Milcząca nieobecność. Uczestnictwo polityczne kobiet na obszarach wiejskich
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.68.02Słowa kluczowe:
kobiety wiejskie, aktywność polityczna kobiet, władza lokalna, partycypacja publicznaAbstrakt
Celem podjętej analizy było ustalenie, jak kształtuje się aktywność polityczna mieszkanek wsi, rozumiana jako udział w lokalnych strukturach samorządowych i jednostkach pomocniczych. Poddano weryfikacji hipotezę mówiącą, że prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu w sferze publicznej przez kobiety wiejskie jest niższe w porównaniu z kobietami mieszkającymi w mieście, oraz ustalono najczęstsze bariery utrudniające im partycypację polityczną. Wskazano, że największe znaczenie mają obiektywne czynniki zewnętrzne, tj.: obowiązki rodzinne, patriarchalny model rodziny, niechętne postawy otoczenia wobec kobiet angażujących się w życie publiczne oraz liczne stereotypy. Możliwości działania w sferze publicznej ograniczają także niższe wykształcenie mieszkanek wsi w porównaniu z kobietami z miast oraz, niejednokrotnie, brak przekonania o własnych możliwościach. Rolę istotnych czynników wspierających pełnią natomiast tradycje rodzinne. W prezentowanym artykule, spośród interesujących trendów związanych z partycypacją publiczną kobiet wiejskich, omówiono dwa, zdaniem autorki, najważniejsze. Pierwszym jest systematyczny wzrost udziału kobiet wśród kandydatów oraz radnych gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Drugim – zwiększenie liczby kobiet w gronie sołtysów. Przeprowadzona analiza pozwoliła stwierdzić, że w porównaniu z innymi poziomami decyzyjnymi to właśnie na najniższym z nich, tj. w radach gmin, a także w jednostkach pomocniczych gmin (sołectwach), gdzie działają sołtysi, występuje najsilniejsza reprezentacja kobiet.
Bibliografia
Auleytner J. (red.) (2007), Wieloaspektowa diagnoza sytuacji kobiet na rynku pracy. SPO RZL 1.6(b). Raport końcowy, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa.
Brodzińska-Mirowska B. (2009), Kobiety w lokalnej polityce, [w:] J. Marszałek-Kawa (red.), Kobiety w polityce, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.
Budrowska B., Duch D., Titkow A. (2003), Szklany sufit: bariery i ograniczenia karier polskich kobiet. Raport z badań jakościowych, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.
Cybulska A. (2013), Rządzący i rządzone? Postawy kobiet wobec polityki, Komunikat z badań CBOS, BS/58/2013, Warszawa.
Dahl R. (1995), Demokracja i jej krytycy, Aletheia, Kraków.
Ekman J., Amnå E. (2012), Political Participation and Civic Engagement: Towards a new typology, „Human Affairs”, t. 22, s. 283–300.
Feliksiak M. (2014), Przed wyborami samorządowymi, Komunikat z badań CBOS, BS/150/2014, Warszawa.
Fuszara M. (2009), Kobiety w polityce dwudziestolecia (1989–2009), [w:] Kobiety dla Polski. Polska dla kobiet. 20 lat transformacji 1989–2009. Raport. Kongres Kobiet Polskich 2009, Warszawa.
Fuszara M. (2011), Kobiety w samorządach lokalnych: wybory 2010, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.
Gołębiowska A., Stępień E. (2017), Rola sołtysów we współczesnych społecznościach wiejskich, [w:] A. Gołębiowska, P. B. Zientarski (red.), Sołectwo. Studium prawnoustrojowe, Senat RP, Warszawa, s. 19–35.
Gwiazda M. (2017), Stosunek do równouprawnienia płci – Polska vs. kraje muzułmańskie, Komunikat z badań CBOS, BS/157/2017, Warszawa.
Karolczak K. (2010), Aktywność społeczno-polityczna kobiet na szczeblu lokalnym z uwzględnieniem sytuacji w gminie Gostyń po wyborach samorządowych 2010 r., „Refleksje”, nr 4, s. 79–92.
Kaźmierczak T. (2011), Partycypacja publiczna, [w:] Decydujmy razem. Udział społeczności lokalnych w podejmowaniu decyzji publicznych, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa, s. 18–20.
