cielesnych, osoba autorska opisuje strategie konstruowania przez nie wizerunku. Uzyskane wyniki sytuuje w polu socjologii płci i ciała. Ramy ich interpretacji stanowią idee Ervinga Goffmana, dotyczące tworzenia osobistej fasady oraz samej płci, jak również pojęcie „nie-ciała” Judith Butler. Dane zostały przeanalizowane za pomocą narzędzi zapożyczonych z metodologii teorii ugruntowanej. Proces ten wskazał na konkretne strategie, które badane osoby niebinarne podejmują podczas kreowania wizerunku. O ile proces tranzycji medycznej nie cieszy się zainteresowaniem tej grupy, to podejmuje ona starania, by kreować androginiczny wizerunek. Dokonuje tego głównie poprzez unikanie nacechowanych płciowo elementów wizerunku oraz balansowanie między cechami wyglądu i ubioru uznawanymi za stereotypowo kobiece i męskie. Badane osoby niebinarne charakteryzują się wysokim poziomem świadomości doboru środków ekspresji. Przy tym, poprzez odpowiednią kontrolę informacji, starają się wywołać efekt konfuzji u partnerów interakcyjnych, który to miałby być potwierdzeniem sukcesu performowania niebinarności.
Pobrania
Bibliografia
andrea, szymon, ausir, tymk (2021). Niebinarny Spis Powszechny 2021 – wnioski. Pobrane z: https://zaimki.pl/blog/spis-2021
andrea, szymon, tess (2024). Niebinarny Spis Powszechny 2024 – raport. Pobrane z: https://zaimki.pl/blog/spis-2024
Butler, J. (1993). Bodies That Matter. On the Discursive Limits of „Sex”. Nowy Jork, Londyn: Roudedge.
Butler, J. (2008). Uwikłani w płeć. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Czerwiec, K. (2023). Funkcjonowanie osób interpłciowych w przestrzeni społecznej. Kraków: Wydawnictwo LIBRON.
Dzwonkowska-Godula, K., Garncarek, E., Czernecka, J. (2023). Ciało i płeć. W: D. Byczkowska-Owczarek (red.), Ciało i społeczeństwo. Socjologia ciała w badaniach i koncepcjach teoretycznych (s. 157–196). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Giddens, A. (2001). Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: PWN.
Goffman, E. (1987). Gender Advertisements. Nowy Jork: Harper Torchbooks.
Goffman, E. (2000). Człowiek w teatrze życia codziennego. Warszawa: Wydawnictwo KR.
Goffman, E. (2005) Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Jakubowska, H. (2008). Ciało biologiczne w interakcjach społecznych – pomiędzy napiętnowaniem a akceptacją, Kultura i Społeczeństwo, LII(3), s. 195 212.
Jakubowska, H. (2009). Socjologia ciała. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Kim, R. (2024). Pomiędzy. Historie osób niebinarnych. Warszawa: Wydawnictwo Luna.
Konecki, K. (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Silverman, D. (2012). Interpretacja danych jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Szpilka, J. (2024). Kto jest przygotowany na upłciowienie? Cispłciowość jako mechanizm nierównej dystrybucji potencjałów życiowych, Konteksty, 3/2024, s. 169–172.
Titkow, A. (2014). Tożsamość społeczna. W: M. Rudaś-Grodzka, K. Nadana-Sokołowska, A. Mrozik, K. Szczuka, K. Czeczot, B. Smoleń, A. Nasiłowska, E. Serafin, A. Wróbel (red.), Encyklopedia gender. Płeć w kulturze (s. 541–545). Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Ziemińska, R. (2018). Niebinarne i wielowarstwowe pojęcie płci. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