Kijewska B. (2016), Polityka równościowa: przestrzeń instytucjonalna, LIBRON, Kraków.
Kobiety w Polsce (2007), GUS, Warszawa.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483.
Kotarski H. (2013), Kapitał ludzki i kapitał społeczny a rozwój województwa podkarpackiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Kwiatkowski J., Modrzewski P., Płatek D. (2011), Co nam powiedziały wybory samorządowe w 2010 r., w 20 lat od wprowadzenia reformy samorządowej? Sukces? Porażka? Normalność? Raport z badań, Kraków.
Matczak P., Bondyra K., Isański J., Mączka K., Nosal P., Śliwa P., Wojtkowiak M. (2017), Społeczny potencjał sołectwa, [w:] A. Gołębiowska, P. B. Zientarski (red.), Sołectwo. Studium prawnoustrojowe, Senat RP, Warszawa, s. 85–100.
Matysiak I. (2014), Rola sołtysów we współczesnych społecznościach wiejskich, Scholar, Warszawa.
Matysiak I. (2015), Kobiety rządzą polską wsią? Władza lokalna a płeć, „Wieś i Rolnictwo”, nr 1.2 (166.2).
O wsi bez uprzedzeń. Raport z badań (2016), Fundacja Przestrzeń Kobiet, Kraków.
Omyła-Rudzka M. (2010), Kobiety w życiu publicznym, Komunikat z badań CBOS, BS/34/2013, Warszawa.
Pawłowska A. (1999), Uczestnictwo polityczne, [w:] W. Sokół, M. Żmigrodzki (red.), Encyklopedia politologii, Wolters Kluwer, Kraków.
Pięta-Szawara A. (2017), Efektywność instrumentów polityki równości płci w świetle przepisów Kodeksu wyborczego na przykładzie wyborów lokalnych w województwie podkarpackim w 2014 r., „Przegląd Prawa Konstytucyjnego”, nr 5 (39), s. 241–260. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2017.05.14
Sawicka J. (2009), Sytuacja kobiet wiejskich na rynku pracy i w rolnictwie, [w:] Kobiety dla Polski. Polska dla kobiet. 20 lat transformacji 1989–2009. Raport. Kongres Kobiet Polskich 2009, Warszawa.
Sawicka J., Skwara A. (2015), Uczestnictwo kobiet wiejskich na rynku pracy i w procesach decyzyjnych, „Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego”, 15 (XXX), z. 2, s. 117–127.
Skrzypiński D. (2013), W różnorodności siła? Społeczno-gospodarcza charakterystyka polskich województw, [w:] R. Alberski, M. Cichosz, K. Kobielska (red.), Gra o regiony. Wybory do sejmików województw w 2010 r., Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, s. 35–53.
Sobkowiak L. (2000), Partycypacja polityczna, [w:] A. Antoszewski, R. Herbut (red.), Leksykon politologii wraz z aneksem: reforma samorządowa w Polsce, partie, parlament, wybory (1989–2000), Wydawnictwo ATLA 2, Wrocław.
Starzyk-Durbacz K. (2016), O partycypacji. Podsumowanie badań i analiz dotyczących partycypacji obywatelskiej w Polsce, Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, Warszawa.
Ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, ustawy – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy – Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego, Dz.U. z 2011 r., Nr 34, poz. 172.
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2018 r., poz. 994, j.t.
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 roku – ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Dz.U. z 1998 r., Nr 95, poz. 602.
Wądołowska K. (2010), Parytety prawną gwarancją większego udziału kobiet w polityce, Komunikat z badań CBOS, BS/130/2010, Warszawa.
Wieś w Polsce 2017: diagnoza i prognoza. Raport z badania – pełna wersja (2017), Fundacja Wspomagania Wsi, Warszawa.
Zawodowa rola kobiet w społeczeństwie obywatelskim. Wielowymiarowy model dyskryminacji kobiet. Raport z badania (2011), Wojewódzki Urząd Pracy, Szczecin.
Żukowski A. (2016), Partycypacja wyborcza kobiet – wyzwania i dylematy, http://www.csw.umk.pl/zukowski-partycypacja-wyborcza-kobiet [dostęp 20.12.2016].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

